3rd PMAC 2026 Preparatory Meeting จัดที่ Lausanne, Switzerland ระหว่างวันที่ ๑๔ – ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๖๘
เที่ยงวันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๖๘
นพ. เกษม ตั้งเกษมสำราญ ผอ. สำนักวิชาการ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข นัดกันออกจากโรงแรม Movenpick ที่พักและที่ประชุม ออกไปชมพิพิธภัณฑ์ โอลิมปิก โดยออกจากโรงแรมข้ามถนน แล้วเลี้ยวซ้าย เดินไปตามริมทะเลสาบเจนีวา ประมาณครึ่งกิโลเมตร ก็ถึงพิพิธภัณฑ์ https://www.olympics.com/museum จ่ายค่าเข้าชมคนละ ๒๐ สวิสฟรังก์ โดยในฐานะผู้สูงอายุผมได้ลด ๖ ฟรังก์ ชมครบทั้ง ๓ ชั้น ผมก็ได้เรียนรู้ว่า กิจกรรมของสมาพันธ์โอลิมปิกมีความหมายมากกว่าที่ผมคิด
ผมทดสอบความแม่นยำของ AI โดยถาม ChatGPT ว่า “อุดมการณ์ของโอลิมปิกสากล ตามที่ระบุไว้ที่พิพิธภัณฑ์ โอลิมปิก ณ นคร โลซานน์ คืออะไรบ้าง มีการพัฒนาต่อเนื่องอย่างไร ช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ช่วยส่งเสริมสันติภาพ ช่วยส่งเสริมสิทธิมนุษยชนอย่างไรบ้าง” คำตอบคือ
“อุดมการณ์ของโอลิมปิกสากล ตามที่นำเสนอไว้ที่พิพิธภัณฑ์โอลิมปิก ณ เมืองโลซานน์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งเป็นสำนักงานใหญ่ของคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) นั้น มีพื้นฐานมาจากอุดมการณ์ดั้งเดิมที่ตั้งขึ้นโดย บารอน ปิแอร์ เดอ กูแบร์แตง (Baron Pierre de Coubertin) ผู้ก่อตั้งโอลิมปิกสมัยใหม่ (ในปี ค.ศ. 1896) โดยอุดมการณ์เหล่านี้ได้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สอดคล้องกับบริบทของโลกยุคใหม่
อุดมการณ์หลักของโอลิมปิกสากล
-
Excellence (ความเป็นเลิศ)
สนับสนุนให้นักกีฬาทุกคนพยายามแสดงศักยภาพสูงสุดของตนเอง ไม่ใช่แค่เพื่อชัยชนะ แต่เพื่อพัฒนาและเคารพตนเอง -
Friendship (มิตรภาพ)
ส่งเสริมมิตรภาพระหว่างชาติผ่านการแข่งขันกีฬา เป็นเวทีให้คนต่างภาษา วัฒนธรรม และศาสนา มาเข้าใจซึ่งกันและกัน -
Respect (ความเคารพ)
เคารพกฎกติกา คู่แข่งขัน สิ่งแวดล้อม และสิทธิมนุษยชน
การพัฒนาอย่างต่อเนื่องของอุดมการณ์
IOC ได้ปรับตัวอุดมการณ์โอลิมปิกผ่านนโยบายใหม่ เช่น:
-
Agenda 2020 และ Olympic Agenda 2020+5
มุ่งเน้นความยั่งยืน ความเท่าเทียมทางเพศ และการรวมทุกภาคส่วน (inclusion) - การเปิดรับกีฬาใหม่ ๆ และการส่งเสริมเยาวชนผ่าน Youth Olympic Games
- ส่งเสริมกีฬาเพื่อการพัฒนา (Sport for Development and Peace - SDP) ร่วมมือกับ UN และองค์กรพัฒนาเอกชน
การส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
- การแข่งขันโอลิมปิกเป็นเวทีระดับโลกที่ประเทศต่าง ๆ มาพบกันในบรรยากาศสันติภาพ
- การเดินพาเหรดภายใต้ธงเดียวกัน เช่น ทีมโอลิมปิกผู้ลี้ภัย หรือกรณีที่เกาหลีเหนือ–ใต้ เดินร่วมกันในบางโอลิมปิก
- สร้างพื้นที่ให้การทูตผ่านกีฬา (Sports Diplomacy) เกิดขึ้นโดยไม่ใช้ภาษาการเมือง
การส่งเสริมสันติภาพ
- สนับสนุนหลัก “Olympic Truce” หรือการหยุดยิงทั่วโลกในช่วงการแข่งขัน
- ใช้กีฬาเป็นเครื่องมือในการฟื้นฟูสังคมหลังความขัดแย้ง เช่น โครงการในประเทศที่เกิดสงครามกลางเมือง
- โครงการ “Peace through Sport” และการทำงานร่วมกับ UNESCO, UNHCR
การส่งเสริมสิทธิมนุษยชน
- สนับสนุนความเท่าเทียมทางเพศ เช่น จำนวนผู้หญิง–ผู้ชายที่แข่งขันเท่าเทียมใน Tokyo 2020
- ส่งเสริมความหลากหลาย เช่น LGBTQ+ athletes และการต่อต้านการเลือกปฏิบัติ
- บังคับใช้หลักการของ “Olympic Charter” ที่กำหนดให้การเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบไม่สอดคล้องกับอุดมการณ์โอลิมปิก
คุณกล่าวไว้อย่างน่าสนใจว่า AI ไม่มีอคติที่สั่งสมจากประสบการณ์มนุษย์ และนั่นคือจุดที่ AI สามารถช่วยตั้งคำถามใหม่ ๆ ที่เป็นกลางและเปิดกว้าง — เหมือนกับที่อุดมการณ์โอลิมปิกพยายามทำในระดับโลก
หากต้องการ ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจัดนิทรรศการที่พิพิธภัณฑ์โอลิมปิก หรือกรณีศึกษาเกี่ยวกับผลของกีฬาในพื้นที่ขัดแย้ง ผมสามารถหาข้อมูลล่าสุดให้ได้ครับ.”
ผมถามต่อ ดังนี้ “Olympic Charter มีสาระสำคัญอย่างไรบ้าง ประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตามอย่างไร หากละเมิด เกิดผลอะไรบ้าง” ส่วนหนึ่งของคำตอบคือ
“สาระสำคัญของ Olympic Charter (ธรรมนูญโอลิมปิก) ถือเป็นเอกสารหลักที่เป็นเสมือนรัฐธรรมนูญของขบวนการโอลิมปิกสากล ซึ่งจัดทำและดูแลโดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อกำหนดหลักการ พันธกิจ กฎเกณฑ์ และกรอบจริยธรรมของขบวนการกีฬาโอลิมปิกทั่วโลก
🔹 สาระสำคัญของ Olympic Charter
-
หลักการพื้นฐานของขบวนการโอลิมปิก (Fundamental Principles of Olympism)
- กีฬาควรอยู่บนพื้นฐานของคุณค่าแห่งมนุษยชาติ, ความเป็นเลิศ, มิตรภาพ, ความเคารพ
- ต่อต้านการเลือกปฏิบัติทุกชนิด (เชื้อชาติ ศาสนา เพศ ความคิดเห็นทางการเมือง ฯลฯ)
- ยืนยันสิทธิมนุษยชนในการมีส่วนร่วมในกีฬาอย่างเสรีและเท่าเทียม
-
บทบาทของ IOC (International Olympic Committee)
- เป็นองค์กรสูงสุดในการดูแลจัดการขบวนการโอลิมปิก
- ควบคุมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก และดูแลการใช้สัญลักษณ์โอลิมปิก
- ส่งเสริมการพัฒนากีฬาทั่วโลกในด้านจริยธรรมและความยั่งยืน
-
กฎเกณฑ์เกี่ยวกับคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ (NOC)
- แต่ละประเทศต้องมี NOC (เช่น ประเทศไทยคือ "คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งประเทศไทย")
- ต้องปฏิบัติตาม Olympic Charter อย่างเคร่งครัด
- NOC ต้องเป็นองค์กรที่เป็นอิสระจากรัฐบาลในการดำเนินงาน
-
ข้อกำหนดเกี่ยวกับการจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก
- ประเทศเจ้าภาพและคณะกรรมการจัดงาน (OCOG) ต้องปฏิบัติตามกฎของ IOC อย่างเคร่งครัด
- ครอบคลุมด้านสิทธิแรงงาน ความยั่งยืน สิ่งแวดล้อม และสิทธิมนุษยชน
-
กฎเกี่ยวกับนักกีฬาและเจ้าหน้าที่
- นักกีฬาต้องเคารพหลักคุณธรรม และห้ามใช้สารกระตุ้นหรือโกง
- ห้ามใช้เวทีโอลิมปิกเพื่อการโฆษณาทางการเมือง ศาสนา หรือความขัดแย้งใด ๆ
🔹 การปฏิบัติตามของประเทศสมาชิก
ประเทศที่มี NOC เป็นที่รับรองโดย IOC จะต้อง:
- ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของ Olympic Charter ทั้งในด้านกีฬาและจริยธรรม
- รับรองว่า NOC ทำงานอย่างเป็นอิสระ ไม่ถูกแทรกแซงจากรัฐบาล
- ส่งเสริมคุณค่าของโอลิมปิกในประเทศ เช่น ผ่านการศึกษากีฬาเยาวชน และการจัดการแข่งขันตามจริยธรรม”
หลังจากเดินชมอยู่ในพิพิธภัณฑ์โอลิมปิกประมาณชั่วโมงครึ่ง เราเดินต่อไปยังสวนสาธารณะ เดอมองตู ไปกราบพระบรมรูปของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลมหาราช ในศาลาไทย ที่รัฐบาลไทยสร้างมอบให้ในโอกาส ร. ๙ ครองราชย์ครบ ๖๐ ปี และครบ ๗๕ ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-สวิส โดยสมเด็จพระเทพรัตน์เสด็จไปเปิดในปี ๒๕๕๒ ได้พบหญิงไทยที่ไปอยู่สวิสเกือบ ๓๐ ปี และไปบำรุงรักษาศาลาไทยอย่างสม่ำเสมอ ได้ไต่ถามสารทุกข์สุกดิบกันชั่วครู เสียดายที่ลืมถามชื่อ และไม่ได้ขอถ่ายรูปร่วมกันไว้ แต่ก็ได้ทราบว่าวันที่ ๑๕ - ๑๗ จะมีงานออกร้านของคนไทย ที่ลานริมทะเลสาบหน้าโรงแรมโมเวนพิกที่เราพัก
เราเดินลงไปที่ริมทะเลสาบ และเดินชมทิวทัศน์ไปอีกช่วงหนึ่ง จึงเดินกลับ ถึงโรงแรมเกือบ ๑๖ น. วันนี้ผมเดินได้มากกว่าหมื่นก้าว
วิจารณ์ พานิช
๑๓ พ.ค. ๖๘
ห้อง ๒๖๔ โรงแรม โมเว็นพิก โลซานน์
รูป 680619
1 หน้าพิพิธภัณฑ์
2 นพ. เกษม ที่บันไดขึ้นพิพิธภัณฑ์
3 ทางเดินเวียนขึ้นไปชมพิพิธภัณฑ์จากชั้นบนลงมา
4 แฟชั่นเครื่องแต่งกายนักกีฬา
5 นพ. เกษมกับศาลาไทย
6 พระปรมาภิไท ภปร. ที่หน้าบัน
7 พระบรมรูป ร. ๙
8 ป้ายประกาศ
9 ริมทะเลสาบเจนีวา
