ผมได้อธิบายไปแล้วว่า ภูมิปัญญาไทยเกี่ยวกับการจัดการดินและที่ดินเพื่อความยั่งยืนนั้น เป็นภูมิปัญญาที่สุดยอดและละเอียดอ่อน ที่สร้างจินตนาการโดยให้มี พระแม่ธรณี เป็นสัญลักษณ์

  • แสดงความอุดมสมบูรณ์
  • แสดงความสวยงาม
  • ที่สามารถเป็นที่เพาะกล้า
  • เป็นที่พึ่งพา
  • เป็นทั้งแหล่งน้ำ และอาหารต่างๆ ให้กับมนุษย์

   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="justify">ภูมิปัญญานี้ สะท้อนถึงความจำเป็นของการที่ พระแม่ธรณี จะต้อง</p><ul>

  • มีความอุดมสมบูรณ์ในตัวเอง
  • จะต้องมีเพื่อน
  • จะต้องมีเครือข่าย
  • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เพราะถ้า พระแม่ธรณี ไม่มีเพื่อน ไม่มีเครือข่าย </p><ul> <li class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt">ก็จะไม่สามารถอยู่ได้ </li> <li class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt">ผลิตอาหารไม่ได้ </li> <li class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt">ผลิตน้ำไม่ได้ </li> </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เครือข่ายของ พระแม่ธรณี คือใคร ?</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อันนี้ต้องพิจารณาจากรูปร่างของ พระแม่ธรณี ครับ</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">สัญลักษณ์ของ พระแม่ธรณี นั้น คือ </p><ul>

  • ผมยาว
  • และบีบมวยผมออกมาเป็นสายน้ำ
  • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จากสัญลักษณ์นี้ </p>  <ul>

  • มวยผมยาว นั้น น่าจะเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์  ที่ให้น้ำได้อย่างไม่ขาดสาย เพราะถ้า พระแม่ธรณี หัวโล้น ก็คงไม่มีน้ำที่จะบีบให้พวกเราได้ดื่มกิน และ
  • ถ้าพระแม่ธรณีไม่สมบูรณ์ ก็คงไม่สามารถผลิตอาหารให้พวกเราได้กิน
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ดังนั้น เครือข่าย พระแม่ธรณี จึงต้องมี</p><ul>

  • เทพาอารักษ์ ที่ดูแลต้นไม้หลายเผ่าพันธุ์ และ
  • ต่อเชื่อมกับการบีบมวยผมจนเป็นสายน้ำนั้น ก็คือ พระแม่คงคา ที่ก่อเกิดมาจากมวยผมของ พระแม่ธรณี อีกทีหนึ่ง
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ฉะนั้น โดยนัยของความหมายนี้ จึง</p><ul>

  • ต้องมีสภาพป่า
  • สายน้ำธรรมชาติ ใหญ่น้อย เป็นเครือข่ายเชื่อมโยงกัน
  • ทำให้ พระแม่ธรณี อุดมสมบูรณ์
  • ซึ่งสะท้อนกลับไปหาความสามารถของพระแม่ธรณีที่จะดูแลสายน้ำ และต้นไม้เหล่านี้ อีกทางหนึ่ง
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ดังนั้น ระบบดินและที่ดินในระบบเกษตรอินทรีย์ ตามภูมิปัญญาไทยก็คือ </p><ul>

  • การเลียนแบบพระแม่ธรณีที่มีความสมบูรณ์
  • ซึ่งจะต้องมีต้นไม้
  • ที่ไปหล่อเลี้ยงของสายน้ำ
  • แล้วกลับมาหล่อเลี้ยงดิน
  • ทำให้มีผลิตผลเกิดขึ้นกลับไปหล่อเลี้ยงต้นไม้และสายน้ำอีกรอบหนึ่ง
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">พระแม่ธรณีที่สมบูรณ์นั้น </p><ul>

  • จะต้องมีเสื้อผ้าใส่ ในที่นี้ก็คือ สิ่งที่ปกคลุมดิน
  • อาจจะเป็นพืชคลุมดิน หรือใบไม้คลุมดิน ทำให้ดินไม่ร้อน ไม่ตาย และมีชีวิตอยู่ได้
  • ที่เป็นระบบสำรองให้ธาตุอาหารหมุนเวียนลงสู่ดิน และ
  • เก็บอาหารมาไว้ในพืชพรรณ เพื่อป้องกันการสูญหายไปกับระบบของ พระแม่คงคา
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เพราะฉะนั้น โดยเครือข่ายของ พระแม่ธรณี </p><ul>

  • จึงต้องมีพืชพรรณที่ดูแลโดยเทพาอารักษ์ และ
  • มีสายน้ำซึ่งดูแลโดยพระแม่คงคา
  • แม้กระทั่งสายน้ำที่อยู่ในดิน ก็จะเป็นตัวสำคัญที่ทำให้เกิดระบบภาพรวมของพระแม่ธรณีที่สมบูรณ์
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">สาเหตุการทำลายเครือข่ายพระแม่ธรณี ก็เริ่มมาจาก </p><ul>

  • การทำลายเทพาอารักษ์
  • เผาเสื้อผ้าของพระแม่ธรณีให้เปลือยเปล่า
  • ทำให้พระแม่ธรณีต้องบาดเจ็บ ทนทุกข์ ทรมาน กับการเสียเลือดไปเเป็นผลผลิตแบบ "ขูดเลือดขูดเนื้อ" แทนที่จะขออยู่ขอกินแบบพึ่งพาอาศัยกัน
  • เจ็บป่วย ไม่สามารถให้ผลผลิตได้อย่างที่เกษตรกรต้องการ
  • แต่คนใช้งานพระแม่ธรณี ก็ไม่เข้าใจ  กลับยิ่งซ้ำเติม
  • โดยการใช้สารพิษไปบีบบังคับให้พระแม่ธรณีสร้างผลผลิตให้ได้
  • ซึ่งถ้าพระแม่ธรณียังพอมีแรงอยู่บ้าง ก็จะยังให้ผลผลิตอยู่ได้ระดับหนึ่ง
  • แต่เมื่อใช้สารพิษนาน ๆ เข้า แรงของพระแม่ธรณีก็จะอ่อนลงไปเรื่อย ๆ
  • ต้องใช้สารพิษมากขึ้นเรื่อยๆ ตลอดเวลา
  • ซึ่งเป็นต้นทุนที่เกษตรกรจะต้องจ่าย โดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในทางกลับกัน ถ้าเราสำนึกในบุญคุณของพระแม่ธรณี สำนึกในภูมิปัญญาไทย ที่สะท้อนภาพเป็นพระแม่ธรณีที่สมบูรณ์ </p><ul>

  • ใส่เสื้อผ้า
  • นั่งบีบมวยผม จนเป็นสายน้ำ
  • แล้วเราจะเปลี่ยนความคิดได้ทันทีว่า
  • เราจะต้องดูแลพื้นที่ตรงนั้นให้พระแม่ธรณีมีเสื้อผ้า
  • จึงจะหายป่วย
  • มื่อหายป่วยแล้วก็จะเริ่มพัฒนาความแข็งแรง
  • คือ มีระบบหมุนเวียนธาตุอาหารโดยธรรมชาติเกิดขึ้นในดิน
  • เพียงพอที่จะทำให้เกิดพืชพันธุ์เจริญเติบโต
  • เป็นมวยผม ที่สามารถผลิตน้ำให้กับพื้นที่ได้
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ความคิดนี้จะสวนทางกับความคิดในการใช้ความรู้ที่เป็นพิษ </p><ul>

  • ในการทรมานพระแม่ธรณี และ
  • ในการให้สารพิษกับพระแม่ธรณี
  • เพื่อให้ได้ผลผลิตมากๆเร็วๆแต่เพียงฝ่ายเดียว
  • โดยไม่สนใจว่า พระแม่ธรณีจะเดือดร้อน แสนเข็ญ แค่ไหน
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ฉะนั้น การจัดการดินในระบบอินทรีย์ ก็คือ </p><ul>

  • การพัฒนาความสมบูรณ์ของระบบดิน และที่ดิน
  • ให้ดินและที่ดินสามารถพึ่งพาตัวเองได้
  • จนสามารถผลิตสิ่งที่เราต้องการ
  • เพื่อการดำรงชีวิตได้แบบพึ่งตนเอง
  • </ul>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หลักการที่สำคัญที่สุดก็คือ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center">เมื่อพระแม่ธรณีพึ่งตนเองได้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center"> ก็จะทำให้เราพึ่งตนเองได้</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ฟังดูง่ายไหมครับ… การปฏิบัติก็ไม่ยากอะไร ครับ ขอให้เราเข้าใจหลักการนิดเดียว </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center">ภายใน ๓-๕ ปีท่านก็จะทำได้</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หลาย ๆ ท่านก็นึกว่า การปรับเปลี่ยนเช่นนี้ </p><ul>

  • ลงทุนสูง
  • เสียเวลา ต้องรอนาน
  • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่ไม่ใช่ครับ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เพราะเมื่อเราใช้ความรู้ที่ถูกต้อง โดยปรับเปลี่ยนมาใช้พืชเบิกนำ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เช่น </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ต้นกล้วย หรือพืชโตเร็วอื่นๆ ที่สามารถเก็บผลผลิตได้เร็ว และเป็นระบบสำรองธาตุอาหารไปในลักษณะเดียวกัน ซึ่งมีอยู่มากมาย </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal" align="center">เพียงแต่เราต้องมาจัดการความรู้ว่า ระบบใดเหมาะกับพื้นที่ใด และเหมาะกับระบบครอบครัวแบบใด </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เท่านั้นแหล่ะครับ </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การจัดการความรู้ของท่าน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><ul>

  • ก็จะนำไปสู่ความสำเร็จในการดูแลรักษาพระแม่ธรณีให้อุดมสมบูรณ์
  • แล้วความสำเร็จเหล่านั้น ก็จะกลับมาสู่ความอุดมสมบูรณ์และ
  • เศรษฐกิจในครอบครัวของท่านอย่างแน่นอน
  • </ul>  ขอให้โชคดีครับ…