กลเม็ดนี้มีไว้ให้คุณสอนเรื่องสุภาษิตและสำนวนกับนักเรียน
สุภาษิต (Proverb) คือ การพูดที่สั้นกระชับเกี่ยวกับการใช้โดยทั่วไป แต่มีนัยยะถึงความจริงที่เป็นธรรมชาติด้วย
สำนวน (Idiom) คือ กลุ่มคำสั้นๆที่เกิดจากการใช้ แต่ความหมายของมันไม่สามารถเดาได้จากคำเดี่ยวๆ สั้นๆ นั้น (นิยามจาก the Oxford Concise Dictionary)
ก่อนที่จะสอนเรื่องสุภาษิตและสำนวน เราจำเป็นต้องคิดถึงสิ่งเหล่านี้ให้มากๆ
1. ฉันจะใช้สุภาษิตและสำนวนบ่อยครั้งแค่ไหน?
2. นักเรียนของฉันต้องสื่อสารกับชาวต่างชาติ หรือไม่ใช่ชาวต่างชาติ?
3. นักเรียนของฉันต้องพูดสุภาษิตและสำนวน หรือเพียงแค่ตระหนักรู้และเข้าใจเท่านั้น?
4. นักเรียนเคยขอให้ฉันสอนสุภาษิตและสำนวน หรือ เป็นฉันเองที่บังคับพวกเขา?
5. นักเรียนของฉันมีแนวโน้มที่จะอยู่ในประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษหรือไม่?
เหตุผลที่ฉันขอให้คุณถามเกี่ยวกับประโยคคำถามเหล่านี้ก่อนที่จะสอนสุภาษิตและสำนวนชัดเสียยิ่งกว่าชัด อย่างไรก็ตาม ภาพในฉากที่ 1: กลุ่มของนักธุรกิจเจอกันที่ฮ่องกง พวกเขาสื่อสารเป็นภาษาอังกฤษ แต่พวกเขาไม่ใช่คนใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ 1
นักธุรกิจคนแรก: “ฉันไม่สามารถจะเชื่อได้ว่าสภาพอากาศนี้จะดี มันจะมีฝนตกขนาดหนัก” ("I can’t believe the weather. It’s raining cats and dogs!")
นักธุรกิจคนที่สอง: “อาใช่ แต่ฉันว่ามันน่าจะมีการปรับปรุงตนเอง อย่างไรก็ตาม เราก็ไม่ควรตื่นตูมอะไรเกี่ยวกับอากาศ ฉันดูในพยากรณ์อากาศ และฝนอาจตกถึงสุดสัปดาห์นี้” (Oh yes, but I think it will improve. However, we shouldn’t count our chickens before they’ve hatched. I saw the forecast and it may well continue raining until the weekend.")
ถึงแม้ว่าฉากนี้จะเกินจริงไปสักหน่อย กระนั้นก็ตาม ก็ดูตลกในการที่คนที่ไม่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ 1 จะพูดทำนองนี้ในกลุ่มของตนเอง จะมีคำพูด (expression) มากมายในภาษาอังกฤษ แต่ไม่จำเป็นที่ต้องเรียนทั้งหมด เพราะไม่เช่นนั้นการใช้จะนำไปสู่ความสับสนและความไม่เข้าใจ มันมีความเป็นไปได้ที่จะเรียนทั้งสุภาษิตและสำนวนในหนึ่งวัน แต่อาจไม่ได้ใช้เลยก็ได้
อย่างไรก็ตาม หลังจากได้วิเคราะห์ความต้องการของนักเรียน และตัดสินใจได้ว่าพวกนักเรียนควรจะเรียนสุภาษิตและสำนวนไว้บ้าง เราก็มีความคิดเล็กน้อยในการสอนคุณ การเรียนสุภาษิตและสำนวนสามารถเป็นเรื่องที่สนุกสนานได้ แต่ควรระวังเรื่องเวลาเอาไว้ด้วย
กลเม็ดในการใช้สุภาษิตและสำนวนในชั้นเรียน
1. จงสอนสุภาษิตและสำนวนตามที่เจอในบริบท เช่น จากภาระการอ่าน และการฟัง หรือสิ่งที่พูดกันในห้องเรียน
2. ให้จัดกลุ่มสุภาษิตและสำนวนตามหัวข้อ และแนะนำทั้งสุภาษิตและสำนวนกับกิจกรรมที่เกี่ยวกับหัวข้อนั้น เช่น หากจะสอนเรื่อง สำนวนเกี่ยวกับร่างกาย เราต้องเอาสำนวนเกี่ยวกับร่างกายมาด้วยกัน เช่น to be head and shoulders above the rest (เหนือกว่าทุกคน), to be long in the tooth (แก่เกินไปที่จะทำอะไร) มันจะง่ายขึ้น หากนักเรียนจำสำนวนนั้นได้ และหากอยู่เป็นกลุ่มจะยิ่งดีเข้าไปใหญ่
3. จงใช้ภาพ (visuals) และ ภาพวาด (pictures) ในการช่วยให้นักเรียนจำได้
4. จงใช้กิจกรรมจับคู่ เช่น ให้นักเรียนได้เห็นสุภาษิตสัก 5 อัน แต่นักเรียนเห็นเพียงแค่ครึ่งหนึ่ง และให้นักเรียนเติมสุภาษิตนั้นให้สมบูรณ์
5. จงถามนักเรียนว่ามีสุภาษิตใดที่แปลได้ในภาษาที่ 1ของตนเองบ้าง นักเรียนส่วนใหญ่จะรู้สำนวนที่คล้ายๆกับภาษาของตนเอง และจะช่วยให้จำสุภาษิตและสำนวนได้ หากมีการเปรียบเทียบระหว่างภาษาของตนเองกับภาษาอังกฤษ
6. จงใส่สุภาษิตและสำนวนในบริบท จงพยายามใช้ในสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง และให้นักเรียนสร้างสรรค์บทสนทนา หรือการใช้บทบาทสมมติ และใช้สุภาษิตสัก 2-3 อันเพื่อให้เกิดความหมาย
7. อธิบายกับนักเรียนว่าจะเป็นประโยชน์กับพวกนักเรียนในการเข้าใจความหมายของสุภาษิตมากกว่าจะใช้มันในภาษาพูดหรือการเขียน
8. จงอย่าใส่สุภาษิตและสำนวนให้มากนัก เอาให้เหมาะกับระดับความสามารถของนักเรียน ถ้าจะให้ดี เอาให้ได้แค่ 5 สุภาษิตและสำนวนสำหรับหนึ่งชั้นก็พอแล้ว
แปลและเรียบเรียงจาก
Jo Budden. Proverb and Idiom
