หลังจากเข้าร่วมกิจกรรมของ มาตลอดสัปดาห์ ผมก็บอกตัวเองว่า ในเรื่อง Geopolitics ก็เหมือนเรื่องที่ซับซ้อนหรือ Wicked Problem ทั่วไป เป็นปรากฏการณ์ภูเขาน้ำแข็ง คือส่วนที่เห็นชัดมีนิดเดียว ส่วนที่ซ่อนเร้นมีมากกว่าเป็นสิบเท่า ซึ่งในที่นี้คือ non-state actors ที่ส่วนใหญ่เป็นเรื่องธุรกิจ รวมทั้งวัฒนธรรมความเชื่อของผู้คน ที่ปลูกฝังกันมายาวนาน
ความท้าทายขั้นต่อไปของ PMAC คือการเคลื่อนต่อ From Ideas and Recommendation to Action and Impact ที่จะต้องมีหน่วยประสานงาน ให้ ๕๑ สัปดาห์ที่เหลือของปี มี Knowledge Translational Actions หลากหลายแบบ นำมารายงานสั้นๆ ๕ นาที ในการประชุมครั้งต่อไป
Keyword คือ ต้องเคลื่อนจากการเน้น knowledge sharing และ knowledge synthesis ไปสู่ knowledge translation คือกิจกรรมเอาความรู้ไปประยุกต์ใช้ และสร้างความรู้จากบริบทที่จำเพาะอย่างต่อเนื่อง ซึ่งก็คือการเรียนรู้จากการปฏิบัติหรือประสบการณ์ (Experiential Learning) ผู้คนในประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลางต้องพัฒนาทักษะในการเรียนรู้จากกิจการและการดำรงชีวิตของตน โดยใช้ Experiential Learning และเครื่องมือเรียนรู้จากการปฏิบัติอีกตัวหนึ่งคือ DE – Developmental Evaluation
ตรงกับที่ YY Teo กล่าวในช่วงสังเคราะห์ประเด็นและปิดการประชุม ว่าต่อไปจะมีการนำเรื่องราวความสำเร็จในการดำเนินการมาแลกเลี่ยนเรียนรู้ในการประชุม PMAC ครั้งต่อๆ ไป
จะเห็นว่า ประเด็นสำคัญของประเทศและผู้คน ในการบรรลุสุขภาวะของตนคือการเรียนรู้และลงมือปฏิบัติ ไม่ใช่รู้เฉยๆ ต้องเรียนรู้ และสร้างความรู้ จากการปฏิบัติ
วิจารณ์ พานิช
๒๗ ม.ค. ๖๗
