๑๖.๔๕ น. วันที่ ๔ ตุลาคม ๒๕๖๖ เวลาไทย Royal Swedish Academy of Science ประกาศรางวัลโนเบล สาขาเคมี ประจำปี ๒๕๖๖ ได้แก่ผลงาน “for the discovery and synthesis of quantum dots.” ซึ่งหมายความว่า เป็นผลงานสร้างสสารชนิดใหม่ขึ้นมา เรียกว่า quantum material จากปฏิกิริยาทางเคมี
รางวัลปีนี้มอบแก่นักวิทยาศาสตร์ ๓ คน จากสหรัฐอเมริกา คือ (๑)
Moungi G. Bawendi
Massachusetts Institute of Technology (MIT), Cambridge, MA, USA
Louis E. Brus
Columbia University, New York, NY, USA
Alexei I. Ekimov
Nanocrystals Technology Inc., New York, NY, USA
นักข่าวจีนถามคำถามดี ว่าตามปกติผลงานด้านควอนตั้มมักให้รางวัลด้านฟิสิกส์ ทำไมปีนี้ให้รางวัลด้านเคมี คำตอบคือ เพราะเป็นผลงานสร้างสสารชนิดใหม่ด้วยกระบวนการทางเคมี ซึ่งจะนำไปสู่ความเจริญก้าวหน้าด้าน nanotechnology และอีเล็กทรอนิกส์ อย่างมากมาย (๒)
ผมตีความ จากการฟังคำถามคำตอบตอนแถลงข่าว ว่าตามปกติอีเล็กตรอนวิ่งวนรอบนิวเคลียสของอะตอม ห่างจากนิวเคลียสมาก สำหรับอะตอมของไฮโดรเจน ซึ่งมีโปรตอนเดียวในนิวเคลียส และมีอีเล็กตรอนตัวเดียววิ่งวน ขนาดของอะตอมใหญ่ ๑ แสนเท่าของนิวเคลียส เขาอธิบายว่าหากจำกัดพื้นที่ของอะตอมก็จะได้อะตอมที่มีพลังงานสูงขึ้น และเป็นที่มาของ quantum dot หรือ quantum material โดยนักวิทยาศาสตร์ทั้งสามท่านนี้มีส่วนสำคัญให้มีการสร้างสสารชนิดนี้ขึ้นมาได้
วิจารณ์ พานิช
๔ ต.ค. ๖๖
