ในสภาวะที่การรักษาโควิด 19 ต้องปรับมาเป็นการกักตัวที่บ้าน จะมีสมุนไพรตัวไหนที่ช่วยดูแลคนติดเชื้อที่อาการไม่หนักได้บ้าง
สถานการณ์โควิด 19 ในประเทศไทยยังคงมีจำนวนผู้ติดเชื้อขึ้น ๆ ลง ๆ ตามการระบาดเป็นระลอก แต่ยังดีที่คนจำนวนมากฉีดวัคซีนโควิดกันแล้ว เมื่อติดเชื้อสายพันธุ์โอมิครอนจึงมีอาการไม่หนักมาก สามารถกักตัวที่บ้าน หรือ Home isolation ได้ อย่างไรก็ตาม หลายคนที่รักษาตัวที่บ้านก็อาจจะอยากหาสมุนไพรมาใช้ดูแลตัวเองควบคู่กันไป ทางโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จึงแนะนำยาสมุนไพรเพื่อดูแลตัวเองหากได้รับเชื้อ และต้องรักษาตัวอยู่บ้าน ดังนี้
สมุนไพรรักษาโควิด 19 มีอะไรช่วยบรรเทาอาการได้บ้าง
ปัจจุบันมีสมุนไพรหลายชนิดที่ผ่านการศึกษาวิจัยและมีหลักฐานเชิงประจักษ์ว่าสามารถใช้ดูแลสุขภาพในช่วงที่มีการระบาดของโควิด 19 และยังเป็นทางเลือกหนึ่งที่สามารถลดความรุนแรงของการติดเชื้อได้ โดยสมุนไพรที่เราสามารถใช้ดูแลอาการตนเองเบื้องต้นเมื่อติดโควิด 19 ได้แก่
1. ฟ้าทะลายโจร
ฟ้าทะลายโจรมีสารสำคัญที่ชื่อว่า แอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ซึ่งผลการวิจัยพบว่า มีฤทธิ์ยับยั้งการเพิ่มจำนวนของไวรัสโควิด 19 (SARS-CoV-2) ในเซลล์เนื้อเยื่อได้ อีกทั้งยังมีการศึกษาที่พบสรรพคุณฟ้าทะลายโจรด้านเสริมศักยภาพภูมิคุ้มกันในการกำจัดเชื้อโควิด 19 ออกจากร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะหากได้รับยาฟ้าทะลายโจรในปริมาณที่เหมาะสมภายใน 72 ชั่วโมง หลังร่างกายได้รับเชื้อจะสามารถควบคุมโรคได้ดี
ทั้งนี้ การกินฟ้าทะลายโจรเพื่อรักษาโควิด 19 สำหรับผู้ใหญ่หรือเด็กที่มีน้ำหนักตัว 50 กิโลกรัมขึ้นไป ควรใช้สารสกัดฟ้าทะลายโจรที่มีแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ในปริมาณ 180 มิลลิกรัมต่อวัน แบ่งกินวันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร ติดต่อกันเป็นเวลา 5 วัน และควรต้องได้รับคำแนะนำและการจ่ายยาโดยบุคลากรทางการแพทย์เสมอ ไม่ควรซื้อฟ้าทะลายโจรมารับประทานเอง เนื่องจากเราอาจกะปริมาณสารสำคัญและโดสที่ควรรับประทานในแต่ละวันได้ยาก หรือไม่เหมาะสมกับอาการที่เป็นอยู่
ข้อควรระวัง : ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร ผู้ป่วยที่ตับและไตไม่ดี ผู้ป่วยที่ใช้ยาวาร์ฟาริน
2. กระชายขาว
งานวิจัยจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า กระชายขาว มีสารสำคัญที่มีฤทธิ์ในการต้านโคโรนาไวรัส อยู่ 2 ตัวด้วยกัน คือ Panduratin A และ Pinostrobin ซึ่งมีฤทธิ์ลดจำนวนเซลล์ที่ติดเชื้อในหลอดทดลองได้ 100% และยังสามารถยับยั้งการทำงานของเซลล์ที่เพิ่มตัวไวรัส ทำให้ไม่มีไวรัสตัวใหม่เพิ่มออกมาจากเซลล์ได้เลย แต่ทั้งนี้งานวิจัยยังอยู่ในระดับหลอดทดลอง ยังไม่ทราบผลการรักษาและขนาดสารสำคัญที่ควรใช้ในคน
ทว่าหากจะกินกระชายขาวเพื่อช่วยดูแลร่างกายในกรณีที่ติดเชื้อโควิด 19 ดร. ภญ.ผกากรอง ขวัญข้าว หัวหน้าศูนย์หลักฐานเชิงประจักษ์ด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร แนะนำว่า ปัจจุบันมีน้ำกระชายวางจำหน่ายทั่วไป แต่เพื่อการรักษาโควิดควรกินทั้งเนื้อและน้ำกระชาย เพราะสารสำคัญในกระชายไม่ละลายน้ำ ดังนั้นหากดื่มแต่น้ำกระชาย ร่างกายก็จะไม่ได้สารสกัดจากกระชายขาวที่มีสรรพคุณรักษาโควิด และการกินกระชายก็ควรระวังน้ำมันหอมระเหยของกระชายที่อาจระคายเคืองกระเพาะอาหารด้วย
3. ขิง
ขิงมีสรรพคุณเสริมภูมิคุ้มกันร่างกายได้ดี และมีส่วนช่วยบำรุงปอด อีกทั้งสารในขิงยังช่วยบรรเทาอาการผู้ป่วยโควิดที่มีอาการไม่รุนแรงได้ เช่น อาการคัดจมูก อาการไอ เนื่องจากขิงช่วยลดการอักเสบ ต้านไวรัสและการติดเชื้อต่าง ๆ โดยสามารถกินได้ทั้งน้ำขิงหรือขิงชนิดแคปซูล
ข้อควรระวัง : ขิงมีผลเสริมยาละลายลิ่มเลือด, ระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี, คนที่มีไข้หรือเด็กอายุต่ำกว่า 6 ขวบ ไม่ควรใช้ยาขิงแคปซูล
4. ขมิ้นชัน
จากหลักฐานการศึกษาวิจัยหลาย ๆ ชิ้น พบว่า สารเคอร์คิวมินในขมิ้นชันมีสรรพคุณต้านการอักเสบที่ปอดได้ โดยสามารถกินได้ทั้งขมิ้นชันชนิดแคปซูล หรือกินเหง้าแก่ขมิ้นชันเพื่อบำรุงดูแลร่างกายในช่วงที่ติดเชื้อโควิด
5. มะขามป้อม
มะขามป้อมเป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์แก้ไอ และช่วยขับเสมหะ ซึ่งจากการเก็บข้อมูลผู้ป่วยโควิด 19 ในประเทศไทย พบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีเสมหะติดในลำคอ ซึ่งในช่วงแรกอาจมีอาการไอไม่มาก แต่หากมีเสมหะติดในคอมากจะทำให้อาการไอรุนแรงขึ้น ดังนั้นสามารถกินยาแก้ไอมะขามป้อม หรือดื่มน้ำมะขามป้อมอุ่น ๆ เพื่อขับเสมหะและบรรเทาอาการไอได้
ข้อควรระวัง : ยาอาจทำให้ท้องเสีย, ผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ควรกินในรูปแบบชาชงมะขามป้อม (ไม่มีส่วนผสมของน้ำตาล)
6. ประสะมะแว้ง
ประสะมะแว้งเป็นยาสมุนไพรที่มีสรรพคุณแก้ไอ ขับเสมหะ ซึ่งส่วนมากจะอยู่ในรูปแคปซูลสมุนไพร สามารถแกะแคปซูลเอาตัวสมุนไพรออกมา ผสมกับเกลือ และมะนาว จากนั้นนำมากวาดคอเพื่อกำจัดเสมหะ และบรรเทาอาการไอ
7. ยาธาตุบรรจบ
สมุนไพรตำรับที่มีส่วนผสมของขมิ้นชัน ช่วยบรรเทาอาการท้องเสียได้ โดยจากสถิติพบว่า ผู้ป่วยโควิดที่มีอาการท้องเสีย เมื่อใช้ยาธาตุบรรจบรักษาจะช่วยบรรเทาอาการได้ดี
สามารถติดตามบทความและข้อมูลอ้างอิงต่อได้ที่ : เฟซบุ๊ก สมุนไพรอภัยภูเบศร โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร