OECD เผยแพร่ผลการวิเคราะห์ Education at a Glance 2023   โดยมีเป้าหมายตามในคำนำของรายงานคือ  “This publication examines the quality of learning outcomes, the policy levers and contextual factors that shape these outcomes.” ส่วนที่ผมสนใจคือ performance of education system   

 รายงาน Education at a Glance แต่ละปีจะมีหัวข้อที่จับจ้องเป็นพิเศษ    หัวข้อของปี 2023 คือเรื่อง VET – Vocational Education and Training    บทบรรณาธิการระบุว่า VET เป็นเรื่องสำคัญต่ออนาคตของประเทศ   โดยทั่วโลกผู้เข้ารับการศึกษาระดับที่เทียบเท่า ม. ปลาย ร้อยละ ๔๔ เรียนด้านอาชีวะ    มี ๒ ประเทศที่ตัวเลขนี้เกินสองในสาม คือ เนเธอร์แลนด์ และ เช็ค รีพับลิก     

ตามนิยามในเอกสารนี้ (หนากว่า ๔๐๐ หน้า) VET หมายถึงการศึกษาระดับ ปวส. เท่านั้น     

เขาบอกว่า อาชีวศึกษาเป็นการศึกษาเพื่อเรียนรู้ ๓ ด้าน คือ การดำรงชีวิต (live) การเรียนรู้ (learn) และการทำงาน (work)    เขาบอกว่า ต้องหาทางทำให้อาชีวศึกษาเป็นทางเลือกแรกในการเรียนระดับเทียบเท่า ม. ปลาย    ทำให้ผมตั้งคำถามว่า ผู้กำหนดนโยบายการศึกษาไทยคิดอย่างไร   และจะดำเนินการตามแนวทางนี้หรือไม่ อย่างไร       

คำถามคือ อาชีวศึกษาแห่งอนาคตต้องแตกต่างจากอาชีวศึกษาในปัจจุบันอย่างไร   ประเทศไทยจะต้องเปลี่ยนขาดระบบการศึกษาอย่างไร   และจะต้องเปลี่ยนขาดระบบอาชีวศึกษาของประเทศอย่างไร   

ผมไม่มีความรู้และประสบการณ์ที่จะให้ความเห็นในภาพรวม    แต่ขอให้ความเห็นด้าน การเรียนรู้ ของคนที่ทำงานด้านอาชีวะ   ว่าอาชีวศึกษาไทยต้องเน้น ๒ ด้านที่ยังละเลย   คือ (๑) ด้านทักษะในการเรียนรู้ตลอดชีวิต (lifelong learning skills)   (๒) ด้านการเรียนรู้จากประสบการณ์สู่การพัฒนาความเข้าใจเชิงทฤษฏี

ด้านทักษะในการเรียนรู้ตลอดชีวิต ใช้หลักการและวิธีการ เรียนรู้จากประสบการณ์   

ด้านการเรียนรู้จากประสบการณ์สู่การพัฒนาความเข้าใจเชิงทฤษฏี ใช้หลักการและวิธีการของ Kolb’s Experiential Learning Cycle   และ Double-Loop Learning 

OECD มีรายงาน Spotlight on Vocational Education and Training โดยเฉพาะ 

 วิจารณ์ พานิช

๓๐ ก.ย. ๖๖