หนังสือชุด ธรรมะเล่มน้อย ฉบับที่ตีพิมพ์เมื่อเดือนมิถุนายน ๒๕๖๖ ชื่อ สรุปความ ธรรมะเล่มน้อย บอกว่าเป้าหมายของธรรมะคือ โพธิจิต สู่นิพพาน ที่เป็นการหลุดพ้นจากกรรมชั่วและกรรมดี ทำได้ง่ายๆ โดยปลูกต้นไม้ ๕ ต้น (พฤกษาแห่งชีวิต) ขึ้นในใจ
- กายพฤกษา มรรยาท ความประพฤติ
- วจีพฤกษา อาจถือรวมอยู่ในกายพฤกษา หรือแยกออกมาก็ได้ หมายถึงการติดต่อสื่อสารกับผู้อื่น ที่ผมขอเพิ่มเติมว่า รวมทั้งการพูดคุยกับตนเอง ที่ใช้จิตวิทยาเชิงบวก ที่เป็นกุศล
- จิตตพฤกษา เป็นเรื่องสมาธิ สู่จิตบริสุทธิ์ ไม่ถูกกิเลสกวน ไม่ถูกปรุงแต่ง
- โพธิพฤกษา เห็นแจ้ง โดยเฉพาะรู้แจ้งต่อนิพพาน
- เมตเตยยพฤกษา เกื้อกูลต่อสังคม หรือทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น
สรุปความว่า การเข้าถึงธรรมะแท้จริง คือ การอยู่เหนือประโยชน์ ไม่ผูกพันกับประโยชน์ใดๆ
การรู้แจ้งคือรู้ว่าสิ่งต่างๆ ที่เรารับรู้นั้น เป็น สิ่งที่จิตสร้างขึ้น (เป็น construct) ไม่ใช่ความจริงแท้ จึงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น
วิจารณ์ พานิช
๒๕ มิ.ย. ๖๖