การประชุมคณะทำงานเตรียมสาระ ทาง ออนไลน์ เมื่อค่ำวันที่ ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖ ตกลงหัวเรื่องของ Subtheme 3 ว่า
Subtheme 3 : Decolonization โดยขยายความว่า เป็นการสลายสภาพเมืองขึ้นหรือการยึดครองแบบสมัยใหม่ คือไม่ได้ใช้กำลังอาวุธหรือกำลังทหารเข้ายึดครอง แต่เป็นการยึดครองหรือครอบงำแบบไม่รู้ตัว ที่ผมคิดในใจว่า ประเทศไทยก็โดนยึดครอง แบบที่เราเองพร้อมใจ หรือเราโดนยึดครองแบบไม่รู้ตัว
สภาพการถูกยึดครองเป็นเมืองขึ้นหมายความว่า ผู้ยึดครองสร้างระบบดูดทรัพยากรจากเมืองขึ้น เอาไปเป็นสมบัติหรือทรัพย์สินของผู้ถูกยึดครอง และหาทางทำให้ผู้ถูกยึดครองอ่อนแอ เพื่อปกครองง่าย และถูกยึดครองได้นานๆ ผมคิดต่อว่า สภาพเช่นนี้ไม่ได้เกิดขึ้นระหว่างประเทศเท่านั้น ยังเกิดขึ้นภายในประเทศด้วย เป็นเรื่องของการสร้างระบบที่ไม่เท่าเทียมกันในสังคม
การปลดแอกเมืองขึ้น จึงไม่ใช่แค่เรื่องเศรษฐกิจการเมืองระหว่างประเทศเท่านั้น ยังเป็นเรื่องที่ต้องต่อสู้ภายในประเทศด้วย
ผู้ยกร่างเอกสารการประชุมโยงเรื่องการยึดครองเมืองขึ้นสมัยกว่าร้อยปีมาแล้วเข้ากับระบบสุขภาพโลกในสมัยนั้น ที่มีการตั้งสถาบันเวชศาสตร์เขตร้อน เพื่อดูแลสุขภาพของเจ้าหน้าที่ของประเทศผู้ยึดครอง ที่ไปทำงานในประเทศเมืองขึ้น ในสภาพแวดล้อมและโรคภัยไข้เจ็บที่แตกต่างจากเมืองหนาว
อย่างไรก็ตาม ผู้ยกร่างเอกสารเน้นที่ การสลายความเป็นเมืองขึ้นของระบบสุขภาพโลก ที่มีรายละเอียดหลากหลายิติ
วิจารณ์ พานิช
๓๑ มี.ค. ๖๖
