Brief case
คุณออย (นามสมมติ) เพศหญิง อายุ 34 ปี มีสีหน้าเรียบเฉย รูปร่างผอม ตัวเล็ก ผมสั้น ผมสีดำ สไลด์ผมทรงรากไทรยาวประบ่า ถูกวินิจฉัยเป็น Schizophrenia (จิตเวช F 20) ปัจจุบันอาการทางจิตทุเลาลง สามารถช่วยเหลือตนเองได้ พูดคุยรู้เรื่อง ปลายนิ้วมือข้างขวามีสีเหลือง เกิดจากการใช้มือคีบบุหรี่เพื่อสูบ ทานยารักษาอาการทางจิตเวชอยู่ นั่งสั่นขาตลอดเวลา ถูกส่งมาจากศรีธัญญามาอยู่ที่สถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง นนทบุรี ได้ประมาณ1 ปีกว่าแล้ว ญาติไม่สามารถดูเเลได้ ผู้รับบริการมีปัญหาด้าน Cognitive โดยเฉพาะในส่วนของความจำระยะสั้น (recall memory) ผู้รับบริการชอบทำอาหาร เพราะทำแล้วได้กินฝีมือตัวเอง ชอบการร้องเพลง ผู้รับบริการไม่เห็นคุณค่าในตนเอง ไม่มี motivation ในการดำรงชีวิต มี dairy routine หรือ กิจวัตรประจำวันเเบบเดิมทุกวัน มีความสนใจที่อยากจะทำกิจกรรมหลายอย่าง แต่ขาดโอกาสในการทำ
เมื่อใช้เทคนิค NLP (Rapport : Accessing cues) เพื่อสำรวจความคิดจิตใต้สำนึกของผู้รับบริการทั้งเรื่องในอดีตเเละความคิดในอนาคต ตลอดการทำการประเมิน ช่วงเเรกของการประเมิน เมื่อบอกให้ผู้รับบริการหลับตาลง ผู้รับบริการหลับตาได้ไม่ถึง 3 วินาทีก็ลืมตาขึ้น ในบางครั้งที่ตอบคำถาม หายใจเร็ว มีอาการสั่นของลูกตาตลอดเวลาที่พยายามหลับตา มีการขมวดคิ้วตลอดการพูดออกมา แสดงให้เห็นว่าผู้รับบริการมีภาวะ anxiety
จากการทำกิจกรรมกลุ่มเพื่อประเมินความสามารถในเรื่องของ Work skill ช่วงเเรกของกิจกรรมมีการให้ผู้รับบริการยืดเหยียดร่างกายตามเพลงเเละตามท่าทางที่ผู้บำบัดเตรียมมา คุณออยสามารถทำกิจกรรมเเรกได้ดีมาก เคลื่อนไหวท่าทางตามได้อย่างคล่องเเคล่วเเละสุดช่วงการเคลื่อนไหว มีความตื่นตัวกว่าทุกครั้งที่ได้เจอกัน เนื่องจากเกิดความสนิทกันมากขึ้นเเล้ว ให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมยืดเหยียดร่างกายเป็นอย่างดี กล้าที่จะถามเมื่อตัวเองไม่เข้าใจในท่าทางที่ให้ทำการยืดเหยียดร่างกาย แต่เมื่อให้คุณออยมาทำกิจกรรมกลุ่ม เข้ากลุ่มทำกิจกรรมทำอาหาร (สลัดโรลกับเเซนวิส) กับเพื่อนอีก 3 คนที่ไม่สนิทเเละไม่ค่อยได้คุยกัน สังเกตได้ว่า เมื่อผู้บำบัดอธิบายขั้นตอนการทำกิจกรรมทั้ง 2 อย่างเเล้ว คุณออยไม่สามารถจดจำขั้นตอนของการทำสลัดโรลเเละเเซนวิสได้ ต้องมีผู้บำบัดคอยให้ความช่วยเหลือในบางขั้นตอน ตลอดการทำกิจกรรมกลุ่มร่วมกับเพื่อนคนอื่นๆ คุณออยไม่มีการพูดคุยหรือขอความช่วยเหลือจากเพื่อนที่อยู่ข้างๆ หรือแม้เเต่ผู้บำบัดเอง เมื่อเจอปัญหาที่ตัวเองไม่สามารถเเก้ไขได้ เช่น ขั้นตอนการพันสลัดโรล แผ่นเเป้งของคุณออยพันกัน คลี่ไม่ออก เเต่คุณออยพยายามนั่งคลี่แผ่นแป้งอยู่นานด้วยตนเองโดยไม่ขอความช่วยเหลือ ไม่พูดกับใคร นั่งก้มหน้าทำอย่างจดจ่อ ไม่สนใจคนรอบข้าง เมื่อแก้ไขปัญหานี้ไม่ได้คุณออยก็จะมีการเเสดงออกทางอารมณ์คือการถอนหายใจเเรง เเละมีสีหน้าที่สิ้นหวัง ผู้บำบัดจึงต้องถามว่ามีอะไรให้ช่วยหรือไม่ คุณออยถึงกล้าที่จะขอความช่วยเหลือ ในส่วนของความสามารถที่ดีของคุณออยที่สังเกตได้คือ คุณออยเข้าใจกฎกติกาการทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น สามารถเริ่มต้นทำกิจกรรมเเละหยุดการทำกิจกรรมเมื่อเสร็จสิ้นทุกขั้นตอนได้ สามารถปรับตัวที่จะทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นที่ไม่สนิทหรือไม่ค่อยได้พูดคุยกันได้ สามารถทำกิจกรรมที่ได้รับมอบหมายได้ดี สังเกตจากที่คุณออยอาสาแกะปูอัดเเละหั่นปูอัดเพื่อเป็นไส้สลัดโรลเเละเเซนวิส เมื่อจบการทำกิจกรรมการทำสลัดโรลเเละเเซนวิสคุณออยบอกว่ารู้สึกดีใจเเละมีความสุขที่ได้ทำกิจกรรมในวันนี้ ได้กินสิ่งที่ตัวเองได้ทำ รู้สึกว่าตัวเองก็สามารถทำได้ อยากให้ผู้บำบัดพาทำกิจกรรมเเบบนี้อีกบ่อยๆ
Work Skill ที่จะเลือกพัฒนาให้ผู้รับบริการ
- Communication : ทักษะในการสื่อสาร
- Problem Solving : การแก้ปัญหา
- Collaboration : ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น
ทำไมถึงเลือก work skills ดังกล่าว
- Communication เพราะผู้รับบริการยังมีความสามารถในทักษะการสื่อสารกับผู้อื่นที่น้อยอยู่ เเละไม่มีการช่วยเหลือผู้อื่น หรือขอความช่วยเหลือจากผู้อื่นเมื่อเกิดปัญหา สังเกตผ่านการทำกิจกรรมสลัดโรลเเละเเซนวิส ซึ่งในการทำงานทักษะการสื่อสารถือเป็นทักษะที่สำคัญที่คุณออยควรสามารถทำได้ การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพจะช่วยให้เกิดความร่วมมือและการช่วยเหลือซึ่งกันและกันในการทำงาน ทำให้การทำงานเป็นไปอย่างราบรื่นในอนาคตเมื่อคุณออยได้ทำงานที่ตนเองต้องการ
- Problem Solving เพราะสังเกตจากการเเก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในขณะทำกิจกรรมสลัดโรลเเละเเซนวิส เมื่อคุณออยเจอปัญหาการพันสลัดโรลไม่ได้ คุณออยมีการเเก้ไขปัญหาที่ไม่เหมาะสม พยายามเเก้ไขปัญหาเอง โดยไม่ขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น ไม่มีการคิดแก้ไขปัญหาก่อน เเต่เป็นการเเก้ไขปัญหาแบบลองผิดลองถูกเอง บีบเเผ่นเเป้งญวนจนเกือบขาด ใช้นิ้วพยายามเเยกแผ่นเเป้งญวนที่ติดกันแต่กลับทำให้แผ่นเเป้งญวนพันกันมากกว่าเดิม เมื่อทำไม่ได้ก็จะใช้มือทุบเเรงๆ ทำให้เเก้ไขปัญหานี้เองไม่ได้ เหตุผลนี้จึงอยากพัฒนาทักษะการเเก้ไขปัญหาของคุณออยเมื่อต้องไปทำงานทักษะนี้ก็มีความสำคัญเช่นกัน เมื่อคุณออยได้เจอปัญหาขณะทำงานคุณออยต้องสามารถที่จะคิดแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้ เพื่อการทำงานที่มีประสิทธิภาพในอนาคต
- Collaboration จากการสังเกตผ่านการทำกิจกรรมสลัดโรลเเละเเซนวิส คุณออยมีความสามารถในการทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นอยู่บ้าง เเต่ไม่ค่อยเข้ากับผู้อื่นได้เท่าไหร่ จะสนใจทำเเค่ในส่วนของตนเอง ไม่สนใจคนรอบข้างว่าไส้เเซนวิสที่ใช้ร่วมกันกับคนอื่นจะใช้พอหรือเปล่า เพราะคุณออยตักไส้เเซนวิสทาบนเเซนวิสของตนเองเยอะมาก ไม่ค่อยเเบ่งให้คนรอบข้าง ไม่สังเกตคนรอบข้างว่าไส้เเซนวิสของคนอื่นพอหรือปล่าว เมื่อคุณออยต้องไปทำงานจริงๆ ผู้บำบัดจึงให้ความสำคัญที่อยากจะพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกันกับผู้อื่นของคุณออยให้ดีกว่านี้ เพื่อที่คุณออยจะได้มีทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่นไม่ว่าจะทำงานอะไรหรือทำงานกับใครคุณออยก็สามารถทำงานได้อย่างมีความสุข เข้ากับบุคคลอื่นๆ ได้ และสามารถทำงานเป็นทีมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
มีกระบวนการพัฒนา work skills ดังกล่าวอย่างไร
เนื่องจากผู้รับบริการชอบการทำอาหาร ผู้บำบัดจะจัดกิจกรรมกลุ่มที่ให้ผู้รับบริการได้ทำเมนูที่เเตกต่างออกไปจากครั้งแรก เช่น การทำผัดกระเพราะหมูสับเเละหุงข้าวเอง ให้เสร็จภายใน 1 ชั่วโมง โดยผู้บำบัดจะให้ทำกิจกรรมทำอาหารเเบบกลุ่ม 4 คนอีกครั้งโดยให้ช่วยกันทำ ผู้บำบัดเตรียมวัตถุดิบที่จะใช้ทำมาให้ เเต่ผู้รับบริการต้องเตรียมวัตถุดิบให้พร้อมสำหรับการทำผัดกระเพราเเละหุงข้าวเอง ผู้บำบัดวางเงื่อนไขว่าต้องมีการพูดคุยกันในการวางแผนกับสมาชิกในกลุ่ม ให้พูดคุยสื่อสารกันเเสดงความคิดเห็นซึ่งกันเเละกัน ในการเเบ่งหน้าที่กันว่าใครจะทำอะไรในการทำผัดกระเพราเเละหุงข้าว ใครจะลงมือผัดกระเพรา ใครจะเป็นลูกมือ เเบ่งหน้าที่ให้ชัดเจนก่อนลงมือทำ โดยผู้บำบัดจะคอยสังเกตตลอดการทำกิจกรรม เเละคอยช่วยเหลือเมื่อผู้รับบริการต้องการให้ช่วย เมื่อทำเสร็จเเล้วผู้บำบัดจะให้ผู้รับบริการทานอาหารที่ตนเองได้ทำร่วมกัน เเละเมื่อทานเสร็จเเล้วจะให้ผู้รับบริการพูดถึงความรู้สึกของการทำกิจกรรมในวันนี้ ให้ผู้รับบริการเล่าเเต่ละคนว่าตนเองได้ทำอะไรไปบ้างในกิจกรรมนี้ เจอปัญหาอะไรบ้าง เเล้วเเก้ไขกันอย่างไร เพื่อนๆในกลุ่มเป็นอย่างไร เเละเมื่อต้องไปทำงานจริงๆ คิดว่าได้เรียนรู้ทักษะอะไรไปบ้างจากการทำกิจกรรมนี้เเล้วจะนำทักษะที่ได้เรียนรู้ไปปฏิบัติกับการทำงานที่ตนเองอยากทำอย่างไรในอนาคต
6323008 นางสาวอัญชลี กุมภาศรี
