ผู้รับบริการเพศชาย อายุ 81 ปี ถูกวินิจฉัยเป็นโรคความดัน ไขมัน และเบาหวานระยะเริ่มต้น มีประวัติเคยผ่าตัดบริเวณต้นขาด้านซ้ายเพื่อดามเหล็ก อาการทางร่างกายที่พบจากการสัมภาษณ์และประเมินเบื้องต้นคือ มองในระยะไกลเห็นเป็นภาพซ้อน ไหล่ตึง งอและกางไหล่ได้ไม่สุดช่วงการเคลื่อนไหว มีอาการมือชา ไม่สามารถจับสิ่งของที่ต้องใช้แรงจากนิ้วมือได้ มีอาการเจ็บเข่า การเดินจะเดินไหล่ไม่เท่ากัน งอเข่าและกางเข่าออก ทำให้ช่วงของ Base of support แคบ และมีภาวะเสี่ยงต่อการหกล้มจากประเมิน Five times sit-to-stand ด้าน Cognition มีปัญหาในส่วนของความจำระยะสั้น แต่ยังสามารถตอบคำถามได้ปกติ สับสนในการขยับร่างกายตามบางท่าทาง กิจวัตรประจำวันเป็นแบบ Passive activity ไม่มีกิจกรรมที่สนใจ จากนั้นมีการให้ผู้รับบริการทำกิจกรรมพับผ้า เพื่อให้ผู้รับบริการรับรู้ความสามารถในการเคลื่อนไหวมือและนิ้วมือของตนเอง ปัญหาที่พบจากการทำกิจกรรมคือ ผู้รับบริการไม่พับผ้าตามแบบที่ผู้บำบัดกำหนดมาให้ แต่พับในแบบที่ตนเองเคยทำมาก่อน

จากการให้ลองทำกิจกรรมพับผ้าและสัมภาษณ์เพิ่มเติมพบว่าผู้รับบริการไม่ชอบทำกิจกรรมพับผ้าและการที่ได้ออกกำลังกาย เคลื่อนไหวร่างกายทำให้รู้สึกสบายร่างกาย จึงได้เลือก Diversional activity เป็นการเคลื่อนไหวร่างกายให้กับผู้รับบริการ

 

เหตุผลที่เลือก Diversional activity นี้

จากการสัมภาษณ์ผู้รับบริการบอกว่ารู้สึกสดชื่น สบายร่างกาย รวมกับอารเจ็บปวดทางร่างกายทำให้ผู้รับบริการไม่อยากทำกิจกรรมที่คิดว่าตนทำไม่ได้ จึงได้เลือกการเคลื่อนไหวร่างกายเบา ๆ เท่าที่ผู้รับบริการจะสามารถขยับตามท่าทางของผู้บำบัดได้ เพื่อให้ผู้รับบริการได้ผ่อนคลายร่างกายและความคิด เบี่ยงเบนความคิดที่ตนเองไม่รู้สึกอยากทำอะไร ไม่อยากขยับร่างกายเพราะไม่สะดวก

 

กระบวนการใช้ Diversional activity

1. พูดคุยเพื่อสร้างสัมพันธภาพกับผู้รับบริการ

2. บอกกิจกรรมที่ชวนทำ พร้อมวัตถุประสงค์ของการทำกิจกรรมการเคลื่อนไหวร่างกาย

3. ชวนผู้ป่วยให้ขยับท่าทางตามผู้บำบัด โดยเริ่มจากท่านั่ง แล้วไปท่ายืน ดังนี้

Brain gym ทำสลับกัน 10 ครั้ง

ที่มา: https://thewonderstudio.co/2020/05/29/brain-gym-crosscrawl/

ท่าลดอาการชาของมือ ทำท่าละ 10 ครั้ง

ท่าที่ 1 Wrist  stretch - เริ่มจากหงายท้องแขนขึ้น เหยียดแขนข้างที่จะยืดให้สุดแขน นำมืออีกข้างมาจับมือข้างที่ยืด ออกแรงดึงเบาๆให้รู้สึกตึงบริเวณท้องแขน จากนั้นคว่ำมือลง เอามืออีกข้างดึงปลายมือเข้าหาตัวเบา ๆ ให้รู้สึกตึงบริเวณด้านหลังแขน

ท่าที่ 2 Wrist range of motion - คว่ำมือหรือหงายมือก็ได้ กระดกข้อมือขึ้นลง ทำช้า ๆ กระดกข้อมือขึ้นและลงนับเป็น 1 ครั้ง ไม่ต้องเกร็งมือขณะทำ

ท่าที่ 3  Pronation and Supination of The Forearm - คว่ำมือและหงายมือ โดยคว่ำมือและหงายมือนับเป็น 1 ครั้ง ไม่ต้องเกร็งมือขณะทำ

4. พูดคุยสอบถามความรู้สึกของผู้รับบริการหลังจากได้ทำกิจกรรมการเคลื่อนไหวร่างกาย

 

ขอบคุณข้อมูลจาก

มือชาไม่หายลดอาการด้วย7ท่าบริการกล้ามเนื้อมือ