ชีวิตที่พอเพียง  4306. จุดไฟกุศลให้ตนเอง


 

หัวข้อบันทึกนี้ ผุดขึ้นมาในช่วงอ่านรายงาน World Happiness Report 2022     (๑)    ที่กระตุ้นให้ผมใคร่ครวญสะท้อนคิดวิธีที่ผมใช้สร้างชีวิตอุดมสุขให้ตนเอง     และนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้    

ผมบอกตนเองตั้งแต่อายุอยู่ในวัย ๒๐ กว่าๆ    ว่าชีวิตที่ดีคือชีวิตที่ให้มากกว่าเอา (give > take)     ผมบอกตัวเองว่าผมโชคดีที่เกิดมามีโอกาสทำเช่นนี้ได้     คนอื่นอีกจำนวนมากไม่อยู่ในฐานะที่จะทำได้     ชีวิตที่เอื้อเฟื้อแก่ผู้อื่นได้ เอื้อเฟื้อแก่สังคมภาพรวมได้ เป็นชีวิตที่ดี   ช่วยให้ “ความสุขด้านใน” แก่ตนเอง     

มาพบความรู้เชิงวิทยาศาสตร์ที่อธิบายผลของวิธีคิดข้างบน ต่อการมีชีวิตที่มีความสุข ในชื่อของศาสตร์ว่า psychoneuroimmunology  ที่บอกข้อมูลหลักฐานว่า ความคิดหรือจิตใจมีผลต่อกาย    ต่อความสุขทางกาย     จิตกุศลส่งผลต่อความสุขทางกาย (และทางใจ)    เป็นรางวัลชีวิตที่ตอบแทนในโลกนี้ ไม่ใช่ในโลกหน้า       

หลักการเรื่องพลังชีวิต มี ๒ แนว คือแนวกิเลสเป็นพลังขับเคลื่อนหลัก   สร้างชีวิตที่ดีแนวสนองกิเลสมนุษย์    นี่คือระบอบทุนนิยม บริโภคนิยม กิเลสนิยม    กับแนวที่สอง ใช้กุศลเป็นพลังขับเคลื่อนหลัก    ภาษาอังกฤษเรียกว่า passion ผมแปลว่าพลังใฝ่กุศล   ซึ่งเป็นพลังร่วมกับ compassion  การทำเพื่อผู้อื่น 

ไฟกุศล ให้ความสุขระยะยาว มั่นคง ถาวร     ไฟกิเลสให้ความสุขชั่วแล่น    

ความสุขไม่ใช่มีแค่มิติเชิงบุคคล หรือความสุขส่วนตัว เท่านั้น   ยังมีความสุขส่วนรวม (collective happiness) ด้วย   เป็นความสุขที่เกิดจากปฏิสัมพันธ์ทางสังคมระหว่างมนุษย์    เพราะมนุษย์เป็นสัตว์สังคม    ที่เชื่อมโยงกับมิติด้านในของมนุษย์   

ข้อความข้างบนทั้งหมด เขียนจากความเชื่อต่อระบบค่านิยมเชิงจิตนิยม    ที่มีคนจำนวนมากไม่เชื่อตามนี้    เพราะเขาเชื่อในวัตถุนิยม    เชื่อว่าชีวิตที่ดี และมีความสุข คือชีวิตที่ประสบความสำเร็จในการแสวงหาทรัพย์สินเงินทองตำแหน่งอำนาจ ให้แก่ตนเอง   นี่คือสองขั้วชีวิตที่มีการถกเถียงกันมาตลอดช่วงเวลาของอารยธรรมมนุษย์            

วิจารณ์ พานิช

๗ ส.ค. ๖๕

 

 

หมายเลขบันทึก: 707544เขียนเมื่อ 20 กันยายน 2022 17:02 น. ()แก้ไขเมื่อ 20 กันยายน 2022 17:02 น. ()สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการจำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี