วิทยาศาสตร์ สุขภาพ  และความจริง


 

บทบรรณาธิการเรื่อง Science, Health and Truth ในวารสาร Science ฉบับวันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๖๕   บอกเราว่า นักวิชาการหรือนักวิทยาศาสตร์ที่ยึดมั่นในวิชาการมีความสำคัญยิ่งในสังคมยุคปัจจุบัน    ที่มีความสับสนจากกระแสข่าวปลอมข่าวลวง    ความแตกแยกทางความคิดความเชื่อ    

ไม่ว่าในยุคสมัยใด มนุษย์มีความสับสนเสมอ ทั้งจากปัจจัยภายนอก และจากปัจจัยภายในตนเอง    มนุษย์จึงต้องการสิ่งยึดเหนี่ยว ที่ตนเชื่อถือศรัทธา   สมัยก่อนมนุษย์ไม่รู้จะพึ่งใครเป็นสิ่งยึดเหนี่ยว จึงสถาปนาเทพเจ้าขึ้นมาเป็นที่พึ่ง   กรีกและอินเดียโบราณเป็นผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนี้   

เริ่มจากยุคฟื้นฟูศิลปะวิทยาการ วิทยาศาสตร์ค่อยๆ เข้าแทนเทพเจ้า     บัดนี้โลกหมุนกลับ วิทยาศาสตร์ถูกท้าทายโดยการเมือง และการสื่อสาร  

มนุษย์สถาปนาเทพเจ้าขึ้นมาเพื่อสั่งการให้เทพเจ้ากระทำการเพื่อผลประโยชน์ของตน     เมื่อวิทยาศาสตร์พัฒนาขึ้น วิทยาศาสตร์ได้แยกตัวเป็นอิสระจากการบงการของมนุษย์     บัดนี้มนุษย์มีเครื่องมือ คือการเมืองและการสื่อสารสมัยใหม่ สำหรับบิดวิทยาศาสตร์เพื่อสนองผลประโยชน์ตามที่ตนต้องการ    ... ผลประโยชน์ของคนฉพาะกลุ่ม     เหมือนกับที่มนุษย์เคยบงการเทพเจ้า         

เป็นหน้าที่ของวงการวิทยาศาสตร์ วงการวิชาการ ที่จะต้องทำหน้าที่สื่อสาร “ความจริง” ให้แก่สังคม    โดยสื่อให้สังคมตระหนักว่า “ความจริง” มีข้อจำกัดในตัวของมันเอง    และมีความเลื่อนไหล   

ผมมีความเห็นว่า คนเราจะมีชีวิตที่ดีได้ ต้องมีสมรรถนะในการใช้วิจารณญาณตัดสินใจว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อความรู้หรือการสื่อสารใด    และมีสมรรถนะในการเปลี่ยนความเชื่อของตนเอง เมื่อประจักษ์แจ้งในข้อมูลใหม่ หลักฐานใหม่ ... สมรรถนะคิดอย่างมีวิจารณญาณ (critical thinking)

วิจารณ์ พานิช

๒๖ ก.ค. ๖๕

    

หมายเลขบันทึก: 705074เขียนเมื่อ 8 สิงหาคม 2022 18:53 น. ()แก้ไขเมื่อ 8 สิงหาคม 2022 18:53 น. ()สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการจำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (1)

ํYes, we love this”.. หน้าที่ของวงการวิทยาศาสตร์ วงการวิชาการ ที่จะต้องทำหน้าที่สื่อสาร “ความจริง” ให้แก่สังคม โดยสื่อให้สังคมตระหนักว่า “ความจริง” มีข้อจำกัดในตัวของมันเอง และมีความเลื่อนไหล..” – science has the duty of telling the truth as well as the limitation and the volatility of the truth –; Men of science try hard.).

Would we love even more if our politicians perform their duties and …?

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี