คิดไตร่ตรองให้ดีก่อนพูดและทำ


มีคำที่ท่านพูดสอนไว้ว่า “อยู่คนเรา พึงระวังความคิด อยู่ร่วมมิตร พึงระวังการพูดจา” นั้น คือ เขาเตือนเราให้ระวัง การคิด และการพูดจา คิดดี พูดดี ทำดี จะพาชีวีมีสุข คิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่ว จะพาตัวฉิบหาย ไตร่ตรองให้ดีเสียก่อนทั้งการคิด การกระทำ และการพูดจา

คิดไตร่ตรองให้ดีก่อนพูดและทำ

 

คิดไตร่ตรองให้ดีก่อนพูดและทำ
ดร.ถวิล  อรัญเวศ

           มีคำที่ท่านพูดสอนไว้ว่า

           “อยู่คนเรา พึงระวังความคิด

             อยู่ร่วมมิตร พึงระวังการพูดจา”

           นั้น คือ เขาเตือนเราให้ระวัง การคิด และการพูดจา

คิดดี พูดดี ทำดี จะพาชีวีมีสุข คิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่ว จะพาตัวฉิบหาย

ไตร่ตรองให้ดีเสียก่อนทั้งการคิด และการพูดจา

           การคิดดี คือ การคิดเพื่อทำประโยชน์ให้กับตนเอง และหรือผู้อื่น
 จึงเป็นผลให้เกิดการทำดี คิดอย่างรอบคอบ ถูกต้อง ซื่อสัตย์ สุจริต บริสุทธิ์ 
หนักแน่น ตามความรับผิดชอบของแต่ละบุคคล ตามหน้าที่ของตน 
ด้วยความรอบคอบ และไตร่ตรองให้รอบคอบไว้ก่อนเสมอ

           การพูดจาสื่อสาร เป็นการนำเอาความคิดสื่อสารออกมาทาง

วาจาหรือคำพูด

          การพูดจาสื่อสาร จึงเป็นเรื่องที่สำคัญเรื่องหนึ่งในการดำเนินชีวิต 
เหมือนอย่างที่โบราณว่าไว้

         “ปากเป็นเอก เลขเป็นโท

          หนังสือเป็นตรี แต่ชั่วดี เป็นตรา”


 

15 วิธีที่พูดดีแล้วจะทำให้ได้ใจคน มี ดังนี้

  

1. พูดด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตน

         อย่าพูดยกตน ข่มท่าน เพราะคนเย่อหยิ่งจองหอง ย่อมไม่ได้รับการยอมรับ
จากผู้อื่น รวมทั้งสร้างความเบื่อหน่ายให้ผู้อื่นด้วย การแสดงความอ่อนน้อมถ่อมตน 
ไม่ใช่เป็นการลดคุณค่าหรือลดเกียรติของเรา แต่อย่างใด หากแต่เป็นสุดยอดวิธี
ในการแสดงออกทางความคิดและความรู้สึกออกมา ถ่อมคน คนรัก
อวดนัก คนชัง

 

2. รู้จักใช้คำพูดที่ยืดหยุ่น

      คือการใช้คำพูดที่ไม่ผูกมัดตนเองในภายหลัง เพราะถ้าผู้พูดทำไม่ได้ทำหรือทำไม่ได้
อย่างที่พูด จะทำให้ตัวเราขาดความน่าเชื่อถือได้ ไม่มีใครนับถือ ต่อไปจะพูดเจรจาต่อรองทางธุรกิจ
ก็จะไม่ได้รับความไว้วางใจ ไม่ควรใช้คำพูดที่ “ฟันธง” หากควรใช้คำพูดที่ยืดหยุ่นได้ 
ให้เหลือทางรุกหรือถอยในการเจรจา อย่าพูดแบบต้องรัดคอตนเอง

 

3. พูดผิดพูดใหม่ได้ให้ทันท่วงที

        ความผิดพลาด เป็นของมนุษย์ แต่การให้อภัยเป็นชองเทวดาฟ้าดินเพร
าะทุกคนมีสิทธิที่จะพบเจอกับสถานการณ์ อาจพลั้งปากไป เมื่อพูดผิดไป 
ควรรีบพูดใหม่ให้ถูกต้องทันที และถ้าเป็นการพูดในที่สาธารณะต้องขออภัย
กับผู้ฟังหรือผู้ชม อย่าอายหรือเขินและประหม่าที่พูดผิด

 

4. ใช้คำพูดเปลี่ยนศัตรูเป็นมิตร

         แม้จะมีคำที่ว่า

       “ชีวิตคือการต่อสู้ ศัตรูคือยาบำรุงกำลัง”  แต่ก็ไม่ควรจะไปหาเรื่องกับศัตรู 
ขอเพียงให้เรามีคำพูดที่น่าฟังแล้วจะมีใครเป็นศัตรูกับเราได้อีก เคยมีคนบอกว่า 

“จงทำงานในส่วนของตน ไม่ต้องไปใส่ใจศัตรู 
วันหนึ่งย่อมมีคนอื่นมาจัดการเขาแทนเราเอง”

 

5. รู้จักใช้คำพูดชื่นชมผู้อื่น

        พุทธภาษิตว่า  “ข่ม คนที่ควรข่ม ยกย่องคนที่ควรยกย่อง”

คือให้รู้จักการติชมให้ดี เพราะคำพูดหวานหูจะทำให้คนฟังรู้สึกอบอุ่นไม่ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ใด 
จะร้อนหรือจะหนาว แต่ในทางกลับกันคำพูดที่ทำร้ายจิตใจคนแม้เพียงประโยคเดียวก็สามารถฆ่าคนได้

 

6. พูดแค่สามส่วนก็พอ

       มีสุภาษิตบทหนึ่งกล่าวไว้ว่า

“เจอคนให้พูดแค่สามส่วน อีกเจ็ดส่วนไม่จำเป็น”

       คนที่ผ่านโลกมามากจะรู้ว่า การพูดแค่สามในเจ็ดส่วนไม่ได้แปลว่าไม่เปิดเผยหรือไม่จริงใจ แต่ในความจริงคือ ต้องดูว่าผู้ฟังคือใคร เราควรจะเปิดเผยแค่ไหนด้วย ต้องรู้เขา รู้เราด้วย บางครั้งกับบางคนการเปิดเผยทั้งหมดอาจจะทำให้ภัยอันตรายมาถึงตัวเราได้ เพราะแม้คำจริงจะเป็นสิ่งไม่ตาย แต่บางครั้งคนพูดจริงเกินไป ตรงเกินไป อาจถึงตายได้

 

7. รู้จักเอาตัวเองมาล้อเล่น

         หากเราสามารถเอาส่วนที่เป็นคำที่น่าขำของตัวเองมาพูด
 เป็นเรื่องตลกให้คนอื่นได้หัวเราะอยู่เสมอก็จะสามารถชนะใจได้รับมิตรภาพ
จากผู้อื่นอย่างแน่นอน เพราะการที่เราให้ความสําคัญผู้อื่นหัวเราะเยาะตัวเอง 
ก็เท่ากับ แสดงให้เห็นว่า ท่านมองตัวเองกับผู้อื่นอยู่ในระดับเดียวกัน

 

8. ไม่ใช้วาจาแสดงการปฏิเสธผู้อื่น

         มีทักษะในการปฏิเสธ  ถ้าในระหว่างการพูดจา หากใครชอบแสดงท่าที
ปฏิเสธไม่รับฟังผู้อื่นอยู่เสมอๆ ก็จะทำให้อีกฝ่ายทนไม่ไหว โกรธหรืออาจทําให้
เกิดการปะทะกันทางวาจา หรือใช้กําลังได้

 

9. ไม่ใช้คําพูดกระทบกระเทียบ

        มีคำว่า “อยากมีเกียรติ อย่าเหยียดหยามคนอื่น”

      เราอย่าคิดว่าเรื่องหยุมหยิมเล็กน้อยจะไม่สร้างปัญหาใหญ่ได้ ตรงกันข้าม เราควรให้ความใส่ใจโดยเริ่มต้นจาก จุดเล็กๆ สร้างภาพลักษณ์ของตัวเองให้สมบูรณ์พร้อมในทุกด้าน สุดท้าย ต้องฝึกตนให้รู้จักใช้คําพูดที่เหมาะสม

 

10 .บางครั้งก็ไม่จำเป็นต้องพูดตรงเกินไป

        ไม่ควรเป็นคนเถรตรงเกินไป  ในการพูดจาควรรู้จักคําว่า อ้อมค้อม 
เรือเดินสมุทรที่สามารถหลบหลีกโขดหินโสโครก จนไป ถึงจุดหมายปลายทาง
ได้อย่างราบรื่น นั่นก็เป็นเพราะมีความเชี่ยวชาญในการอ้อมนั่นเอง

11. อย่าใช้คําพูดขวานผ่าซาก ทำร้ายจิตใจผู้อื่น

         คำที่ว่า “ให้เอาใจเขา มาใส่ใจเรา”

        เป็นสิ่งที่เตือนเราให้ระวัง คนอื่นเขาไม่ชอบ เราก็ไม่ชอบ เพราะ

คําพูดตรงไปตรงมา คือมีดที่แหลมคมทำร้ายจิตใจผู้อื่นแล้วยังทำร้ายจิตใจตัวเอง

 

12. ไม่พูดมากพร่ำบ่น

       การพูดแบบพร่ำบ่น ไม่ใช่วิธีที่จะแก้ไขปัญหาหรือสถานการณ์ได้ 
ในบางครั้งอาจยิ่งทำให้สถานการณ์แย่ลงไปกว่าเดิม หรื่อทำให้น่าเบื่อไม่น่าฟังนั้นเอง

 

13. รู้จักใช้ภาษาท่าทาง

          ควรมีกิริยาท่าทางประกอบการพูด จะดูดี การแสดงออกทางอารมณ์และความคิดที่ปรากฏบนใบหน้าและกิริยาท่าทางมีพลังมากกว่าการแสดงออกทางคําพูด

 

14. พูดคำ “ขอโทษ”

          ผิดแล้วรู้จักขอโทษ ให้เป็น พลั้งปากพูดผิดเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ตลอดเวลา
เมื่อพูดผิดไปแล้วมารู้สึกเสียใจภายหลังหาใช่เรื่องสำคัญที่สำคัญก็คือเราจะทำอย่างไร
ให้ได้ผลเสียอันเกิดจากการพูดผิดไปนั้นลดลงให้เหลือน้อยที่สุด

 

15. รู้จัก “ติชม” ดีกว่าชมอย่างเดียว

          เอาแต่ยิ้มแย้มพูดจาให้กำลังใจผู้อื่นอย่างเดียวหาใช่วิธีที่ดีที่สุด 
บางครั้งบางเวลาในขณะพูดคุยสนทนาถ้าสอดแทรกคำติไปบ้างกลับจะทำ
ให้ผู้อื่นยอมรับได้ง่ายกว่า แต่นั่นไม่ได้แปลว่าต้องติทุกครั้ง หรือชมทุกคน 
ในกรณีที่มีคำติ บางครั้งอาจจะต้องพูดชมก่อนดีกว่าที่จะตั้งหน้าตั้งตาติอย่างเดียว

 

สร้างนิสัยที่ดี มีสติ คิดก่อนพูด

     มีคำกลอนที่ว่า

      “ก่อนจะเชื่อ สิ่งใด ให้พิสูจน์

        ก่อนจะพูด ให้ยั้งคิด วินิจฉัย

        ก่อนจะทำกิจการ งานใดใด ให้ดี

        คิดให้ถ้วนถี่ จึงจะเกิดผลดี ตามมา”

        เป็นการสอนให้เรามีสติให้รอบคอบ คิดไตร่ตรองให้ดีก่อนพูดนั้นเอง

  

บทสรุป

      คิดดี พูดดี ทำดี จะพาชีวิต มีสุข

      คิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่ว จะพาตัวเราฉิบหาย”

 

 

 

แหล่งข้อมูล

https://www.maruey.com/article/contentinbook/452

http://www.pakornblog.com/course.php#inhouse

 


 

หมายเลขบันทึก: 697558เขียนเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2022 02:18 น. ()แก้ไขเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2022 02:24 น. ()สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการจำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (1)

เห็นด้วยอย่างยิ่งครับ

อ่านแล้ว ก็ย้ำคิดว่า “คิด พูด บนพื้นฐานของ สติ”

ขอบพระคุณครับ

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี