ทีมงานของสำนักงานสถาปนิกชุมชนและสิ่งแวดล้อม สถาบันอาศรมศิลป์ (๑) เตรียมไปเสนอการแข่งขันเป็นผู้ออกแบบ Ratchadamnoen Knowledge & Culture Avenue (RKCA) (2) ต่อ สบร. (สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ – OKMD) และมาขอคำแนะนำจากผมในฐานะที่ผมเข้าใจเรื่องการจัดการความรู้ (KM – knowledge management)
ผมอ่าน TOR ของการจัดจ้าง และ script ของวิดีทัศน์นำเสนอแนวทางออกแบบแล้ว ก็เห็นความสามารถสูงยิ่งของทีมงานสำนักงานสถาปนิกชุมชนและสิ่งแวดล้อม จึงพยายามจินตนาการคุณค่าของ RKCA เพิ่มเติม
สถานที่ และการจัดแสดงที่เตือนใจโดยอดีต (ที่ทั้งชัดเจนและผ่านการตีความ) และโดยอนาคต (ที่ไม่แน่นอนและและเปลี่ยนเร็ว) ให้ผู้ชมแต่ละคนจินตนาการได้ต่างๆ กัน ตามจริตหรือกระบวนทัศน์ที่ตนสั่งสม ให้เป็น interactive learning space ให้ผู้ชมทิ้งร่องรอยการตีความของตนไว้ เพื่อใช้สังเคราะห์เป็นแนวทางทำงานของ Ratchadamnoen Knowledge & Culture Avenue (RKCA) ต่อไปในอนาคต เพื่อให้ RKCA เป็น dynamic museum คือเปลี่ยนแปลง (transform) ไปเรื่อยๆ เป็น CTM (Continuous Transforming Museum) ใช้การทำงานของตนเอง เพื่อการ transform ตนเอง
RKCA ในฐานะกลไกหมุน Transformative learning แก่คนทุกวัยทุกฐานะทุกกระบวนทัศน์ในสังคม ที่หมุนวงจรเรียนรู้ต่อเนื่อง เป็นพิพิธภัณฑ์เพื่สร้างการเปลี่ยนแปลง เชื่อมโยงกับอดีตที่น่าภาคภูมิใจ
ใช้พลัง IT และพลังผู้เข้าชม หมุนวงจรเรียนรู้ต่อเนื่อง ของผู้ชมและของพิพิธภัณฑ์
เป็นพื้นที่เรียนรู้ที่โรงเรียนต้องพานักเรียนมาเยี่ยมชมและกลับไป reflect ว่าตนเกิดการเรียนรู้จากอดีตสู่อนาคตอย่างไร และหากโรงเรียนส่งผล reflection กลับมาให้ RKCA (เป็น digital file) ก็จะได้รับสิ่งตอบแทน ข้มูลนี้จะทำหน้าที่หมุนวงจรเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลงของ RKCA
พื้นที่เชื่อมชายขอบของปัจจุบัน สู่อนาคต ที่เปิดพื้นที่นิทรรศการนวัตกรรมสังคมที่เป็นจริงแล้ว ผสานกับจินตนาการในอีก ๓๐ ปีข้างหน้า ว่าผู้คนในกิจกรรมนวัตกรรมนั้นจะมีชีวิตอย่างไรได้บ้างในอนาคตยาวนาน ๓๐ ปี เสนอโดยเจ้าของนิทรรศการ และเปิดให้ผู้ชมได้จินตนาการการเปลี่ยนแปลง ณ จุดหักเห ว่าหากตัดสินใจแบบ ก, ข, ค, ง เกิดผลต่ออนาคนแตกต่างกันอย่างไร ผู้ชมเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับฉากทัศน์ในนิทรรศการอย่างไร
วิจารณ์ พานิช
๒๘ ธ.ค. ๖๔
