หนาวลมห่มผ้า หนาวการศึกษาจะห่มอะไร

เม็กดำ 1
ครูไทยมีชีวิตชีวา การศึกษาไทยก็มีชีวิตชีวา ครูและการศึกษาก็จะรู้ร้อนรู้หนาว

               หนาวลมห่มผ้า  หนาวการศึกษาจะห่มอะไร

           เมื่อหลายวันก่อนได้อ่านบทความของท่านสุจิตต์  วงษ์เทศ ในมติชนรายวันฉบับวันที่  22  ธันวาคม  2549   มีสาระชวนคิด ให้สะกิดใจนักการศึกษาไทย จึงคิดถึงสำนวนไทยที่เหมาะกับช่วงอากาศกำลังดี ที่บอกว่า  หนาวลมห่มผ้า   ผมเลยต่อว่า แล้วหนาวการศึกษาจะห่มอะไร 

           ท่านสุจิตต์   วงษ์เทศ   กล่าวไว้ในส่วนหนึ่งของบทความว่า

"..การศึกษาแบบหมาหางด้วนเน้นลักษณะคาบคัมภีร์มีตำราเป็นตัวตั้ง บรรดาครูอาจารย์ยึดตำราเถนส่องบาตร สอนแต่หนังสือ สอนตามหนังสือ...."  

"...สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติ สำรวจวิจัยเด็กเรียนเก่ง  มุ่งแต่เรียนแต่ขาดจิตสำนึกสาธารณะ  ขาดการทำกิจกรรมต่างๆไม่รู้จักช่วยเหลือผู้อื่น  ส่วนเด็กเรียนไม่เก่งมีงานวิจัยว่าพยายามทำพฤติกรรมเสี่ยงต่างๆเพื่อสร้างพื้นที่ให้ตัวเอง ซึ่งอาจไปหมกมุ่นกับอบายมุข...."

"...สรุปแล้วทั้งเด็กเรียนเก่งและเรียนไม่เก่งล้วนเป็นเหยื่อของการศึกษาแบบหมาหางด้วน ขาดจิตสำนึกสาธารณะ ขาดศีลธรรม  ขาดรากฐานประชาธิปไตย..." 

    อ่านแล้วหนาว สาธยายไม่ถูกว่าหนาวแบบไหน จึงไปเปิด พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2542  ได้อธิบายความหนาวไว้  7  แบบ คือ 

             1 หนาวใจ -  สะท้านใจ  เยือกเย็นใจ  คร้ามเกรงภัย   กลัว 

             2 หนาวดอกงิ้ว -  ระยะเวลาที่ต้นดอกงิ้วออกดอกประมาณเดือนยี่  อากาศเย็นกว่าธรรมดา

            3 หนาวๆร้อนๆ-  ครั่นเนื้อครั่นตัว มีอาการคล้ายจะเป็นไข้  มีความเร่าร้อนใจกลัวว่าจะถูกลงโทษหรือถูกตำหนิ 

            4 หนาวสะท้าน -  หนาวสั่นเพราะพิษไข้ รู้สึกเย็นเยือกเข้าหัวใจทำให้รู้สึกครั่นคร้ามหรือหวาดกลัวจนตัวสั่น

           5 หนาวสันหลัง - รู้สึกหวาดกลัว 

          6 หนาวเหน็บ -  หนาวมากจนรู้สึกชาคล้ายป็นเหน็บ 

         7 หนาวอารมณ์ -  รู้สึกเปล่าเปลี่ยวใจ 

               เห็นหนาว  7  แบบ แล้วลองเอาสถานการณ์การจัดการศึกษาของบ้านเมืองเราไปทาบดู คงจะรู้ว่าหนาวแบบไหน สำหรับผมในฐานะครูผู้ทำหน้าที่บริหารสถานศึกษาแห่งหนึ่ง ตอบได้ว่าสถานการณ์การศึกษาไทยหนาวได้ทุกแบบ 

               จิตสาธารณะเป็นกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันของผู้คน จิตสาธารณะเป็นผลลัพธ์ของกระบวนการ  ต้องใช้ปัจจัยอันหลากหลายมาเสริมหนุน เพียงแค่ทิ้งขยะให้ถูกที่ถูกทางก็เริ่มมีจิตสาธารณะแล้ว หากแต่บางคน ขยะนั้นเกิดจากตัวเองแท้ๆยังทิ้งเกะกะเรี่ยราดให้คนอื่นเก็บแล้วเราจะถามหาจิตสาธารณะจากคนเหล่านั้นได้อย่างไร

                ถามไปก็ลงมาที่ตัวเอง การศึกษาจะต้องสร้างจิตสาธารณะให้เกิดขึ้นผ่านการหล่อหลอมของการศึกษาใช่หรือไม่  คำตอบคือใช่ คำถามเกิดใหม่ทันทีว่าแล้วจะทำอย่างไร

                ห้องเรียนของคนหลายวัยที่เม็กดำ เราคาดหวังต่อการเกิดจิตสาธารณะจะเป็นดอกผลแห่งความเพียรพยายามของพวกเรา  ด้วยความเชื่อพื้นฐานที่ว่าเพียงแค่ทุกคนก้าวเดินออกจากที่ยืนของตัวเอง เดินเข้ามาในลานเรียนรู้ของห้องเรียนของคนหลายวัย เขาเหล่านั้นจะได้ลิ้มรสอันอ่อนละมุนของจิตสาธารณะทันที

               คำถามจึงอยู่ที่ทำอย่างไรลานแห่งการเรียนรู้ ห้องเรียนของคนหลายวัยที่เม็กดำจะยืนยงและยั่งยืน

                การศึกษาแบบหมาหางด้วนเน้นลักษณะคาบคัมภีร์มีตำราเป็นตัวตั้ง   ครูไทยทั้งประเทศต้องลงขันความคิด  ลงขันกำลังใจ ลงขันพลังขับเคลื่อน ให้การศึกษาไทยมีชีวิตชีวา

                แต่อย่างไรก็ตามครูไทยทุกคนจะต้องดูแลตัวเองให้มีชีวิตชีวาก่อน  เพราะถ้าสิ่งใดไม่มีชีวิตชีวา  สิ่งนั้นก็จะไม่รู้ร้อนรู้หนาว

                ครูไทยมีชีวิตชีวา การศึกษาไทยก็มีชีวิตชีวา ครูและการศึกษาก็จะรู้ร้อนรู้หนาว  เมื่อนั้นพวกเราก็จะรู้ว่า

          หนาวลมห่มผ้า   หนาวการศึกษาจะห่มอะไร

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน การจัดการความรู้ในท้องถิ่น

คำสำคัญ (Tags)#มหาชีวาลัยอีสาน#โรงเรียบนบ้านเม็กดำ

หมายเลขบันทึก: 69551, เขียน: 26 Dec 2006 @ 20:28 (), แก้ไข: 11 Dec 2012 @ 13:48 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ดอกไม้: 1, ความเห็น: 15, อ่าน: คลิก


ความเห็น (15)

หนาวการศึกษาต้องห่มตำราเรียนฉบับเม็กดำ
การศึกษาฉบับเม็กดำน่าจะเข้าท่าช่วยขยายผลด้วยนะเม็กดำ 1

แล้วเด็กๆเม็กดำล่ะหนาวการศึกษาห่มอะไรเอ่ย

ครูหนาวไหม  ห่มอะไรดี

ศรัทธาแนวคิดของคุณ เม็กดำ 1 เป็นอย่างมากค่ะ ขอให้โรงเรียนนี้ ทำแล้วประสบความสำเร็จในการสร้างเด็กที่คิดเป็นและอยู่ร่วมกับชุมชน สร้างสรรค์พัฒนาถิ่นเกิดกันเถิด คุณครูนำมาเล่าใน GotoKnow นี่แหละค่ะ เป็นแหล่งเผยแพร่ความเคลื่อนไหวของโรงเรียนได้เป็นอย่างดีเลยค่ะ และได้เป็นแนวคิดให้โรงเรียนอื่นๆกันต่อไป
การศึกษาไม่หนาวหรอกครับ  แต่ที่กำลังหนาว มากๆเลย คือผู้ที่มีหน้าที่ในการจัดการศึกษา ทุกระดับ เพราะผลการประเมิน ทุกภาคส่วน ออกมาตรงกันว่า การศึกษาของเราตกต่ำลงไปเรื่อยครับ........แล้วเราจะช่วยกันอย่างไรครับ
  • ผมเคยตั้งรางวัล  "จิตสำนึกสาธารณะ"  ขึ้นมาเมื่อหลายปีที่แล้ว  โดยพิจารณาคัดเลือกนิสิตในกลุ่มผู้นำและองค์กรนิสิตต่าง ๆ  มารับรางวัลนี้  กลายเป็นปรากฏการณ์ที่ดีมาก ที่กระตุ้นและปลูกฝังให้นิสิตตระหนักในพันธกิจทางสังคม
  • และนำพานิสิตไปสู่การเรียนรู้โดยปริยาย
  • และคิดว่ากำลังจะกลับมารื้อฟื้นอีกครั้ง หลังกลับมารับตำแหน่งใหม่ ณ ที่เก่า ที่ห่างหายไปหลายปี
ขอบคุณ ทะเลใจ วันใจ โอ๋ ศิริพงษ์ แผ่นดิน จิตสาธารณะต้องขับเคลื่อนด้วยจิตสาธารณะ ขอสนับสนุนแนวคิดของแผ่นดินและทุกท่าน
ขอขอบคุณท่านอาจารย์เม็กดำ...// ขอขอบพระคุณสำหรับบันทึกที่กล่าวเรื่อง "7 หนาว" ไว้ได้อย่างน่าสนใจ // ขอแสดงความเคารพท่านอาจารย์เนื่องในโอกาสปีใหม่สากลครับ...

ท่านขุนพลเม็กดำ

  • ผมหนาวการศึกษามากๆเลย เห็นไหมผมแตะเรื่องนี้ทุกวัน นี่คือตัวชี้วัด
  • และผมก็หนาว "จิตสาธารณะ" ของคุณ พนัส อีกด้วย
  • และผมก็หนาวเพื่อนมากๆเลย
  • แต่ผมไม่หนาวชีวิต

ผมมีชีวิตที่อบอุ่น อุ่นอยู่ในใจผม และพร้อมจะเป็นตัวอย่าง และแบ่งปัน ให้ใครที่ยัง "หนาวชีวิต" อยู่ครับ

เพราะ ผมใช้ KM มาก่อนที่ใครจะพูดถึง KM ด้วยซ้ำ

ทำให้ผมได้วางแผนชีวิตตัวเอง

ตั้งแต่เด็กเล็กๆ ชั้นประถม มาจนถึงทุกวันนี้ อย่างเป็นขั้นตอน ว่า

  • ผมจะสร้างชีวิตอย่างไร ในภาวะที่เริ่มจาก ศูนย์
  • แล้วถ้าผมรอดแล้ว ผมจะช่วยคนอื่นได้อย่างไร
  • และผมอยากจะให้คนพูดถึงผมในวันที่เขามาเผาศพผม ว่าอะไร
  • และ "อยาก" ให้คนพูดถึงผม หลังที่ผมตายแล้ว หลายๆปี ว่ายังไง

ผมจึงไม่หนาวชีวิตครับ

 

  • เห็นคุยกันเรื่องหนาว ๆ เราจะเริ่มต้นคุยกันเรื่องทำให้คลายหนาวกันเถอะครับ
  • ท่านอาจารย์เม็กดำน่าจะเริ่มต้นได้ดีเพราะอยู่ในแวดวงการศึกษา เดี๋ยวมีท่านอื่นมาสมทบอีกแน่ ๆ
  • เราอาจจะได้แนวคิดดีดีในการคลายหนาวนะครับ
  • คำว่าเม็กดำ ในนามแฝงของท่านเนี่ย
  • มาจากต้นเม็กหรือเปล่าครับอาจารย์
  • หรือมาจากไหน
  • ชื่อท่านนั้นได้แต่ใดมา ขยายความเพื่อประดับความรู้หน่อยนะครับ
Wanpen
เขียนเมื่อ 

น่าจะห่มด้วย

  • ความตั้งใจและการลงมือทำของบุคลากรในวงการศึกษา จากจุดเล็กๆ ขยายออกไปเป็นธารแห่งปัญญาที่ปัญหาต่างๆ ถูกบีบให้ลีบเล็กลงด้วยศรัทธาต่อความดีและการทำความดี 
  • ด้วยจิตสาธารณะของทุกท่านใน go2know ที่ขยายหน่อแห่งความดีและสิ่งดีๆ ร่วมกันค่ะ

 

ขอบคุณทุกท่าน

     ที่ร่วมแบ่งปันความรู้ 

     ยินดีเป็นเครือข่ายร่วมพัฒนา กับทุกท่าน

  ที่อื่นอาจจะหนาว

แต่ที่เม็กดำร้อนๆๆๆ

"ร้อนวิชา" ต้องเอาหัวใจไปแช่แข็ง

ผ่านมา 5 ปีแล้ว เม็กดำเป็นอย่างไรบ้าง ผู้บริหารยัคงเป็นท่านเดิม หรือเปลี่ยนแปลงไป และมีใครสืบสานงานต่อหรือเปล่า? วานบอก