ประวัติความเป็นมาตำบลธรรมศาลา อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม
ข้อมูลทั่วไปตำบลธรรมศาลา
องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ธรรมศาลา เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตั้งอยู่ 4/1 หมู่ที่ 7 ตำบลธรรมศาลา อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม อยู่ห่างจากอำเภอเมืองนครปฐมประมาณ 7 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 4.58 ตารางกิโลเมตร หรือ 2,865 ไร่ องค์การบริหารส่วนตำบลธรรมศาลา ได้ยกฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล และมีฐานะเป็นนิติบุคคลและเป็นราชการบริหารส่วนถ้องถิ่น ตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ.2537 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2539
จากการที่นักศึกษาได้ศึกษาข้อมูลชุมชนและลงพื้นที่สัมภาษณ์นักปราชญ์ที่รู้จักชุมชนเป็นอย่างดี พบว่า ตำบลธรรมศาลามีความเป็นมาที่น่าสนใจ ดังนี้
พ.ศ. 1061 ตำบลธรรมศาลาเป็นที่ตั้งของวัดที่มีเรื่องเกี่ยวกับพยากงพระยาพาน
พ.ศ. 2465 ก่อตั้งโรงเรียนธรรมศาลา โรงเรียนวัดธรรมศาลาฯ ได้เปิดทำการสอนตั้งแต่วันที่10 กันยายน2465 เวลา 09.00 น. (ก.ท.) โดยที่มีพระอธิการน้อย อินทสโร เจ้าอาวาสวัดธรรมศาลา , พระยาอุปกรณ์ศิลปศาสตร์ ศึกษาธิการมณฑล, นายพิน ไชยวุฒิ สมุห์บัญชีแทนนายอำเภอ, นายสิงห์ วานัชยานนท์ ศึกษาธิการอำเภอ ได้ร่วมกันรับเด็กเข้าเรียนและอาศัยศาลาการเปรียญเป็นสถานที่เรียน
พ.ศ. 2324 สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติสันนิษฐานว่าสร้างวัดขึ้นราว พ.ศ. 2324 วัดตั้งอยู่เหนือองค์พระประโทณเจดีย์ประมาณ 20 เมตร สันนิษฐานว่าย้ายมาจากที่เดิมเมื่อ 200 ปีเศษ เนื่องจากพบจารึกตัวหนังสือและตัวเลขด้วยปูนบอกว่าซ่อมเมื่อ พ.ศ. 2456 บริเวณกุฏิ วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2327 จากตำนานพญากง พญาพาน พญาพานสร้างพระประโทนเจดีย์เพื่อไถ่บาปที่ได้ฆ่ายายหอมผู้เลี้ยงดูมา ทั้งพระปฐมเจดีย์และพระประโทนถูกทอดทิ้งไว้ในป่าหลายร้อยปี จนในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ขณะพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงผนวชอยู่ ได้ธุดงค์ไปพบเข้า จึงกราบทูลรัชกาลที่ 3 แต่พระองค์ไม่เห็นว่าจะเกิดประโยชน์อะไรหากจะปฏิสังขรณ์ขึ้นมา จนพระองค์ครองราชย์จึงได้บูรณะ
พ.ศ.2477 ก่อตั้งโรงเรียนพระประโทนเจดีย์โรงเรียนวัดพระประโทณเจดีย์ เปิดทำการสอนเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2477 เดิมมีอาคารเรียนชั้นเดียว 6 ห้องเรียน
1 หลัง ต่อมาอาคารชำรุดทรุดโทรมมาก จึงต้องอาศัยศาลาการเปรียญเป็นที่เรียนชั่วคราวและได้บูรณะ ซ่อมแซมและสร้างอาคารเรียนขึ้นมาใหม่ตามลำดับ จนถึงปัจจุบัน
พ.ศ.2537องค์การบริหารส่วนตําบลธรรมศาลาได้ยกฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตําบลและมีฐานะเป็นนิติบุคคลและเป็นราชการบริหารส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติสภาตําบลและองค์การบริหาร ส่วนตําบล พ.ศ.2537 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2539 โดยมีนายวีระศักดิ์ จุล นิพิฐวงษ์ กํานันตําบลธรรมศาลาเป็นประธานกรรมการบริหาร (โดยตําแหน่ง) คนแรก และได้เปลี่ยนเป็น นายกองค์การบริหารส่วนตําบล โดยมีนายสุรชัย ผลประเสริฐ เป็นนายกองค์การบริหารส่วนตําบลธรรม ศาลาคนปัจจุบัน
ประวัติชุมชนธรรมศาลา
อยู่ที่วัดธรรมศาลา ตำบลธรรมศาลา ห่างจากองค์พระปฐมเจดีย์ไปทางตะวันออกประมาณ 6 กิโลเมตร อยู่ทางด้านใต้ของถนนสายเพชรเกษม มีสภาพเป็นเนิน เข้าไปด้านในเป็นโพรงซึ่งเชื่อว่าเป็นอุโมงค์จากวัดพระเมรุมาถึงวัดธรรมศาลา เล่าลือกันว่าภายในอุโมงค์มีขุมทรัพย์ เช่น ถ้วยโถโอชาม แต่ไม่สามารถ ที่จะนำออกมาได้ เนื่องจากมีปู่โสมเฝ้าทรัพย์ไว้
1.แผนที่รอบนอก
2.แผนที่รอบใน
อ้างอิง
https://mgronline.com/local/detail/9500000079502?fbclid=IwAR0xOgT5KaMFhcgsVkG-QYoic6c8V7ElYn_92OeDXj-Rzol55GTjaxjYXw4
https://thammasala.thai.ac/home/info/1/
https://data.bopp-obec.info/web/index_view_history.php?School_ID=1073180040&page=history
https://thamsala-sm.go.th/public/vision/data/inแx/menu/216
http://www.thammasala.go.th/pdf/plan/base.pdf?fbclid=IwAR1Oq3mrttjDcnYw4nApp48v4SrOyRQOnae_rFP7deEtdb-aipKItUXmjvw
