บุคลิกภาพของผู้บริหารที่พึงประสงค์
ดร.ถวิล อรัญเวศ
ผู้บริหารถือว่าเป็นบุคคลที่มีความสำคัญ การเป็นบุคคลสำคัญ จึงควรที่จะเป็นแบบอย่างที่ดีกับลูกน้องหรือผู้ใต้บังบคับบัญชาในหลาย ๆ ด้าน นั้นคือการมี บุคลิกภาพของผู้บริหารที่พึงประสงค์ หรือ “บุคลิกภาพที่ดี” เพื่อสร้างศรัทธาแก่คนที่ได้พบเห็น
บุคลิกภาพที่ดี หมายถึง บุคลิกภาพที่น่าประทับใจเริ่มตั้งแต่ยังไม่เห็นตัวกัน เพราะ อีกฝ่ายมักคาดหวังเอาจากประวัติความเป็นมาของเรา (หรือภาพพจน์ที่เคยได้ยินได้ฟังมา) เมื่อเจอหน้ากัน ภายใน 5 วินาทีแรกเราก็จะถูกประเมินแล้วว่าเป็นคนเช่นไรจากบุคลิกภาพภายนอก ซึ่งจะเป็นสิ่งที่สร้างความประทับใจตั้งแต่แรกเห็น ไม่ว่าจะด้านสุขภาพร่างกาย หน้าตา ทรงผม เสื้อผ้า การแต่งตัวเหมาะสมกับกาลเทศะ แลดูสะอาดเรียบร้อย เครื่องประดับ ลีลาท่าทางต่าง ๆ เช่น การยืน เดิน นั่ง การพูดจา น้ำเสียงนุ่มนวลชวนฟัง ไม่พูดกระโชกโฮกฮาก หรือพูดจาขวานผ่าซาก รู้จักพูด รู้จักเลือกใช้ถ้อยคำให้เหมาะสมกับคนฟังและกาลเทศะ กิริยาท่าทางคล่องแคล่วมีความมั่นใจ นั้นคือภาพรวมภายนอกทั้งหมดของคนเราที่ดูดี ดังคำที่ว่า “กาย-ดูดี วาจา-น่าฟัง และใจ-เป็นบวก”
ผู้บริหาร คือผู้ทำงานให้สำเร็จโดยอาศัยเพื่อนร่วมงานช่วยกันทำ ผู้บริหาร คือผู้ที่สามารถดึงเอาศักยภาพของเพื่อนร่วมงานมาใช้ให้เกิดประโยชน์ให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ตามที่ตนเองปรารถนาหรือต้องการให้เกิดขึ้นในองค์กร
“บุคลิกภาพ” การแสดงออก หรือ “มาด” ภาษาพูด คือพฤติกรรม การแสดงออกทาง บุคลิกลักษณะท่าทางในอิริยาบถต่าง ๆ ที่ดีงาม เป็นสิ่งที่ผู้บริหารพึงให้ความสำคัญ เพราะการแสดงออกของผู้บริหารเปรียบเสมือนการใช้ภาวะผู้นำก็ว่าได้
ผู้บริหารที่มีบุคลิกหรือมีมาดดี ควรเป็นคนคิดกว้าง มองไกล ใฝ่ดี ท่าทางต้องตา วาจาต้องใจ ภายในงดงาม บริหารอย่างมีหลักการ ได้คน ได้งาน หลักการไม่เสีย ถูกต้อง ถูกธรรม ถูกทาง เที่ยงตรง กล้าหาญ จริงใจ ไร้อคติ พิชิตใจลูกน้อง ปกป้องคนพาล อภิบาลคนดี ยึดมั่นในเกียรติศักดิ์ศรีของตน
ผู้บริหารที่มีบุคลิกดี สามารถสร้างศรัทธา ความเชื่อมั่นแก่ผู้ได้พบเห็น ดังนั้น ผู้บริหารที่ดี ควรสร้างบุคลิกภาพที่ดี ให้เหมาะสมกับฐานานุรูปและภาวะแห่งตน จะก่อให้เกิดการดูดี
บุคลิกของผู้บริหารที่พึงแสดงออก ได้แก่
ทางกาย
1. แต่งกายเรียบร้อยสง่าผ่าเผย
2. แสดงกิริยาอาการและวางตนเหมาะสมกับกาลเทศะ
3. รักษาบุคลิกภาพสีหน้าท่าทางไว้มิดชิดแม้จะโกรธก็ไม่แสดงออกมาให้ใครเห็น
ไม่ให้ใครรู้ หรือแม้จะผิดหวัง ก็ไม่แสดงความเศร้าใจให้ใครรู้
4. ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างในทางที่ดีไม่ให้ลูกน้องตำหนิติเตียนได้
5. มีความอดทนสูง ไม่แสดงอาการเหน็ดเหนื่อยหรือท้อใจให้ลูกน้องทราบ
6. เพียรพยายามเพื่อให้งานบรรลุเป้าหมายขององค์กรหรือหน่วยงานให้ได้
ทางวาจา
1. พูดจาไพเราะกับเพื่อนร่วมงาน ทุกคนไม่เลือกเป็นการเฉพาะ
2. รักษาความลับของลูกน้องได้ดี ไม่เปิดเผยสิ่งที่เป็นความลับของลูกน้องแต่ละคน
ให้ใครทราบ
3. จะตำหนิลูกน้อง ไม่ควรตำหนิต่อหน้าธารกำนัล ให้เกียรติเรียกมาคุยสองต่อสองหรือ
หาเวลาพูดคุยเป็นการส่วนตัว
4. เมื่อถึงคราวจะตำหนิ หรือชม ก็ยึดหลัก ตำหนิคนที่ควรตำหนิ ยกย่องคนที่ควร
ยกย่อง ไม่มีอคติทั้งรักชอบพอกัน เคยมีความโกรธอาฆาตพยาบาทกัน และเพราะลุ่มหลงใครสักคน
5. ไม่ควรพูดจาแบบขวานผ่าซาก ควรพูดส่งเสริมให้กำลังใจให้ลูกน้องมีใจที่จะทำงานนั้นต่ออย่างสุดเลี้ยวสุดแรง
ทางใจ
- รู้จักแสดงความชื่นชม ให้กำลังใจเมื่อลูกน้องประสบความสำเร็จหรือในโอกาสต่าง ๆ ทั้งส่วนตัวและในหน้าที่การงาน
- ยึดมั่นในคุณธรรม จริยธรรม
- มีใจเมตตากรุณา ปรารถนาให้ลูกน้องได้ดี ให้ขวัญกำลังใจตามผลงานของลูกน้องหรือตามความเหมาะสม และไม่ควรสร้างคนโปรดเพียงคนเดียวหรือไม่เข้าข้างคนใดคนหนึ่งจนทำให้เสียการปกครอง
- แสดงออกถึงความเป็นคนซื่อสัตย์ สุจริตในหน้าที่การงานอย่างเคร่งครัด
- ไม่อาฆาตพยาบาทลูกน้องที่แสดงอาการไม่สบอารมณ์กับตนเอง
- มีอารมณ์มั่นคง สุขุมรอบคอบก่อนวินิจฉัยสั่งการในเรื่องใด ๆ
สรุป
ผู้บริหารที่มีบุคลิกการแสดงออกในท่าทางที่ดีทางกาย จะสร้างศรัทธาให้ผู้ที่ได้พบเห็นบุคลิกวาจา ฟังสบายหู บุคลิกการแสดงออกในอิริยาบถต่าง ๆ ดูสบายตา เป็นคนคิดกว้าง มองไกล ใฝ่ดี ท่าทางต้องตา วาจาต้องใจ ภายในงดงาม บริหารอย่างมีหลักการ ได้คน ได้งาน หลักการไม่เสีย ถูกต้อง ถูกธรรม ถูกทาง เที่ยงตรง กล้าหาญ จริงใจ ไร้อคติ พิชิตใจลูกน้อง ปกป้องคนพาล อภิบาลคนดี ยึดมั่นในเกียรติศักดิ์ศรีของตน จะทำให้พาสบายใจ ดังนั้น ผู้บริหารจำต้องมีบุคลิก หรือมาดดี แสดงออกทั้งทางกาย วาจา และใจ ทางกาย สามารถเก็บอารมณ์ได้ แต่งกายเหมาะสม ยิ้มไหว้ อ่อนน้อม ไม่อ่อนแอ แข็งแรง ไม่แข็งกระด้าง มุ่งมั่นในการทำงาน เป็นแบบอย่างที่ดีในการแสดงออก ทางวาจา พูดเป็น ฟังสบายหู ดูสบายตาพาสบายใจ ทางใจ หนักแน่น มั่นคงสุขุมรอบคอบ ใจเย็น มีความอึดความทน ไม่แสดงความอ่อนแอให้ใครเห็น แม้จะเศร้าโศกผิดหวัง ก็ยังสามารถเก็บอารมณ์ความรู้สึกไว้ได้ยึดมั่นในคุณธรรม อิทธิบาท 4 สังคหวัตถุ 4 พรหมวิหาร 4 ธรรมของสัตบุรุษ 7 และเบญจศีล เบญจธรรม
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม
