ที่ไปที่มาของเรื่องนี้ก็คือ ผมต้องการให้นักศึกษาเข้าใจและรู้จักตัวเอง โดยเฉพาะนักศึกษาเกษตรศาสตร์ ที่มีบทบาทและหน้าที่ในการทำงานด้านการเลี้ยงชีวิต ทั้งของตัวเอง ครอบครัว และประเทศชาติโดยรวม อาจจะรวมถึง การผลิตอาหารเพื่อนำไปเลี้ยงประชากรโลก ด้วยก็ได้   

ประเด็นสำคัญของเรื่องนี้ ก็คือ นักศึกษาส่วนใหญ่ไม่เข้าใจว่า ชื่อที่ตัวเองเรียนอยู่ทุกวัน ว่า นักศึกษาเกษตรศาสตร์ แปลว่าอะไรกันแน่  ผมถามทุกครั้ง แทบจะไม่มีใครรู้เลยว่า ตัวเองคือใคร นี่คือที่ไปที่มาของคำถามคำนี้ เพราะฉะนั้น  ผมจึงใคร่ขอเฉลยตามความรู้ที่มี พอเป็นแนวทางไว้ เป็นดังนี้  

คำว่า นัก คือ ผู้ที่มีความสนใจ  มีความพยายาม  มีความถนัด  มีความมุ่งมั่นที่จะทำอย่างหนึ่งอย่างใด ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในเรื่องนั้น ๆ อาจจะเป็นเรื่องดีหรือไม่ดีก็ได้  เช่น คำว่า นักพนัน ก็เป็นคนที่ชอบ หรือสนใจเกี่ยวกับเรื่องการพนัน    หรือ คำว่า นักเรียน ก็คือผู้ที่พยายามใฝ่หาความรู้ มุ่งมั่นในการเรียน สนใจด้านการเยน  ฉะนั้น คำว่า นัก  จึงแสดงถึงผู้มีวัตถุประสงค์จะทำอย่างหนึ่งอย่างใดเป็นกิจวัตรประจำวัน อาจจะทำด้วยความเชี่ยวชาญหรือไม่เชี่ยวชาญก็แล้วแต่ แต่มีความสนใจสูงในเรื่องนั้น   

คำที่ 2 คือ คำว่า ศึกษา  ศึกษานี้เท่าที่ผมฟังมาจากท่านพุทธทาส ที่ไปฟังธรรมที่วัดสวนโมกข์ ท่านสอนให้รู้จักคำว่า ศึกษา มาจากภาษาบาลีว่า สิกขา หรือภาษาสันสกฤต ว่า สิกฉา  ซึ่งผมไม่แน่ใจว่าตัวใดสะกดถูกนะครับ ผมก็ขอสะกดแบบนี้ก็แล้วกัน  เมื่อทราบอย่างนี้แล้ว ท่านก็กล่าวต่อไปว่า คำว่า สิกขา หรือ สิกฉา นี้    มาจากคำว่า สะ บวก อิกขะ ซึ่งแปลว่า การพัฒนาตนเอง  เพราะฉะนั้น 2 คำนี้ ระหว่าง นักศึกษา  หรือนักกับศึกษา รวมกันแล้ว จึงแปลว่า ผู้ที่มีความสนใจในการพัฒนาตนเองโดยใช้ความรู้ที่เรียนมา  เพราะฉะนั้น คำว่า นักศึกษา  จึงมีความหมายตามนี้  

ส่วนคำว่า เกษตร  ผมขอพูดตามคำท่านพุทธทาส อีกครั้งหนึ่งนะครับ เกษตร มาจากภาษาบาลีว่า เขต  ซึ่งมีความหมายเดียวกับที่เราใช้อยู่ปัจจุบัน ก็คือคำว่า เขตกรรม หรือภาษาที่เราใช้ภาษาไทยก็คือ คำว่า เกษตรกรรม  คำว่า เขต คือ ขอบเขต พื้นที่ของที่ดิน  ที่มีการใช้ประโยชน์ในการดำรงชีวิต  การปักเขต การกำหนดเขต การวางเขต ก็คือ การกำหนดพื้นที่เพื่อนำมาใช้ในการดำรงชีวิต เพราะฉะนั้น เขตกรรม ก็คือ การจัดการพื้นที่ การดำรงชีวิต จะทำอะไรก็ได้ ก็เป็นเรื่องของการดำรง ชีวิตให้อยู่ได้ ในอดีตก็คงเป็นการใช้เขตกรรมเพื่อการใช้พื้นที่ในการผลิตอาหาร  เป็นปัจจัย 4 ต่างๆ คงประมาณนั้นล่ะครับ  ผมก็คงให้ความว่าอย่างนั้น   

ฉะนั้น คำว่า เขตกรรม หรือ เกษตรกรรม น่าจะแปลว่า การใช้พื้นที่เพื่อการดำรงชีวิต ในรูปแบบของอดีตนะครับ ไม่ใช่ปัจจุบัน ซึ่งน่าจะเป็นเรื่องของปัจจุบัน การดำรงชีวิต การทำกิจกรรมที่เกี่ยวโยงกับการดำรงชีวิตของพืช สัตว์ และสิ่งแวดล้อมธรรมชาติต่างๆ อะไรประมาณนั้นล่ะครับ   

คำว่า ศาสตร์  ศาสตร์นี้ เป็นคำที่สื่อความหมายมาจากคำที่พูดถึงเป็นหลักคำในปรัชญา หลักปรัชญา แนวคิด ซึ่งตรงกับภาษาอังกฤษว่า “Logic” นะครับ  คำนี้ เป็นคำที่สื่อความหมายถึงคำว่า ปรัชญา 

 เพราะฉะนั้น คำว่า เกษตรศาสตร์ จึงแปลว่า ปรัชญาการในใช้พื้นที่ดินเพื่อการดำรงชีวิต  เมื่อเอาคำนี้ไปรวมกับคำว่า นักศึกษา  ก็จะทำให้ได้ความว่า นักศึกษาเกษตรศาสตร์ แปลว่า ผู้ที่มีความสนใจและมุ่งมั่น  ที่จะนำความรู้ที่เรียนมาก ไปพัฒนาตนเอง ทางด้านการใช้พื้นที่ดิน หรือทางด้านปรัชญาการใช้พื้นที่ดิน เพื่อการดำรงชีวิตของตนเอง 

นี่ก็คือความหมายของคำว่า นักศึกษาเกษตรศาสตร์    เพราะฉะนั้น ถ้าเราทำอย่างนี้แล้ว เราก็ควรที่จะมีความรู้ที่หลากหลายพอสมควรที่จะทำให้เราพัฒนาตนเอง จนสามารถทำให้เราใช้พื้นที่ดินเพื่อการดำรงชีวิตได้

นั่นคือ ปรัชญาของคำว่า นักศึกษาเกษตรศาสตร์ ครับ ที่อาจารย์หรือครูเกษตร ต้องเข้าใจบทบาทของตัวเองให้ถูกต้อง จึงจะสนับสนุนการพัฒนาการของนักศึกษา สู่บัณฑิตเกษตรศาสตร์ได้ อย่างครบถ้วนสมบูรณ์

  สำหรับท่านใดที่มีความเห็น หรือข้อมูลจากแหล่งอื่น หรือมีมุมมองด้านอื่นๆ นะครับ

กรุณาแสดงความคิดเห็นได้นะครับ ขอบคุณมากครับ