บันทึกการเรียนรู้ วันที่ 7 มกราคม 2563
รพสต คลองใหม่
ความรู้สึกที่ได้รับเริ่มต้นวันด้วยการเข้าร่วมพูดคุย และทำความรู้จักกับ รพสตแห่งนี้ โดยอาจารย์ชาตรี ซึ่งเป็นศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยมหิดล โดยเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับการกระบวนการทำงานในชุมชน และรายละเอียดวิธีการทำงานในชุมชน เช่นการประสานงาน ทำให้ตัวของดิฉันเอง ได้ตระหนักว่าเป็นหน้าที่และบทบาทที่สำคัญมากๆ นอกจากนี้ยังได้ทำความรู้จักกับชุมชนนี้อีกด้วย เช่นกลุ่มประชากร ช่วงวัย สถิติ ผู้พิการ โรคเรื้อรัง การตั้งครรภ์หรือผู้ป่วยติดเตียงในชุมชนแห่งนี้ และชุมชนแห่งนี้มีศูนย์รวมกิจกรรมเกิดขึ้นที่วัด เช่นเป็นพื้นที่ออกกำลังกายสำหรับผู้สูงอายุ หรือการประชุมก็เกิดขึ้นที่วัดเช่นกัน และในส่วนนี้เองดิฉันก็ได้เห็นถึงความศรัทธา ความเชื่อ ศูนย์รวมใจของชุมชนนี้ เห็นการร่วมมือกันของ รพสตกับวัด จากโครงการที่ร่วมช่วยกันนำของจากวัดไปแบ่งปันให้ผู้คนในชุมชนที่ฐานะไม่ดีนัก ซึ่งจากที่อาจารย์ชาตรีเล่านั้นผู้ที่ได้รับของก็พูดสาธุและมีกำลังใจขึ้นมากทีเดียว ซึ่งดิฉันรู้สึกชื่นชมระบบนี้มากๆ เนื่องจากเป้นการทำงานร่วมกันของโรงพยาบาลกับวัด เป้นทั้งศูนย์รวมใจและที่พึ่งให้กับคนในชุมชนได้อย่างดีเยี่ยมในช่วงถัดไป เป็นการออกชุมชนซึ่งเป็นยังคงเป็นกิจกรรมที่น่าประทับใจและเสริมสร้างประสบการณ์ เป็นการเจอสถานการณ์จริง ได้เห็นภาพจริง และได้ลงมือทำด้วยตนเอง เห็นความแตกต่างของแต่ละเคส ได้นำความรู้ที่เคยเรียนมาใช้ ได้พูดคุยกับญาติของผู้รับบริการ ซึ่งได้พูดคุยถึงกิจวัตรและวิธีการดูแล ได้รับฟังปัญหา การได้ลงชุมชนนั้นช่วยให้เห็นหน้าที่ของนักกิจกรรมบำบัดในชุมชนได้ชัดเจน ช่วงบ่ายเป็นการฟังบรรยายและการเยี่ยมชมเกี่ยวกับการเกษตร เช่นการปลูกมะนาวไร้ดิน การทำปุ๋ย แต่ส่วนสำคัญคือการทำการเกษตรชีวภาพ แบบไร้สารเคมี ไร้ปุ๋ยเคมี ทั้งนี้เพื่อสุขภาพของคนในชุมชน ซึ่งเป็นโครงการที่ดีมากๆ เป็นชุมชนที่ชาวบ้านส่วนใหญ่ทำการเกษตร การทำสวนที่ไม่เป็นอันตรายใยระยะยาว ช่วยให้สุขภาพของคนในชุมชนนั้นดีอย่างแน่นอน
สิ่งที่ได้เรียนรู้ ได้เรียนรู้กระบวนการทำงานในชุมชน ควรเริ่มจากอะไร ควรไปที่ไหน ได้รู้รายละเอียดจากผู้มีประการณ์ อาจารย์ได้กระตุ้นให้คิดว่าจะนักกิจกรรมบำบัดมีส่วนสำคัญอย่างไร และบทบาทหน้าที่ที่ชัดเจนของนักกิจกรรมบำบัดและความสำคัญอยู่ที่นโยบายเช่นกัน ที่จะชี้ว่าองค์กรมีเป้าประสงค์ชัดเจนในสิ่งใด และได้พบว่าความศรัทธาความเชื่อ ช่วยเป็นศูนย์รวมใจชาวบ้านได้อย่างดีเยี่ยม คนในชุมชนให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี เป้นสิ่งที่แสดงว่าเข้าถึงชุมชน เข้าถึงบริบท ลักษณะวิถีชีวิต เช่นการที่มีศูนย์นวมกิจกรรมที่วัด เป็นสถานที่ส่งเสริมสุขภาพ และกิจกรรมทางศาสนา ทั้งนี้ที่นี่เป็นชุมชนการเกษตร การที่ได้ไปศึกษาโครงการในช่วงบ่าย ก็ได้เห็นว่ามีการปรับจากการใช้ปุ๋ยเคมีในการทำการเกษตร เป็นปุ๋ยชีวภาพ และผลิตภัณฑ์ธรรมชาติอีกมากมาย เป็นส่วนให้ชุมชนมีสุขภาวะที่ดี และสิ่งที่อาจารย์ชาตรีได้กล่าวสอนคือ “ประสานงานกับผู้รอบรู้ชุมชนจะเป็นการดี” ซึ่งสิ่งที่ได้เรียนรู้ครั้งนี้คือ ความสำคัญของผู้ประสานงาน ประสานงานดีก็ชาวยดึงให้ทุกฝ่ายทำงานได้เต็มที่ ทำงานเป็นระบบ และผลที่ออกมาก็มีประสิทธิภาพ
นำไปพัฒนาในวิชาชีพกิจกรรมบำบัดอย่างไร สิ่งที่ได้เรียนรู้คือการประสานงานที่ดี เป็นอย่างไร ซึ่งในส่วนนี้จะนำไปปรับใช้กับวิชาชีพ เนื่องจากเป็นวิชาชีพที่ต้องใช้ทักษะการสื่อสารอยู่ตลอดๆ ไม่ว่าจะสื่อสารกับผู้รับบริการ ผู้ดูแล หรือกับนักกิจกรรมบำบัดผู้อื่น รวมไปถึงทีมสหวิชาชีพอีกมากมาย เพื่อพูดในสิ่งที่ต้องการจะสื่อได้อย่างชัดเจน เช่น การให้ Home Program ที่ผู้รับบริการจะต้องเข้าใจให้ถูกต้อง หรือการประสานฝ่ายอื่นๆเพื่อให้ผู้รับบริการได้รับการรักษา หรือผลประโยชน์สูงสุด รวมไปถึงการเป็นนักกิจกรรมบำบัดในชุมชนหรือในโรงพยาบาล ที่เราต้องเป็นผู้นำกลุ่ม จำเป็นต้องประสานงานให้ชัดเจนเพื่อการทำงานที่เป็นไปอย่างลื่นไหล สื่อสารให้ชัดเจน นอกจากนี้การได้ฟังบรรยายเกี่ยวกับการเกษตร และได้ไปเห็นโครงการทางการเกษตรนั้นทำให้ได้ไอเดีย ในการสร้างอาชีพ ได้เสริมสร้างความรู้ หากมีผู้รับบริการสนใจ หรือกำลังประสบปัญหาทางอาชีพ