ฟอร์มาลินเป็นสารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรมและทางการแพทย์ ฟอร์มาลินเข้าสู่ร่างกายได้ทางการหายใจ ทางผิวหนัง และการรับประทาน ซึ่งองค์การอนามัยโลกกำหนดระดับความเข้มข้นของฟอร์มาลินที่ร่างกายสามารถรับได้ คือ ไม่เกิน 0.05 มิลลิกรัมต่อลิตร การได้รับ
ฟอร์มาลินในปริมาณ 0.5-5.25 กรัมจะท าให้เสียชีวิตได้
ตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ.2522 กำหนดให้ฟอร์มาลินเป็นวัตถุห้ามใช้ในอาหาร ผู้ฝ่าฝืนต้องโทษฐานผลิตหรือจำหน่ายอาหารไม่บริสุทธิ์ อาหารปนเปื้อนฟอร์มาลินถือว่าเป็นอาหารที่มีสิ่งที่น่าจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพเจือปนอยู่ตามมาตรา 25(1) และ มาตรา 26(1) ผู้ผลิต ผู้นำเข้าเพื่อ
จำหน่าย หรือผู้จำหน่ายอาหารไม่บริสุทธิ์ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำ ทั้งปรับ
แม้จะมีบทลงโทษตามกฎหมาย แต่ยังคงพบการใช้ฟอร์มาลินในอาหารเพื่อเป็นสารคงสภาพเนื้อเยื่อ ทำให้โปรตีนแข็งตัว และชะลอการเสียของอาหารสด แม้หน่วยงานภาครัฐจะมีมาตรการตรวจสอบเฝ้าระวัง การดำเนินคดี และการจัดการปัญหาอย่างต่อเนื่อง แต่ยังคงพบฟอร์มาลิน
ปนเปื้อนในอาหาร ดังนั้นจำเป็นต้องอาศัยภาคีเครือข่ายในสังคมร่วมกันตรวจสอบเฝ้าระวังการปนเปื้อนของฟอร์มาลินในอาหาร
คู่มือการตรวจสอบเฝ้าระวังสารฟอร์มาลินปนเปื้อนในอาหารเป็นคู่มือที่เครือข่ายคุ้มครองผู้บริโภค สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดใยเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือและคณะอนุกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค คณะทำงาน พบส.เภสัชกรรม จังหวัดขอนแก่น ได้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นเครื่องมือในการตรวจสอบเฝ้าระวังสารฟอร์มาลินปนเปื้อนในอาหาร โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ซึ่งคู่มือฉบับนี้สามารถใช้ได้ทั่วไปทั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประชาชน และเครือข่ายต่างๆ ที่มีจิตอาสาเพื่อสังคมในการร่วมมือกันตรวจสอบเฝ้าระวังและป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น ทำให้ประชาชนได้รับความปลอดภัยจากการบริโภคมากยิ่งขึ้น
