มาตรวัด "สิ่งนามธรรม" ภายในใจ หรือสากลทั่วไปว่า "เจตคติ" (attitude) อีกชนิดหนึ่งที่ได้รับการยอมรับและนิยมใช้กันมากคือ มาตรวัดเจตคติตามแบบของออสกูด (Osgood) หรือ รู้จักกันในอีกชื่อหนึ่งว่า "มาตรวัดการจำแนกตามความหมายของคำ" (semantic differential scale) ... ผมเขียนบันทึกนี้ไว้อ้างอิงในงานการวัดคุณธรรมจริยธรรม ในกาลต่อไป
หลักการสำคัญ
กำหนดนิยามคู่คำคุณศัทพ์ขึ้น แล้วแบ่งระดับความเห็นเป็น ๗ ระดับ ให้ตัดสินใจเลือก โดยอาจสร้างคำตามความหมายเป็น ๓ กลุ่ม ได้แก่
- คำคุณศัพท์ ให้ประเมินคุณค่า เช่น ดี-เลว เกลียด-ชอบ หล่อ/สวย-ขี้เหร่ เหมาะสม-ไม่เหมาะสม สำคัญ-ไม่สำคัญ ฯลฯ
- คำคุณศัพท์ ให้ประเมินศักยภาพ เช่น แข็งแรง-อ่อนแอ เก่ง-อ่อน หนัก-เบา ใหญ่-เล็ก มาก-น้อย ฯลฯ
- คำคุณศัพท์ ให้ประเมินการเปลี่ยนแปลง เคลื่อนไหว ประเมินทางกายภาพ เช่น เร็ว-ช้า สว่าง-มืด ร่าเริง-ซึมเศร้า สุข-ทุกข์ ฯลฯ
ดังรูปในตาราง
ตอนนำไปใช้จริง จะต้องมีการสลับ จับคู่ บวกลบ กลับข้างกัน เพื่อป้องกันการเลือกมั่วโดยไม่พิจารณา หรือ นำเอาตัวเลขออก หรือนำเอาสีออก ตัวอย่างเช่น ภาพด้านล่าง
ออสกูด แนะนำว่า
- การแบ่งความรู้สึกเป็น ๗ ระดับ จะได้ผลดีที่สุด แต่ก็สามารถแบ่งเป็น ๕ หรือ ๙ ได้ ตามแต่จะปรารถนา
- ควรจะมีประมาณ ๒๐ - ๓๐ คู่คำ จะดี
จบครับ
