ความแปลกแยกนับวันจะแตกต่าง

ความแปลกแยกนับวันจะแตกต่าง

16 พฤศจิกายน 2561

ทีมวิชาการสมาคมพนักงานเทศบาลแห่งประเทศไทย [1]

  โครงการอบรมหลักสูตร “การเลื่อนระดับข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นให้สูงขึ้น พ.ศ. 2561” เมื่อวันที่ 10-11 พฤศจิกายน 2561 ณ โรงแรมเดอสิตาปริ้นเซส อำเภอเมืองบุรีรัมย์ โดยบุคลากรกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น และท้องถิ่นจังหวัด ภายใต้มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา เมื่อประมวลดูแล้วผนวกกับข้อมูลด้านอื่น ๆ ที่พอมี มีข้อสังเกตหลักเกี่ยวกับด้านการบริหารงานบุคคลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ใน 2 ประการ

ประการแรก โอกาสเลื่อนระดับแท่งของข้าราชการส่วนท้องถิ่นส่วนใหญ่ในระดับชำนาญการพิเศษ และเชี่ยวชาญเป็นไปได้ยากมาก [2]นี่ไม่ได้รวมถึงท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร องค์การบริหารส่วนจังหวัดขนาดใหญ่ เมืองพัทยา เทศบาลนคร และเทศบาลขนาดใหญ่ ที่มีปริมาณงานมาก พอที่จะรองรับได้ ด้วยเหตุผลประการสำคัญคือ

(1) ปริมาณงานที่ประเมินเป็นค่างาน สำหรับตำแหน่งที่จะประเมินค่างาน ประเมินบุคคล และประเมินผลงาน ให้ครบตามขั้นตอนที่ชัดเจนและละเอียดอ่อนมากขึ้น ที่จะสามารถรองรับตำแหน่งชำนาญการพิเศษ และเชี่ยวชาญได้ และวิทยากรได้แนะนำให้มีการโอนย้ายหาตำแหน่ง ซึ่งยิ่งเป็นไปได้ยาก เพราะตำแหน่งที่มีในหน่วยงานนั้น ๆ ต่างก็มีคนครองตำแหน่งเพื่อรับการประเมินรออยู่ หรือมีบุคลากรในสายงานพร้อมที่จะขึ้นในตำแหน่งนั้นอยู่แล้ว นี่หมายนับรวมสายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และนิติการด้วย แต่ไม่นับรวมสายพนักงานครูส่วนท้องถิ่นที่แยกไปประเมินต่างหากจากการอบรมครั้งนี้

(2) การกำหนดค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรของ อปท. ไม่เกินร้อยละ 40 ของงบประมาณรายได้ที่ไม่รวมเงินอุดหนุนทุกประเภท [3] เท่ากับเป็นการปิดกั้นโอกาสหรือความก้าวหน้า ตามเส้นทางสายอาชีพ (Career Path) ของข้าราชการส่วนท้องถิ่นลง

(3) การกำหนดระดับไม่เกินกว่าหัวหน้าส่วนราชการ (ผู้อำนวยการกองฯ) ก็เป็นสาเหตุประการหนึ่ง เพราะทั้งกลุ่มก็จะไปติดปริมาณงาน ค่างาน (ข้อสมมุติฐาน) ยกตัวอย่างด้านงานช่าง เมื่อต้องรวมผลงานกันแล้ว ก็ไม่สามารถกำหนดระดับให้เกินกว่าผู้อำนวยการกองช่างได้

(4) โครงสร้างของ อปท. ไทยที่เกิดใหม่ (ประมาณ 23 ปี) ถือว่ายังเล็ก มีข้อจำกัดด้านรายได้ พื้นที่และปริมาณงาน จากข้อมูลการศึกษาวิจัยของ ศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ผู้เชี่ยวชาญการศึกษาเปรียบเทียบการปกครองท้องถิ่น ประกอบผลการศึกษาของนักวิชาการท่านอื่น มีข้อมูลเชิงเปรียบเทียบในหลายประการ แม้จะเป็นข้อมูลเก่าที่อาจแก้ไขปรับปรุงสถิติตัวเลขไม่ปัจจุบัน แต่ยังสามารถอ้างอิงได้ พบว่า ปี 2550 ญี่ปุ่นมีจำนวน อปท. เหลือเพียง 1700 แห่ง [4] และสัดส่วนจำนวนข้าราชการพนักงานของรัฐ (บุคคลภาครัฐ) ส่วนกลางกับส่วนท้องถิ่นที่ผกผันกับของประเทศไทย [5] กล่าวคือ ไทยมีจำนวนข้าราชการส่วนกลางและส่วนภูมิภาคที่มากกว่าข้าราชการส่วนท้องถิ่นอยู่หลายเท่าตัว แต่ของญี่ปุ่นนั้นกลับมีข้าราชการส่วนท้องถิ่นที่มากกว่าข้าราชการส่วนกลางหลายเท่าตัว มีข้อสังเกตว่า อปท. ไทยมีลักษณะพิเศษใน 4 มิติ คือ

(1) อปท. เป็นองค์กรที่จัดตั้งโดยรัฐ หรือรับรองโดยรัฐ ไม่ใช่องค์กรชุมชน ไม่ใช่องค์กรชาวบ้าน ที่จะบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญหรือไม่ก็ได้ กรณีของอังกฤษยินยอมให้รัฐสกอตแลนด์มีรัฐสภาเป็นของตนเองได้ ขึ้นอยู่กับข้อตกลง ที่มีความสัมพันธ์แบบพ่อกับลูกที่สามารถปรับเพิ่มปรับลดได้

(2) อปท. มีความเป็นอิสระในการบริหารงาน คน และงบประมาณ ฉะนั้น อปท. แต่ละแห่งจึงไม่ควรจะมีสูตรสำเร็จการบริหารที่เหมือนกัน หรือเท่ากัน เช่น เทศบาลโตเกียวแยกขยะเป็น 11 ประเภท แต่ อปท.ไทยแยกขยะเป็น 4 ประเภท [6] เหมือนกันหมด คือ ขยะย่อยสลายได้ ขยะรีไซเคิล ขยะอันตรายหรือขยะพิษ และขยะทั่วไป

(3) อปท. เป็นที่ทดลองประชาธิปไตย มีการเลือกตั้ง ที่รูปแบบการเลือกตั้งท้องถิ่นก็ไม่ควรนำไปใช้กับองค์กรอื่น การเลือกตั้งท้องถิ่นทุกรูปแบบที่ผ่านมา เป็นผลโดยตรงการความริเริ่มขององค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ที่มีการเคลื่อนไหวให้มีการเลือกตั้งนายกแบบเลือกนายกโดยตรง ตามรูปแบบที่เรียกว่า “ผู้บริหารแบบเข้มแข็ง” (Strong Mayor) [7] ซึ่งในที่สุดก็นำมาใช้แก่ อปท. ไทยทุกรูปแบบเหมือนกันหมด รวมทั้งกรุงเทพมหานคร (กทม.) และเมืองพัทยาด้วย ในมุมมองนี้ก็เท่ากับว่า อปท. ไม่จำเป็นต้องมีผู้บริหาร (หรือนายก อปท.) ที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงเสมอไป

(4) อำนาจตามบทบัญญัติของกฎหมายตามที่ได้รับมอบหมายจากส่วนกลางที่มอบภารกิจให้นั้น ยกตัวอย่างกรณีของฝรั่งเศส [8] มอบหมายให้ อปท. ตามความสามารถ และความสนใจ แม้จะมีการรวบอำนาจไว้ส่วนกลาง แต่ก็ยังมีท้องถิ่นในระดับส่วนกลาง และส่วนภูมิภาคด้วย อปท. ทั้งหมดของฝรั่งเศสจำนวน 33000 แห่ง มีทั้งขนาดเล็กใหญ่ปะปนกัน แต่มีความก้าวหน้ามาก การบริการสาธารณะเกือบทั้งหมดจะเป็นภารกิจของหน่วยงาน อปท. เช่น มหาวิทยาลัย สำหรับท้องถิ่นในระดับกลาง ในระดับภูมิภาค นอกจากนี้ อปท. ต่าง ๆ จะ “บริหารงานร่วมกัน” [9] โดยไม่มีหน่วยงานราชการส่วนภูมิภาคหรือส่วนกลางมาทำหน้าที่ซ้ำซ้อนกับหน้าที่ของ อปท. เลย เพราะราชการส่วนกลางมีหน้าที่ดูแลในเรื่องความมั่นคง การต่างประเทศ การเงินการคลัง ที่ไม่ซ้ำซ้อนท้องถิ่นเลย แม้ว่าฝรั่งเศสจะยังมีการปกครองส่วนภูมิภาคอยู่ แต่การปกครองส่วนภูมิภาคของฝรั่งเศสไม่ได้มาก้าวก่ายหรือยุ่งเกี่ยวกับท้องถิ่นเลย เป็นเพียงสถานีในการให้คำปรึกษาเท่านั้นไม่มีบทบาทบริหารใด ซึ่งแตกต่างจากอังกฤษและอเมริกาที่เป็นอีกระบบหนึ่ง ที่มีการกระจายอำนาจให้แก่ท้องถิ่นในแต่ละแห่งเลย อังกฤษจึงไม่มีกรมทางหลวง  ในการเทียบบริบทแล้วแม้ฝรั่งเศสจะมีจำนวน อปท. ที่มากกว่าไทยถึง 4 เท่าก็ตาม แต่ท้องถิ่นไทยจะใกล้เคียงกับฝรั่งเศสมากกว่า [10] ที่แตกต่างชัดเจนก็คือ ท้องถิ่นฝรั่งเศสมีกิจกรรมร่วมกันระหว่างท้องถิ่น “ตามภารกิจเดียวกัน” ที่เรียกว่า “สหการ” ที่ต้องมากำหนดการทำงานร่วมกันทั้ง อปท. NGO ภาคประชาสังคม ประชารัฐ ฯลฯ

ฉะนั้น เรื่องยากในการกำหนดความก้าวหน้าของข้าราชการส่วนท้องถิ่นสายวิชาการ ในระดับชำนาญการพิเศษ และเชี่ยวชาญ จึงขึ้นอยู่ที่การแก้ไขสะสางปัญหาของท้องถิ่น หรือด้วยเหตุผลเงื่อนไขของท้องถิ่นไทยใน 4 มิติข้างต้นเป็นประการสำคัญ แต่ ปัญหาความไม่ลงตัวของท้องถิ่นไทยส่วนหนึ่ง เพราะการที่ส่วนภูมิภาค และส่วนกลางมาแย่งงาน หรือ ไม่ปล่อยงาน เท่ากับเป็นการแย่งกันทำงาน เป็นทำงานในภารกิจที่ซ้ำซ้อนที่มีอยู่มากมาย เป็นปัญหาการถ่ายโอนภารกิจที่ไม่รู้จบ

ประการที่สอง ในช่วงรอบปีที่ผ่านมามีความแปลกแยกระหว่าง “การใช้ดุลพินิจ” ของสายบังคับบัญชา (Chain of Command) กับ สายวิชาชีพ (Professional) ที่มีมากขึ้น ที่จะขอยกตัวอย่างก็คือ ผลกระทบของท้องถิ่นในเรื่องการจัดซื้อจัดจ้างตามกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างฯ ฉบับใหม่ พ.ศ. 2560 เดิม อปท. ใช้ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 แต่ปัจจุบันใช้ระเบียบกระทรวงการคลัง พ.ศ. 2560 เช่นเดียวกับส่วนราชการอื่นทั้งประเทศ แต่เนื่องจาก อปท. เป็นส่วนราชการที่มีบริบทที่แตกต่างจากส่วนราชการทั่วไปอยู่มาก ฉะนั้น ข้อกำหนด กฎเกณฑ์บางอย่างจึงนำมาใช้กับท้องถิ่นแบบขัดเขิน หรือ ใช้ไม่ได้โดยทันที ในข้อกำหนดเรื่องากรใช้วิศวกรในการควบคุมงาน การออกแบบโครงการงานก่อสร้างควบคุม การรับรองแบบมาตรฐานงานก่อสร้างภาครัฐ ตาม พรบ. วิศวกร พ.ศ. 2542 และ พรบ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 จึงมีปัญหาทางปฏิบัติทันที พบว่ามีข้อบกพร่องมากมาย โดยเฉพาะปัญหาการใช้บุคลากรด้านช่างที่ อปท.ขาดแคลนมาก ทั้งนายช่างโยธา และวิศวกรที่มีน้อย นอกจากนี้ปัญหาความขาดแคลนช่าง ทำให้มีการใช้งานบุคลากรที่ไม่ตรงกับมาตรฐานกำหนดตำแหน่งในหลายกรณี โดยเฉพาะในเรื่องมาตรฐานวิชาชีพ หากจะพิเคราะห์ดูปัญหาแล้ว จะเห็นว่าเดิมท้องถิ่นใช้ดุลพินิจของฝ่ายบริหาร (ฝ่ายการเมืองท้องถิ่น) เป็นหลักในการดำเนินโครงการงานก่อสร้าง และมีการเพิกเฉยละเลยในเรื่องมาตรฐานวิชาชีพทางช่างไปมาก ฉะนั้นในทางระเบียบกฎหมายจึงเท่ากับการเข้าไปก้าวล่วงในวิชาชีพช่างของวิศวกร เพราะแทนที่จะการใช้เป็นดุลพินิจตามหลักความมั่นคงแข็งในวิชาช่างของวิศวกร เมื่อมีการใช้ระเบียบกระทรวงการคลัง พ.ศ. 2560 เข้าสู่ระบบการจัดซื้อจัดจ้างการบริหารจัดการงานพัสดุภาครัฐแล้ว จึงมีข้อบกพร่องด้านการบริหารสัญญา การกำหนดค่าเนื้องาน BOQ (Bill of Quantities) [11] การทำสัญญาแบบปรับค่าได้ (ค่า K) [12] การบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ ของคณะกรรมการฯชุดต่าง ๆ เพราะท้องถิ่นได้ปล่อยปละละเลยมาตรฐานตรงนี้มานานก่อนที่จะมาเข้าสู่ระบบมาตรฐานของกระทรวงการคลัง

ประกอบกับการประกอบวิชาชีพด้านวิศวกรรมมีบทบาทมากขึ้น เมื่อใช้กฎหมายและระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการพัสดุใหม่ ที่คาดหมายได้ว่าน่าจะเหมือนหรือคล้ายคลึงกับวิชาชีพด้านอื่น ๆ  เช่น พนักงานสอบสวน(ตำรวจ) กับสายบังคับบัญชาตำรวจ ที่มีความแปลกแยกแตกต่างกันในการพิจารณาสำนวนอรรถคดี หรือ กรณีผู้บริหารโรงพยาบาล กับเภสัชกร ที่มีความเห็นแตกต่างกันในเรื่องการพิจารณาตัดสินใจซื้อยาและเวชภัณฑ์กับผู้ประกอบการเภสัชกรรมที่ต่างกัน เหมือนมีนัยสำคัญอะไรในกอไผ่ที่น่าค้นหา

เนื่องในโอกาสที่ไทยเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (ASEAN) [13] รวมทั้งอาเซียนบวกหก อาเซียนบวกแปด [14] ถือว่าเป็นการร่วมมือกัน “ด้านการค้าการลงทุน” ตามทฤษฎีการจัดระเบียบโลกใหม่ ที่ในแต่ละภูมิภาคต้องมีการจัดระบบระเบียบ “การค้าเสรี” (Free Trade Area : FTA) [15] ขึ้น เพราะโลกปัจจุบันกำลังหลอมตัวเข้าเป็นอันเดียวกัน (เป็นหนึ่งเดียว) และ ภายในระยะเวลา 5 ปีนี้โลกทั้งโลกก็จะเป็นโลก “ดิจิทัล” กันถ้วนทั่ว สรุปว่าโลกกำลังรอการปรับเปลี่ยน [16] ที่ทุกองคาพยพจะอยู่เฉยไม่ได้ ต้องปรับตัวปรับใจไปตามกระแสโลกด้วย

ในด้านการค้าและการลงทุนอาเซียนมีข้อตกลงร่วมแลกเปลี่ยนและพัฒนามาตรฐานฝีมือสายอาชีพ 8 สาขา [17] อย่างไรก็ตาม มีข้อสังเกตว่าบรรดาประเทศยักษ์ใหญ่ที่มาร่วมเป็นพันธมิตรใน FTA เช่น อาเซียนบวกหก อาเซียนบวกแปด นั้นล้วนแต่เป็นประเทศเต็งจ๋าด้านทุนนิยม และเป็นประเทศนักลงทุนทั้งสิ้น ที่สนใจเข้ามาลงทุน เช่น การก่อสร้างโครงการสำคัญใหญ่ ๆ โครงการรถไฟความเร็วสูงหรือโครงการด้านการคมนาคมขนส่ง เป็นต้น เชื่อว่า บริษัทจากประเทศพันธมิตรเหล่านี้กลับนำวิศวกรเข้ามาด้วย ไม่ใช้วิศวกรไทย จึงอาจทำให้ไทยขาดโอกาสในการพัฒนามาตรฐานฝีมือของคนไทยไปเลย

ข้อมูลความย้อนแย้งขัดกันในตัวเอง

เรื่องน่ากลัวอีกอย่างของหน่วยราชการหรือหน่วยงานใดก็ตามที่ต้องการสร้างภาพ ขายภาพ เพื่อการโฆษณาชวนเชื่อว่าหน่วยงานของตนเองเลิศ ที่เห็น ๆ ก็เช่น เรื่องโกงตัวเลข โกงสถิติ ข้อมูล แม้แต่การดำเนินการใด ๆ ก็อาจมีผลประโยชน์ทับซ้อน แทนที่จะตกแต่งตัวเลข กรณีนี้กลับปกปิดตัวเลข [18]เช่นส่วนต่างค่าใช้จ่าย งบประมาณ ค่าโรงแรมสัมมนา ค่าอบรมฯ มีหลายโครงการเป็นที่วิพากษ์กันมากมายว่าตัวเลขที่แท้จริงเป็นเช่นใด ไม่ว่า จะเป็นผลงานการดำเนินการโครงการประชารัฐ [19]โครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี [20] ของกรมการพัฒนาชุมชน ที่น่าจะมีตัวเลขสถิติที่ย้อนแย้งกันมากในความสำเร็จของผลงาน เป็นต้น ในเรื่องสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ผ่านมาชาวบ้านไม่ได้ให้ความสำคัญเพราะ บทบาทการใช้การหาประโยชน์ล้วนเป็นผลงานของหน่วยงานรัฐ ที่ดูแลครอบครอง ไม่ใช่ผลงานของชุมชนที่ต้องเป็นผู้ริเริ่มต้องการ ไม่ว่าจะเป็นที่อุทยาน  หรือที่อื่น ๆ ในหลายประเภท ประเด็นนี้น่าเป็นห่วงว่าประเทศไทยมาถึงจุดถอยสุดแล้วหรือ การกลับมาเรียกร้องต่อสู้ของชาวบ้าน ในกรณีบ้านป่าแหว่ง กรณีรีสอร์ทวังน้ำเขียว กรณีเพชรบูรณ์ ที่ลามไปถึงพิษณุโลก

ในกรณีแบบนี้เอกชนและชาวบ้านถูกไล่ล่าเอาผิดจากหน่วยงานภาครัฐ แต่ในทางกลับกันในหน่วยงานภาครัฐด้วยกันกลับเมินเฉย ธุรกิจรายย่อยในพื้นบ้านในหมู่บ้านชุมชนที่ชาวบ้าน ผู้ค้าขาย จะถูกบดทับ ด้วยทุนใหญ่ จากห้างค้าปลีก เหล่านี้ล้วนเป็นประเด็นที่คน อปท. ต้องสนใจ เพราะมันเรื่องใกล้ตัว

[1] Phachern Thammasarangkoon & Watcharin Unarine, Municipality Officer ทีมวิชาการสมาคมพนักงานเทศบาลแห่งประเทศไทย, หนังสือพิมพ์สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ ปีที่ 66 ฉบับที่ 10 วันศุกร์ที่ 16 -  วันพฤหัสบดีที่ 22 พฤศจิกายน 2561, เจาะประเด็นร้อน อปท.หน้า 66 

[2] สำนักงาน ก.จ. ก.ท. และ ก.อบต. ได้มีหนังสือที่ มท 0809.2/ว 144 ลงวันที่ 15 สิงหาคม 2561 แจ้งประกาศ เรื่อง มาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับการคัดเลือกเพื่อเลื่อนและแต่งตั้งข้าราชการและพนักงานส่วนท้องถิ่นตำแหน่งประเภททั่วไปและประเภทวิชาการให้ดำรงตำแหน่งในระดับที่สูงขึ้น พ.ศ. 256 1, http://www.thailocalmeet.com/index.php?topic=66353.0 

& มาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับการบริหาร งานบุคคลส่วนท้องถิ่น, สำนักงานคณะกรรมการมาตรฐานการบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น, www.local.moi.go.th/2009/law/05.php

& ประกาศหลักเกณฑ์และเงื่อนไข การกำหนดระดับของตำแหน่ง และเงินเดือนเพื่อบรรจุบุคคลเข้ารับราชการในฐานะผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ชำนาญการของเทศบาล, สำนักงานคณะกรรมการมาตรฐานการบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น, http://track.pcgrh.com/aff_c?offer_id=22344&aff_id=39666&aff_click_id=2298394&aff_sub2=511&aff_sub1=46 

& มาตรฐานกำหนดตำแหน่ง อปท. ประเภท วิชาการ, http://www.thongthinlaws.com/p/blog-page_79.html  

& ประเภท ทั่วไป, http://www.thongthinlaws.com/p/blog-page_89.html

[3] พรบ. ระเบียบบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 มาตรา 35 “ในการจ่ายเงินเดือน ประโยชน์ตอบแทนอื่น และเงินค่าจ้างของข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น และลูกจ้าง ที่นำมาจากเงินรายได้ที่ไม่รวมเงินอุดหนุนและเงินกู้หรือเงินอื่นใดนั้น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแต่ละแห่งจะกำหนดสูงกว่าร้อยละสี่สิบของเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นไม่ได้”

[4] ควบรวมหน่วยงานภาครัฐ : โดย ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ , มติชน, 2 มิถุนายน 2560, https://www.matichon.co.th/columnists/news_571244

[5] บุคลากรของท้องถิ่นไทยมีประมาณ 4 แสนคน ในขณะที่ข้าราชการฝ่ายพลเรือนมีทั้งหมดประมาณ 2 ล้านคน หรือคิดเป็นสัดส่วนได้ร้อยละ 20 ซึ่งเป็นสัดส่วนที่ผกผันกับสัดส่วนของอัตรากำลังพลภาครัฐของประเทศญี่ปุ่นที่มีจำนวนบุคคลากรส่วนท้องถิ่น 3 ล้านคน แต่มีอัตราข้าราชการเพียง 5 แสนคน คิดเป็นร้อยละ 16

[6] ความรู้ด้านการลด คัดแยก และนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ใหม่ , กรมควบคุมมลพิษ, http://www.pcd.go.th/info_serv/waste_3R.htm

&   ขยะ 4 ประเภทที่ต้องใส่ใจ, สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดอุตรดิตถ์, http://uttaradit.mnre.go.th/attachment/iu/download.php?WP=nKI4nKN0oGE3ZxkCoMOahKGtnJg4WaN1oGW3ARjkoH9axUF5nrO4MNo7o3Qo7o3Q

[7] ปี พ.ศ. 2546 ได้มีการเร่งรัดปรับปรุงโครงสร้าง อปท.รูปแบบอื่นๆ ให้เป็นมาตรฐานแบบเดียวกันทั้งหมด นั่นคือ รูปแบบ นายก-สภา (Mayor-Council Form) หรือเป็นแบบ ผู้บริหารเข้มแข็ง (Strong Mayor Form) พร้อมทั้งทยอยยกเลิกคณะผู้บริหารที่มาจากมติของสภาท้องถิ่นด้วยการระบุให้นายก อบจ. นายกเทศมนตรีตำบล ตลอดจนนายก อบต.  มาจากการเลือกตั้งของประชาชนโดยตรง และกำหนดรายละเอียดกลไกความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายบริหารกับฝ่ายสภาให้มีความชัดเจนขึ้น

ดู ณัฐกร วิทิตานนท์ , 10 ปี การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น (พ.ศ.2543-2552): ฤาการเดินทางเพื่อกลับมา “หยุด” ตรงจุดเดิม, 4 ตุลาคม 2561, https://prachatai.com/journal/2010/10/31342

[8] การ

[9] วุฒิสาร ตันไชย , การบริหารจัดการเมืองและมหานครของไทย, สถาบันพระปกเกล้า, หลักสูตรผู้บริหารระดับสูงด้านการบริหารงานพัฒนาเมือง (มหานคร รุ่นที่ 4), 30 พฤษภาคม 2558,  https://www.slideshare.net/imdnmu/revised-3052558-1-48999395

การจัดบริการสาธารณะเป็นการเฉพาะ ( Single Purpose Body) เช่น (1) บริษัทจำกัดที่ อปท. หลายแห่งถือหุ้นร่วมกันและบริหารงานร่วมกัน (2) การจัดตั้งกิจการพาณิชย์ (Local Public Enterprise) เป็นหน่วยงานของท้องถิ่นที่ดำเนินงานเป็นอิสระและ คล่องตัวคล้ายกับองค์การมหาชนของรัฐ (3) การจัดตั้งองค์การมหาชนท้องถิ่น (Local Public Organization) (4) การทำกิจการเพื่อสังคม (Social Enterprise) เช่น สหกรณ์ มูลนิธิ (5) การดำเนินงานโดยชุมชน (Community) (6) การดำเนินงานโดยเอกชน (Privatization) การเปิดโอกาสให้ชุมชนหรือเอกชน เข้ามาร่วมจัดบริการสาธารณะ (7) การแก้ไขกฎหมายให้สหการเกิดขึ้นจริงได้ในทางปฏิบัติการจัดตั้งสหการ ซึ่งฝรั่งเศสเรียกว่า สหการเทศบาล (Syndicat de communes)

[10] การกระจายอำนาจแบบฝรั่งเศส , พรหมศักดิ์ แสงโพธิ์, 7 สิงหาคม 2554, https://www.facebook.com/notes/เชียงใหม่จัดการตนเอง/การกระจายอำนาจแบบฝรั่งเศส/176231452445591/

[11] BOQ (Bill of Quantities) คือบัญชีแสดงปริมาณวัสดุและแรงงานที่จะใช้ในการก่อสร้าง โดยแยกวัสดุออกเป็นหน่วยของแต่ละประเภทพร้อมด้วยราคาค่าวัสดุและราคาค่าแรงงานตลอดจนการเผื่อเปอร์เซ็นต์เสียหายทั้งวัสดุและแรงงานเพื่อให้ได้ราคาที่ใกล้เคียงและน่าจะเป็นที่สุดสำหรับราคาการก่อสร้าง

[12] Escalation Factor หรือ “ค่า K” คือ ตัวเลขดัชนีที่ใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของค่างาน ณ ระยะเวลาที่ผู้รับเหมาก่อสร้างเปิดซองประกวดราคาได้ เปรียบเทียบกับระยะเวลาที่ส่งงานในแต่ละงวด โดยมีเงื่อนไขสำคัญ ดังนี้

(1) จะใช้ “ค่า K” ได้เฉพาะในกรณีที่ผู้รับเหมารับงานจากส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หน่วยงานตามกฎหมายว่าด้วยการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานอื่นที่มีกฎหมายบัญญัติให้มีฐานะเป็นราชการบริหารส่วนท้องถิ่นเท่านั้น

(2) ในการทำสัญญาว่าจ้าง คู่สัญญาจะต้องระบุในสัญญาให้ชัดเจนว่า เป็นสัญญาแบบปรับราคาได้ในการประกวดราคาจ้างเหมาก่อสร้าง

ที่มา : กองดัชนีเศรษฐกิจการค้า สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์

[13] “ประชาคมอาเซียน” (ASEAN Community) หรือ  “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” (ASEAN Economic Community: AEC) ประกอบด้วย 10 ประเทศได้แก่ ไทย (2510) สิงคโปร์ (2510) อินโดนีเซีย (2510) มาเลเซีย (2510) ฟิลิปปินส์ (2510) บรูไน (2527) เวียดนาม (2538)  ลาว (2540) พม่า (2540)  กัมพูชา (2542) มีประชากรรวมกันประมาณ 570 ล้านคน มีขนาดเศรษฐกิจที่โตมาก เมื่อเดือนตุลาคม 2546 ผู้นำอาเซียนได้ร่วมลงนามในปฏิญญาว่าด้วยความร่วมมืออาเซียน ที่เรียกว่า ข้อตกลงบาหลี 2 เห็นชอบให้จัดตั้ง ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) คือการให้อาเซียนรวมตัวเป็นชุมชนหรือประชาคมเดียวกันให้สำเร็จภายในปี พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) แต่ต่อมาได้ตกลงร่นระยะเวลาจัดตั้งให้เสร็จในปี พ.ศ. 2558 (ค.ศ. 2015) เนื่องจากการแข่งขันรุนแรง เช่น อัตราการเติบโตทางด้านเศรษฐกิจของจีนและอินเดียสูงมากในช่วงที่ผ่านมา  ในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 14 ที่ชะอำ หัวหิน เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2552 ผู้นำอาเซียนได้ลงนามรับรองปฏิญญาชะอำ หัวหิน ว่าด้วยแผนงานจัดตั้งประชาคมอาเซียน (ค.ศ. 2009-2015) เพื่อจัดตั้งประชาคมอาเซียนภายในปี 2558

[14] จากอาเซียน + 6 เป็น +8 ได้แก่ (1) จีน (2) ญี่ปุ่น (3) เกาหลีใต้ (4) ออสเตรเลีย (5) นิวซีแลนด์ (6) อินเดีย (7)รัสเซีย (8) สหรัฐอมริกา อาเซียน +8 จะส่งผลดีต่อการส่งออก การเกษตร และอุตสาหกรรม สามารถตีตลาดเสรีทั่วโลก ส่งผลดีต่อเศรษฐกิจการค้าของอาเซียนและไทย

[15] Free Trade Area  หรือ  Free Trade Agreement  ซึ่งหมายถึงเขตการค้าเสรีหรือข้อตกลงทางการค้าเสรี  นั่นคือ  ประเทศ  2  ประเทศหรือ  หลายประเทศจะรวมกลุ่มกันเพื่อทำการลด ภาษีศุลกากรระหว่างกันให้เหลือน้อยที่สุดหรือเป็น  0  และใช้อัตราภาษีที่สูงกับประเทศนอกกลุ่ม ดังนั้นประโยชน์เบื้องต้นที่เห็นได้  คือสินค้าของเราหากส่งไปขายยังประเทศในกลุ่มจะมีต้นทุนที่ลดลง เพราะภาษีถูกลง  หรือเหลือศูนย์ส่งผลให้สินค้าของเรามีความสามารถในการแข่งขันในตลาดนั้น ๆ  หรือหากนำเข้าเราก็  เสียภาษีในอัตราที่ถูกลงทำให้ต้นทุนในการผลิตสินค้าไม่สูงมากนัก   เมื่อเปรียบเทียบกับคู่แข่งผู้บริโภคก็ได้รับประโยชน์ไปด้วยจากการที่มีสินค้าหลากหลายเข้ามาขาย  ทำให้สามารถเลือกซื้อได้ตามราคาและคุณภาพที่ต้องการในราคาที่ถูกลง

ที่มา : กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์

[16]“โอกาสใหม่” ในโลกดิจิทัล, The 101 World, วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง, 17 กรกฎาคม 2561, https://www.the101.world/digital-opportunities/   

& ธุรกิจ 4.0 ในยุคเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก, มติชน, สุภัค ลายเลิศ กรรมการอำนวยการ และประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ บริษัทยิบอินซอยจำกัด, 18 กันยายน 2561, https://www.matichon.co.th/lifestyle/tech/news_1135836 

โดยเฉพาะโลกแห่งการเปลี่ยนแปลงแบบก้าวกระโดด ทำให้เกิดผลกระทบ “แบบการทำลายล้างเพื่อเกิดใหม่” ( Disruptive)

& Digital Darwinism: จับตาวิวัฒนาการใหม่ของเทคโนโลยีที่จะเปลี่ยนโลกทั้งใบ, 27 สิงหาคม 2561, https://pmdu.soc.go.th/digital-darwinism/4004

Disruption เป็นผลมาจากการใช้ Disruptive Technology

& ดิจิทัล 4.0 ยุค Machine-2-Machine ยุคนี้เป็นโลกแห่งอนาคตอันใกล้ที่เราจะพบเห็นและใช้ชีวิต เทคโนโลยี Internet Of Things (IOT) ที่ความฉลาดของเทคโนโลยีจะทำให้อุปกรณ์ Device ต่างๆ เชื่อมต่อและสั่งการได้อัตโนมัติ เช่น ระบบของเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เชื่อมโยงกันกับอินเทอร์เน็ต เราจะเห็นตู้เย็นดิจิทัล 4.0 ส่งข้อมูลอาหารที่แช่ไว้ในตู้แจ้งเตือนการแช่อาหาร และเตือนเมื่ออาหารสดที่แช่ไว้หมดไปแล้ว สามารถสั่งการซื้ออาหารผ่านระบบออนไลน์ที่เราตั้งโปรแกรมอัตโนมัติไว้ได้เลยทีเดียว

ปัจจุบันโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จากยุค Analog ไปสู่ยุค Digital และยุค Robotic จึงทำให้เทคโนโลยีดิจิทัลมีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตและการทำงาน ข้าราชการซึ่งเป็นแกนหลักของการพัฒนาประเทศ จึงต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับบริบทของการเปลี่ยนแปลง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิด culture shock เนื่องจากการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี และเพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการใช้เทคโนโลยีที่ไม่เหมาะสม เช่น การสูญเสียการเป็นส่วนตัว ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน การโจรกรรมข้อมูล การโจมตีทางไซเบอร์ เป็นต้น

Digital literacy หรือทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เป็นทักษะด้านดิจิทัลพื้นฐานที่จะเป็นตัวช่วยสำคัญ สำหรับข้าราชการในการปฏิบัติงาน การสื่อสาร และการทำงานร่วมกันกับผู้อื่น

ดู สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.) , Digital literacy คืออะไร, https://www.ocsc.go.th/DLProject/mean-dlp

[17] 8 สาขาอาชีพเสรีในอาเซียน คือ (1) วิศวกรรม (2) การสำรวจ (3) สถาปัตยกรรม (4) แพทย์ (5) ทันตแพทย์ (6) พยาบาล (7) บัญชี (8) การบริการ/การท่องเที่ยว

[18] โครงการอบรมสัมมนาการเลือกตั้ง ดู “ท้องถิ่น”โวยเก็บค่าอบรม”เตรียมพร้อมเลือกตั้ง”แพงเว่อร์ , นายพิพัฒน์ วรสิทธิดำรง นายกสมาคมข้าราชการส่วนท้องถิ่นแห่งประเทศไทย, 4 พฤษภาคม 2561, https://www.msn.com/th-th/news/national/ท้องถิ่นโวยเก็บค่าอบรมเตรียมพร้อมเลือกตั้งแพงเว่อร์/ar-AAwIxLX

[19] โครงการประชารัฐเกิดขึ้นจากนโยบายของรัฐบาลเพื่อใช้ให้เป็นการขับเคลื่อนการพัฒนาตั้งแต่จากระดับท้องถิ่นขึ้นมา โดยมุ่งเน้นให้มีความร่วมมือกันระหว่าง หน่วยงานภาครัฐ , เอกชน และประชาชน ในแก้ไขปัญหาต่างๆ ส่งเสริมคุณภาพชีวิต สร้างโอกาส สร้างอาชีพเพื่อให้มีรายได้เพิ่มขึ้น ลดความเลื่อมล้ำทางสังคม ยกระดับคุณภาพชีวิตของคนไทย

ดู โครงการประชารัฐคืออะไร , 3 สิงหาคม 2561, https://www.ideasmodel.com/gov-project/โครงการประชารัฐคืออะไร.html

& ยุทธศาสตร์ “ประชารัฐ” คือ อะไร, 16 ธันวาคม 2558, https://popwandee.blogspot.com/2015/12/blog-post_39.html#7s8d6f87

[20] ผลการดำเนินงานโครงการไทยนิยมยั่งยืน ระหว่างเดือน กุมภาพันธ์ - มิถุนายน 2561 โครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี คือ (1) พัฒนาหมู่บ้านเป้าหมาย 3,273 หมู่บ้าน (2) ผลิตสินค้าเชิงอัตลักษณ์หมู่บ้านละ 10 ผลิตภัณฑ์

& ดู แนวทางการดำเนินงานโครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี, กองแผนงาน กรมการพัฒนาชุมชน, 10 มิถุนายน 2561, http://plan.cdd.go.th/wp-content/uploads/sites/97/2018/08/manual100661-1.pdf

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Local Administration



ความเห็น (0)