การจะตอบปัญหานี้ต้องสืบค้นต้นเค้าเดิมของมนุษย์ที่เกิดมามีชีวิตรอดเมื่อคลอดออกมาลืมตาดูโลกแล้วเริ่มรับรู้ว่าการเกิดคือทุกข์ของชีวิตได้เริ่มต้นแล้ว การเกิดขึ้นมาของแต่ละคนนั้นล้วนเป็นเรื่องเฉพาะตนของใครของมัน การเกิดนั้นยังพ่วงเอาเพื่อนมาอีกสามคือ ความแก่ ความเจ็บและความตาย ติดตามมาเหมือนเงาตามตัวตนอย่างนั้น ดังนั้นหลักคำสอนสำคัญของพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์คือความทุกข์และวิธีการดับความทุกข์ของมนุษย์
ด้วยเหตุนี้พระพุทธเจ้าจึงตรัสสอนอริยสัจ 4 ข้อคือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค กลายเป็นทฤษฎีสำคัญทางพระพุทธศาสนา เพื่อชี้แจงว่าคำสอนของพระพุทธเจ้านั้นคือสอนให้มนุษย์รู้เรื่องทุกข์ ตามหลักธรรมอริยสัจ 4 ข้อนั้นและสอนวิธีดับทุกข์ ที่สังคมยุคนั้นไม่สอนกันเลย ซึ่งสังคมยุคนั้นสอนให้เดินตามทาง 2 สายคือ สายการพัวพันอยู่ด้วยกามสุข ( กามสุขัลลิกานุโยค ) และการทรมานตนให้ลำบาก ( อัตตกิลมถานุโยค ) แต่พระพุทธเจ้าตรัสสอนให้มนุษย์เดินตามเส้นทางสายกลาง ( มัชฌิมาปฏิปทา ) คือ มรรคมีองค์ 8 ข้อ ได้แก่ เห็นชอบ, ดำริชอบ, พูดชอบ, กระทำชอบ, อาชีพชอบ, พยายามชอบ, ระลึกชอบ, ตั้งจิตมั่นชอบ เพื่อเป้าหมายคือการดับความทุกข์ในใจตน
เมื่อมนุษย์เรียนรู้ว่าการเกิดนั้นคือทุกข์และบริวารทุกข์ก็เข้ามาเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตจะรู้ได้ด้วยทฤษฏีกฎไตรลักษณ์แล้วสอนวิธีแก้ไขปัญหานี้ด้วยให้มนุษย์ต้องเลือกเดินตามทางสายกลางนี้เท่านั้นจึงสามารถเผชิญกับปัญหาชีวิตที่ยิ่งใหญ่ที่สุดนี้ได้อย่างพอใจยินดีที่จะกอดคออยู่กับความแก่ความเจ็บและความตายในที่สุดท้ายของการมีชีวิตอยู่บนโลกนี้
..........................................................
ปล.ทางสุดโต่ง 2 สาย ( บาลี ...มหาวาร. สํ. 19 / 528/1664 . )
