นวดเต้านม..วิถีแห่งการเพิ่มน้ำนม

การนวดเต้านม..หนทางแห่งการเพิ่มน้ำนมที่มีมาแต่โบราณ

ในยุคปัจจุบันผู้คนเริ่มหันกลับมาให้ความสนใจและให้ความสำคัญกับการนวดเต้านมโดยเฉพาะในกลุ่มแม่ที่เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ซึ่งมีจำนวนไม่น้อยที่ประสบกับปัญหาน้ำนมไม่ไหล น้ำ นมน้อย ไม่เพียงพอต่อความต้องการของลูก ถือเป็นความทุกข์อันยิ่งใหญ่ ทั้งที่มีความตั้งใจแต่แรกว่าจะเลี้ยงลูกด้วยนมตนเอง จำต้องหันไปพึ่งพานมผงอย่างน่าเสียดาย การนวดเต้านมจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่หวังว่าจะทำให้แม่กลับมาทำหน้าที่แม่ได้อย่างสมบูรณ์ และไม่ต้องพึ่งพานมผงอีกต่อไป

"การนวด" เป็นศาสตร์มหัศจรรย์และเป็นมรดกอันล้ำค่าที่ควรได้รับการส่งเสริมให้มีการศึกษาและสืบทอดศาสตร์กันในวงกว้าง นับเป็นอีกหนึ่งความภูมิใจในภูมิปัญญาของบรรพบุรุษสืบมาการนวดจึงปรากฏให้เห็นในแทบทุกทวีปของโลกเป็นการบำบัดที่เอาใจใส่ทั้งร่างกายจิตใจและอารมณ์ การนวดที่ดีต้องทำอย่างตั้งใจมีความรักและเมตตา ใส่จิตใจลงไปในขณะที่นวดด้วยจังหวะและการลงน้ำหนักมือ เป็นไปตามความรู้สึกของผู้นวด ผู้ทำการนวดที่ดีจะมีมืออุ่นหรือพลัง "ซี่" ถ่ายทอดให้กับคนอื่นได้สำหรับการนวดเต้านมนั้น ในทางการแพทย์มีวิธีการหลากหลาย ตั้งแต่ต้นทุนราคาต่ำไปจนถึงราคาสูง แต่วีธีการที่ง่าย สะดวก ประหยัด และปลอดภัย ซึ่งทุกคนสามารถปฏิบัติได้คือ การนวดด้วยมือ

วัตถุประสงค์ของการนวดเต้านม ในระยะหลังคลอดเพื่อส่งเสริม และกระตุ้นการทำงานของต่อมน้ำนม เนื่อง จากในเต้านมมีเนื้อเยื่อที่มีความอุดมสมบูรณ์ของหลอดเลือด และน้ำเหลือง การนวดจะช่วยหมุนเวียนการทำงานของระบบไหลเวียนเลือด กระตุ้นให้เนื้อเยื่อคลายตัวและส่งเสริมการระบายน้ำเหลืองตามธรรมชาติและ ระดมเนื้อเยื่อต่างๆให้ช่วยกันผลิตน้ำนม เป็นการเพิ่มความมีชีวิตชีวาต่อระบบของการสร้างน้ำนม โดยปกติแล้วน้ำเหลืองไหลเวียนดีจากการที่ร่างกายเคลื่อนไหว หรือจากแรงภายนอกมากระตุ้น เมื่อได้รับการนวดตามตัว ต่อมน้ำเหลืองทั่วร่างกายก็ถูกกระตุ้นให้ทำหน้าที่สร้างภูมิคุ้มกันและจัดการกับเชื้อโรคต่าง ๆ ได้ดีอีกด้วย ดังนั้นคุณประโยชน์ของการนวดจึงสรุปได้ดังนี้

- กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น พังผืด ทำให้ยืดคลาย ลดอาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ การเคลื่อนไหวของร่างกายสะดวกขึ้น

- การไหลเวียนของโลหิต ทำให้หลอดเลือดยืดขยายการไหลเวียนของเลือดแรงขึ้นทำให้ร่างกายสดชื่น เสริมสร้างการทำงานของอวัยวะ ช่วยการระบายน้ำนมในระหว่างการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

- ระบบประสาท ทำให้เกิดการกระตุ้นของระบบประสาท ความรู้สึกตอบสนองต่อธรรมชาติสิ่งแวดล้อมดีขึ้น มีความตื่นตัวในการทำงาน

- อารมณ์และจิตใจ ทำให้ผ่อนคลาย รู้สึกอบอุ่น

- ป้องกันมะเร็งเต้านม

- ลดริ้วรอยของแผลเป็น และรอยแตกลายของผิวบริเวณเต้านม

- การนวดเต้านมด้วยตนเอง ช่วยให้เพิ่มความตระหนักในการตรวจสอบก้อนในเต้านม

วิธีการนวดเต้านม

ท่าที่ 1 ผีเสื้อขยับปีก (butterfly stroke)

วิธีการนวด ให้ผู้ถูกนวดนั่งบนพื้นหรือเก้าอี้ ผู้นวดยืนด้านหลังของผู้ถูกนวด ผู้ถูกนวดนั่งหลังตรง ผู้นวดใช้ฝ่า มือมือวางนาบลงบริเวณเต้านมด้านในของผู้ถูกนวด ในแนวเฉียงเล็กน้อย นิ้วแต่ละข้างชิดกัน นวดจากเต้าด้านในออกไปด้านนอกในลักษณะหมุนวน

ท่าที่ 2 หมุนวนปลายนิ้ว (fingertip circles)

วิธีการนวด ให้ผู้ถูกนวดนั่งบนพื้นหรือเก้าอี้ ผู้นวดยืนด้านหลังค่อนไปทางขวามือของผู้ถูกนวด ผู้ถูกนวดนั่งหลังตรง ผู้นวดใช้อุ้งมือขวารองเต้านมขวาของผู้ถูกนวดไว้ พร้อมกับใช้ปลายนิ้วทั้ง4 ของมือซ้ายวางนาบลงบริเวณเหนือลานหัวนม แล้วนวดโดยการหมุนวนไปรอบๆ เต้านมลงน้ำหนักพอประมาณ 5 รอบ จากนั้นสลับนวดทีละเต้า

ท่าที่ 3 ประกายเพชร (diamond stroke)

วิธีการนวด ให้ผู้ถูกนวดนั่งบนพื้นหรือเก้าอี้ ผู้นวดยืนด้านหลังค่อนไปทางขวามือของผู้ถูกนวด ผู้ถูกนวดนั่งหลังตรง ผู้นวดใช้ฝ่ามือขวาวางทาบลงเต้าขวาด้านขวา ฝ่ามือซ้ายวางทาบเต้าขวาด้านซ้าย นิ้วหัวแม่มือทั้ง2 กางออกตั้งฉากกับนิ้วทั้งหมด ในลักษณะประคอง จากนั้นบีบมือทั้ง 2 เข้าหากันพร้อมๆกับเลื่อนมือลงไปที่ลานหัวนม ทำสลับขึ้นลง ลงน้ำหนักแน่นพอควร

ท่าที่ 4 กระตุ้นท่อน้ำนม(Acupressure point I)

วิธีการนวด ให้ผู้ถูกนวดนั่งบนพื้นหรือเก้าอี้ ผู้นวดยืนด้านหลังค่อนไปทางขวามือของผู้ถูกนวด ผู้ถูกนวดนั่งหลังตรง ผู้นวดใช้มือซ้ายวางไว้ที่ไหล่ขวาผู้ถูกนวด กำมือ ขวาเหลือเพียงนิ้วชี้ วางลงบริเวณขอบนอกของลานหัวนม (โดยวัดตำแหน่งการวางจากฐานหัวนมออกไปหนึ่งข้อนิ้วหัวแม่มือ) กดนิ้วชี้พร้อมกับวนที่ปลายนิ้วในตำแหน่งเดียวกัน ขยับนิ้วเปลี่ยนตำแหน่ง กดและวนนิ้วในลักษณะเดิมโดยไม่ให้สัมผัสกับหัวนม

ท่าที่ 5 เปิดท่อน้ำนม (Acupressure point II)

วิธีการนวด ให้ผู้ถูกนวดนั่งบนพื้นหรือเก้าอี้ ผู้นวดยืนด้านหลังค่อนไปทางขวามือของผู้ถูกนวด ผู้ถูกนวดนั่งหลังตรง การวัดตำแหน่งผู้นวดใช้สามนิ้วของมือข้างขวาวางทาบลงเหนือฐานหัวนมด้านบน ใช้สามนิ้วของมือซ้ายวางทาบต่อจากนิ้วสุดท้ายของมือขวา ตำแหน่งที่ได้คือ การวางของนิ้วชี้ข้างซ้าย ใช้มือขวาวางที่ข้างแขนของผู้ถูกนวด มือซ้ายใช้นิ้วชี้ กดและหมุนวนลงในตำแหน่งที่วัดได้ คลายการกดลง แล้วกดซ้ำทำในลักษณะเดิม 5 ครั้ง

ท่าที่ 6 พร้อมบีบน้ำนม (final steps)

วิธีการนวด ให้ผู้ถูกนวดนั่งบนพื้นหรือเก้าอี้ ผู้นวดยืนด้านหลังค่อนไปทางขวามือของผู้ถูกนวด ผู้ถูกนวดนั่งหลังตรง ในขั้นตอนสุดท้าย จะมีทั้งหมด 4 ท่า ทำให้ครบทั้งหมดแล้วจึงเปลี่ยนข้าง และทำเช่นเดิม โดยทุกขั้นตอนจะไม่สัมผัสถูกหัวนม

ท่าที่ 1 ผู้นวดใช้มือขวาประคองโอบด้านล่างของเต้าไว้ในอุ้งมือ ใช้นิ้วชี้ข้างซ้าย กดและหมุนวนไปโดยรอบลานหัวนม

ท่าที่ 2 ผู้นวดใช้ นิ้วหัวแม่มือขวา วางลงขอบนอกของลานหัวนมด้านบน นิ้วชี้วางด้านตรงข้าม กดนิ้วเข้าหากันพร้อมกับคลึงไปมา อย่างนุ่มนวล

ท่าที่ 3 ผู้ นวดใช้เฉพาะนิ้วชี้ ทั้งมือซ้ายและขวา วางนิ้วให้นาบลงที่ขอบลานหัวนมทั้งสองข้าง ปลายนิ้วชี้ลงพื้น ออกแรงกดข้างนิ้วทั้งสองเข้าหากันในลักษณะบีบ-คลาย สลับกัน

ท่าที่ 4 ผู้นวดใช้ นิ้วหัวแม่มือขวา วางลงขอบนอกของลานหัวนมด้านบน นิ้วชี้วางด้านตรงข้าม เป็นรูปตัว C ออกแรงกดนิ้วเข้าหากัน ในลักษณะบีบ-คลาย สลับกัน เป็นการบีบน้ำนมในขั้นตอนสุดท้าย

เคล็ดลับการนวดเต้านม

-ใช้น้ำมันบริสุทธิ์ขณะที่นวด เพื่อเพิ่มความหล่อลื่น และช่วยในการขับน้ำนมด้วยสรรพคุณของสมุนไพรเช่นน้ำมันมะกอก น้ำมันมะพร้าว น้ำมันยี่หร่า น้ำมันตะไคร้ น้ำมันมะลิ เป็นต้น

-นวดอย่างนุ่มนวล การลงน้ำหนักไม่เบาหรือไม่หนักจนเกินไป

-หากการนวดมีประสิทธิภาพ จะสัมผัสได้ถึงความร้อนที่เกิดขึ้นบริเวณเต้านม

-ควรนวด หรือนวดขณะอาบน้ำ เป็นประจำทุกวัน

ข้อควรระวังในการนวดเต้านม

-ไม่นวดอย่างรุนแรงหรือนานจนเกินไปอาจทำให้เกิดการฟกช้ำ

-ไม่สัมผัสถูกหัวนมตลอดการนวด

-ไม่สวมเครื่องประดับทุกชนิด เล็บตัดสั้น

ข้อห้ามในการนวดเต้านม

-ผู้ที่เต้านมอักเสบ ติดเชื้อ ปวดบวม แดงร้อน จะทำให้อักเสบเพิ่มขึ้น

-เป็นโรคผิวหนัง เพราะจะทำให้เชื้อแพร่กระจาย

-มีบาดแผลบริเวณเต้านม

เอกสารอ้างอิง

ยงศักดิ์ตันติปิฎก (บรรณาธิการ). ตำราการนวดไทยเล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสาธารณสุขกับการพัฒนา :2552.

มูลนิธิสาธารณสุขกับการพัฒนา. คู่มือครูหมอนวดไทย เล่มที่ 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: มูลนิธิสาธารณสุขกับการพัฒนา :2553

Arugaan Mother Support Group. 2556. The synopsis of the workshop on Increasing Milk Supply and Relactation: The Power of Lactation Massage Skills, January 25, 2013. Bancha Lamsam Auditorium, Samitivej Sukhumvit Hospital.

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สิ่งดีๆจากนมแม่



ความเห็น (7)

ได้ความรู้มากมายค่ะ

ขอบคุรนะคะที่ให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณสำหรับความรู้เกี่ยวกับนมแม่นะคะ

ขอบคุณนะคะที่เป็นวิทยากรในงานวิจัย

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณที่ให้ความรู้นะค่ะ

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณสำหรับข้อมูลดีดีค่ะ?

ขอบคุณที่นำสิ่งดีๆมาแบ่งปันจ้า

หมายเลขบันทึก

648837

เขียน

10 Jul 2018 @ 14:05
()

แก้ไข

10 Jul 2018 @ 14:34
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
ดอกไม้: 8, ความเห็น: 7, อ่าน: คลิก