เนื่องจาก “สังคมสูงวัย” จะมีความถี่มากขึ้นเรื่อยๆ จากอัตราการเกิดที่ลดลง ส่งผลให้อัตราวัยแรงงานที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหดตัวตาม สวนทางกับจำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มมากขึ้นตามความทันสมัยและคุณภาพการรักษาพยาบาลที่ดีขึ้น ไทยจะก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มตัว ซึ่งจะมีประชากรสูงอายุคิดเป็น 20% หรืออาจพุ่งสูงแตะ 28% ของประชากรทั้งหมดในปี 2583
ด้วยอาจจะมาจาก ปัจจัยต่างๆ ดังนี้
- การพัฒนาเศรษฐกิจและการพัฒนาประเทศ ทำให้ประเทศเจริญก้าวหน้าทำให้สามารถเพิ่มสวัสดิการแก่ประชาชนได้มากขึ้น มีการพัฒนาทางด้านสาธารณสุข อนามัยโรงพยาบาลและการคมนาคมขนส่ง ได้อย่างทั่วถึง ส่งผลให้ประชาชนมีอายุยืนมากขึ้นทำให้ประชาชนมีอายุยืนมากขึ้น
- ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการแพทย์ เทคโนโลยีที่ทันสมัยทำให้มีการพัฒนาทางด้านการแพทย์และมีนวัตกรรมใหม่ที่รักษาโรคและควบคุมโรคระบาด การบำรุงร่างกายให้มีสุขภาพแข็งแรง ทำให้ประชากรมีอายุยืนยาว
- นโยบายการวางแผนครอบครัวหรือการควบคุมการมีบุตร จากนโยบายวางแผนครอบครัวให้มีบุตรน้อยลงเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจเปลี่ยนไป การมีบุตรมากอาจก่อให้เกิดภาระเพิ่มขึ้นและเป็นอุปสรรคในการพัฒนาประเทศ ทำให้บางประเทศที่มีนโยบายวางแผนครอบครัว มีผลทำให้อัตราการเกิดลดลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งเห็นผลได้อย่างรวดเร็วทำให้อัตราการเกิดลดลงและผลที่ตามมาทำให้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ
- การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางสังคม ค่านิยมและทัศนคติภายใต้ในยุคที่มีการแข่งขัน ค่านิยมและทัศนคติของสังคมเปลี่ยนไปทำให้ผู้หญิงมีการแต่งงานลดลง หรือมีการหย่าร้างเพิ่มขึ้น มีบุตรน้อยลงทำให้อัตราการเกิดลดลงโครงสร้างสังคมเปลี่ยนไปมีวัยเด็กน้อยลงขณะที่มีวัยสูงอายุเพิ่มขึ้น
รัฐบาลจึงจำเป็นจะต้องวางกฎหมายสิทธิประโยชน์ สำหรับผู้สูงอายุ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาในภายภาคหน้า ดังนี้
ตามมาตราที่ 11 ของ พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 (กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์) ผู้สุงอายุมีสิทธิได้รับความคุ้มครอง การส่งเสริมและการสนับสนุนในด้านต่างๆ ดังนี้
1 การบริการทางการแพทย์และสาธารณสุขที่จัดไว้โดยให้ความสะดวกและรวดเร็วแก่ผู้สูงอายุเป็นกรณพิเศษ
2 การศึกษา ศาสนาและข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ต่อชีวิต
3 การประกอบอาชีพหรือฝึกอาชีพที่เหมาะสม
4 การพัฒนาตนเองและการมีส่วนร่วมกิจกรรมในสังคมและการรวมกลุ่มในลักษณะเครือข่ายชุมชน
5 การอำนวยความสะดวกและความปลอดภัยโดยตรงแก่ผู้สูงอายุในอาคาร สถานที่ ยานพาหนะหรือการบริการสาธารณะอื่นๆ
6 การช่วยเหลือด้านค่าโดยสารยานพาหนะตามความเหมาะสม
7 การยกเว้นค่าเข้าชมสถานที่ของรัฐ
8 การช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ได้รับอันตรายจากการถูกทารุณกรรมหรือถูกแสวงหาผลประโยชน์หรือถูกทอดทิ้ง
9 การให้คำแนะนำ ปรึกษา ดำเนินการอื่นที่เกี่ยวข้องในทางคดีหรือในทางแก้ไขปัญหาครอบครัว
10 การจัดที่พักอาศัย อาหารและเครื่องนุ่งห่มให้ตามความจำเป็นอย่างทัวถึง
11 การจ่ายเงินเบี้ยยังชีพเป็นรายเดือนอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม
12 การสงเคราะห์ในการจัดการศพตามประเพณี
13 การอื่นๆอีกตามที่คณะกรรมการจะกำหนด
และ นอกจากนี้ ยังให้จัดตั้ง “กองทุนผู้สูงอายุ” เพื่อให้เป็นทุนใช้จ่ายเกี่ยวกับการคุ้มครอง การส่งเสริม และการสนับสนุนผู้สูงอายุตามพระราชบัญญัติ
รวมถึงยังได้มีการ กำหนดรัฐธรรมนูญผู้สูงอายุเพื่อเป็นบทบัญญัติคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
*****สุดท้ายนี้ อยากให้ทุกคนที่กำลังรู้ตัวว่ากำลังเข้าสู่ "วัยผู้สูงอายุ" มาอ่านกันนะค่ะ เพื่อสิทธิประโยชน์สูงสุดแก่ตัวเองค่ะ*****
