พระปัญญาพิศาลเถร(หนู จิตปญฺโญ)

         ในการศึกษาพระปริยัติธรรมและอบรมกัมมัฎฐานระยะที่ ๒ ของหลวงปู่หนู ฐิตปัญฺโญ หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล และหลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต  ท่านได้เดินทางมาศึกษาที่กรงุเทพฯ โดยมีทานเจ้าคุณพระอุบาลีคุณูปมาจารย์(จันทร์ สิริจนฺโท) วัดรมนิวาส เป้นพระอาจารย์ แต่ทั้ง ๓ รูปไม่พักที่วัดบรมนิวาร แต่มาพักที่วัดปทุมวนาราม หรือวัดสระปทุม ปทุมวัน ทั้งนี้เพราะ ทั้ง ๓ รูปมีความผูกพันกับวัดปทุมวนารา <p>          “วัดปทุมวนารามเป้ฯพระอารามที่พรบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ผู้ทรงเป็นต้นวงศ์คณะธรรมยุต ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเมือปี พ.ศ. ๒๔๐๐ พร้อมทั้งได้ทรงอาราธนาเจ้าอธิการก่ำ จากวัดพวรสเวศวิหาร ซึ่งเป็นสัทธิวิหารกิจของพระองค์สมัยที่ทรงผนวช มาเป้ฯเจ้าอาวารสที่วัดปทุมวนาราม ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานสมณะศักดิ์ เป้นพระครูเจ้าอาวานพระอารามหลวงวิปัสสนาที่พระคูปทุมธรรมดา มีพระสงฆ์จากวัดบวรนิเวศวิหารจำนวนหนึ่ง เป้ฯพระอนุจรมาจำพรรษาด้วย </p><p>             พระอารามแก่งนี้อยู่ภายนอกพระนคร สถานที่เงียบสงบ เหมาะแก่การปฏิบัติกัมมัฎฐาน เจ้าอาวาสรูปแรกและรูปต่าๆ มามีภุมิลำเนาอยู่ที่จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดร้อยเอ็ด และจังหวัดยโสธร มีเฉพาะท่านเจ้าอาวาสรูปที่ ๖ คือ พรธรรมปาฏมกข์ (บุญมั่น มนฺตาสโย) เท่านั้นที่เป็นชาวกรุงเทพ </p><p>            ก่อนอุปสมบท พระฑรรมปาโมกขท่าเปนมหาดเล็กในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเหล่าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕ ท่านเป็นนักรียนของโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบรุ่นแรก ท่านออกบวชในคราวที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ เสด็จปรพาสยุโรปครั้งที่ ๒ พระเดชพระคุณมีชื่อคล้ายพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต และท่านได้ติดตามพระอาจารย์มั่นออกธุดงค์ที่ภาคเหนือ และประเทศพม่า </p><p>          ท่านเจ้าคุณพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (จันทร์ สิริจนฺโท) วัดบรมนิวาส ได้ออกไปเรียนวิปัสสนาอยู่กับทานเจ้าคุณพระปัญญาพิศาลเถร (สิงห์) เจ้าอาวาสวัดปทุมวนาราม และได้เข้ามาจำพรรษาที่วัดปทุมวนารามใน พ.ศ. ๒๔๓๙ </p><p>            ท่านเจ้าคุณพระปัญญาพิศาลเถร (สิงห์) เจ้าอาวาสัดปทุมวราราม รูปที่ ๓ เมื่อกอ่นพระคุณท่านเป้นเจ้าอาวาสอยุ่ที่วัดพระแท่นศิลาอาสน์ จ.อุตรดิตถ์ ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็ฯพระราชาคณะ ที่พระธรรมวิโรจน์ พระบาทสมเด้นพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จประพาสต้นไปยังวัดพระแท่นศิลาอาสน์ ทรงพบท่านเจ้าคุณพระธรรมวิโรจน์ (สิงห์) ทรงเลื่อมใสในวัตปฏิบัติ เพราะพระคุณพระครุปทุมธรรมธาดา(สิงห์ อตฮคธมฮโม) เจ้าอาวาสรูปที่ ๒ มรณภาพ วัดยังว่างเจ้าอาวาส ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ พระราชทานสมณศักดิ์ เป้ฯพระราชาคณะเจ้าอาวาสพระอารามหลวงวิปัสสนา ที่พระปัญญาพิศาลเถร พร้อมทั้งพระราชทานพัดงาสานเป็ฯพัดยศสมณศักดิ์ พัดงานสานนี้ พระราชทานเฉพาะพระราชาคณะเจ้าอาวาสวัดปทุมวนาราม ซ฿งได้รับพระราชทานมี ๔ รูปคือ พระปัญญาพิศาลเถร (สิงห์) เจ้าอาวาสรูปที่ ๓, พระวิสุทธิญาณเถร (ผิว) เจ้าอาวาสรูปที่ ๔, พระปัญญาพิศาลเถร (หนู ฐิตปยฺโญ) เจ้าอาวาสรูปที่ ๕ และพระธรรมปาโมกข์ (พระปัญญาพิศาลเถร บุญมั่น มนฺตาสโย) เจ้าอาวาสรูปที่ ๖ </p><p>            หลังจากที่ท่านเจ้าคุณพระปัญญาพิศาลเถร (บุญมั่น มนฺตาสโย) ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณะศักดิ์เป็นชั้นราชในราชทินนามเดิม จึงคืนพัดยศงาสานเล่มนั้นไปที่กรมการศาสนา หลังจากนั้นมา พัดงาสานก็ไม่ได้อยู่ทีวัดปทุมวนารามอีกเลย </p><p>            หลวงปู่ เสาร์ หลวงปู่มั่น และหลวงปู่หนู จึงมีความคุ้นเคยกับสำนักวัดปทุมวนาราม </p><p></p><p>             ท่านพระอาจารย์มั่นได้เมตตาเล่าให้ฟ้งว่า ในฤดูแล้วปีหนึ่ง ได้พากันจาริกไปธุดงค์แถวจังหวัดนครนายก วันหนึ่งเวลาว่าง ท่านพระอาจารย์หนู  ฐิตปญฺโญ ได้เล่าความฝันให้เพื่อสหธรรมิกที่ออกธุดงค์ด้วยกันฟังว่า </p><p>           “ ท่านฝันว่าได้ลอยข้ามทุ่งกว้างมุ่งหน้าสู่ทิศตะวันตก แล้วลอยต่ำลงๆ จนถึงพื้นดิน ได้มีบุรุษ ๔ คน แต่งตัวคล้ายมหาดเล็กสมัยโบราณ พบศีรษะใส่กระโจมแหลมๆ เหมือนคนแต่งเป็นเทวดาเวลามีขบวนแห่ขบวนใหญ่ๆ ได้นำเสลี่ยงเข้ามาหา แล้วยื่นหนังสือพระบรมราชโองการจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวถวาย เสร็จแล้วนิมนต์ท่านขึ้นเสลี่ยงตั้งขบวนแก่แหนท่าเข้าเฝ้าถวายพระพร” </p><p>           ท่านตื่นพอดี </p><p>            หลังจากนั้นไม่นาน ก็เป็นจริงเหมือตามฝัน ท่านเจ้าคุณพระวิสุทธิญาณเถร (ผิว) เจ้าอาวาสวัดปทุมวนารามรูปที่ ๔ มรณภาพ จึงมีพระบรมราชโองการ อาราธนา พระอาจารย์หนู ฐิตปญฺโญ มาเป็นเจ้าอาวาสวัดปทุมวนารามรูปที่ ๕ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานสมณะศักดิ์เป็นพระครูทปุมธรรมธาดา พระครูเจ้าอาวาสพระอารามหลวงวิปัสสนา แล้วได้รับพะราชทานเป็น พระราชาคณะเจ้าอาวาส </p><p>            ท่านพระอาจารย์มั่นได้กรุณาเล่าให้ฟังว่า การต่างตั้งเจ้าอาวาสพระอารามหลวงทีสำคัญๆ ในสมัยนั้นเมือเจ้าอาวาสว่างลง หลังจากที่เลือกสรรผุ้ที่ต่ำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสได้แล้ว ต้องเข้าเฝ้าสมเด็จพระสังฆราชฯ จะทรงพิจารณา ถ้ามีความเหมาะสมด้วยประการใดแล้ว จึงนำเข้าเฝ้าถวายพระพรพระบาทสมเด็พระเจ้าอยู่หัว </p><p>             วัดปทุมวนารามก็เช่นเดียวกัน เมือ่ท่านเจ้าคุณพระวิสุทธิญารเถร (ผิว) มรณภาพลง สมเด็จพระสังฆราชเจ้ากรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ วัดราชบพิธ ได้ถวายพระพรสมเด็จพบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าว่า วัดปทุมวนารามเป็นพระอารามที่เกี่ยวเนื่องด้วยพระกัมมัฎฐาน และ(คนที่อยุ่ในบริเวณรอบวัดก็อพยพมาจากล้านช้าง ผุ้ที่เป็นเจ้าอาวาสก็มาจากพระกัมมัฎฐานและมาจากมณฑลอุบลราชธานี ใครั้งนี้ก็เห็นสมควรที่จะอาราธนา พระอาจารย์หนู ฐิตปญฺโญ ซึ่งเป้ฯชาวอุบลราชธานี มาเป็นเจ้าอาวาส พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยุ่หัวทรงเห็นดีด้วยจึงได้มีพระบรมราชโองการอาราธนา พระอาจารย์หนู มาเป็นเจ้าอาวาสรูปที่ ๕ ดังกล่าว.. พระปัญญาพิศาลเถร (หนู ฐิตปญฺโญ) เป็นสหธรรมิกที่รักและคุ้นเคยกันเป็นอย่างดียิ่งกับท่านพระอาจารย์เสาร์ กนฺตสีโล ท่านเป็นพระอุปัชฌาย์ของท่านพ่อลี ธมฺมธโร พระอาจารย์กงมา จิรปฺญโญ หลวงพ่อพฺธ ฐานิโย http://www.dharma-gateway.com/…</p>