จากบทนำในหนังสือ “กฎเกณฑ์ของอิสลามเกี่ยวกับเรื่องตัศวีรฺ”
หน้า 14-16
เขียนโดย อบู มุหัมมัดอับดุรร่ออูฟ ชากีรฺ <p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in" class="MsoNormal">เนื้อหาที่นำเสนอต่อไปนี้นำมาจากหนังสือ “อธิบายหะดีษศ่อหี๊ยฺหฺมุสลิม” (ชะหฺรฺศ่อหี้ยฺหฺมุสลิม - อันนะวะวียฺ เล่ม ๑๔ หน้า ๘๑-๙๔)ในบทที่มีหะดีษที่กล่าวถึงการทำรูปภาพ (ตัศวีรฺ)</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">บทที่ว่าด้วย : ข้อห้ามเกี่ยวกับการทำภาพสิ่งที่มีชีวิต (ทั้งมนุษย์และสัตว์)และข้อห้ามเกี่ยวกับการครอบครองภาพที่มิได้ถูกทำให้ไร้ค่าหรือไร้ความสำคัญโดยการเอามันมาใช้ทำเป็นพรม (ปูพื้น เพื่อรองนั่ง นอน หรือเป็นที่เช็ดเท้า)หรือนำมาเป็นวัสดุใช้งานบ้านทำนองเดียวกับพรม และแท้จริงบรรดามลาอิกะฮฺจะไม่เข้าบ้านใดที่มีรูปภาพหรือสุนัข</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">...(ท่านอิมามอัน-นะวะวียฺได้กล่าวต่อไปว่า) บรรดาสหายของพวกเรา (ในแนวมัซฮับชาฟิอียฺ) และบรรดานักวิชาการคนอื่นๆ ในอีกสามมัซฮับ ก็กล่าวเช่นกันว่าการทำรูปภาพ (ตัศวีรฺ) สิ่งมีชีวิต (ทั้งมนุษย์และสัตว์)เป็นสิ่งที่ถูกห้ามอย่างเด็ดขาดเข้มงวด และเป็นบาปใหญ่เนื่องจากผู้ใดที่พัวพันเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ได้ถูกเตือนอย่างหนักแน่นดังที่ได้มีกล่าวไว้ในหะดีษที่จะได้กล่าวต่อไปเช่นเดียวกันกับผู้ที่ทำรูปภาพที่อัปมงคล หรือที่ตรงกันข้ามก็ตามในทุกกรณีการทำเช่นนี้เป็นสิ่งต้องห้ามที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะการทำรูปภาพนั้นเป็นการเลียนแบบการสร้างสรรค์ของอัลลอฮฺตะอาลาข้อห้ามในการทำรูปภาพนั้นกินความรวมถึงการทำรูปภาพบลงในเสื้อผ้า พรมเหรียญเงินที่ใช้ซื้อ-ขายกัน บรรจุภัณฑ์ทุกประเภท (ไม่ว่าจะเป็น ถุง กล่อง กระเป๋าหีบห่อ ภาชนะใส่ของกินของใช้ต่างๆ เป็นต้น) ฝาผนัง และอื่นๆอีกทุกรูปแบบ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">สำหรับการทำรูปภาพเป็นรูปต้นไม้หรือที่รองนั่งบนหลังอูฐ (กูบ)หรือวัตถุสิ่งของที่เป็นสิ่งไม่มีชีวิต ไม่เป็นที่ต้องห้ามแต่ประการใดนี่เป็นกฎเกณฑ์บทบัญญัติของอิสลามเกี่ยวกับการทำภาพเหมือนหรือรูปภาพโดยทั่วไป</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">สำหรับการครอบครองหรือการดูแลเก็บรักษาวัตถุสิ่งของที่มีรูปภาพของสิ่งมีชีวิต (ทั้งมนุษย์และสัตว์) อยู่บนสิ่งนั้นๆ ถ้ามันกำลังแขวนอยู่ที่ฝาผนังหรือสิ่งที่กำลังสวมใส่อยู่ หรือสิ่งที่โพกหรือสวมใส่อยู่บนศีรษะ ตลอดจนของใช้อื่นๆหรือบรรดาสิ่งที่ไม่ได้ถือว่ามันไร้ค่า ต่ำต้อย ไม่น่าให้ความเคารพนับถือล้วนเป็นสิ่งต้องห้ามอย่างเด็ดขาดทั้งสิ้น</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">อย่างไรก็ตาม ถ้าหากเป็นรูปภาพที่มีอยู่บนพรมซึ่งนำมาใช้ปูอยู่บนพื้นและถูกนำมาใช้กับที่ต่ำ ซึ่งถูกเหยียบย่ำ ใช้เป็นที่รองนั่งหรือเบาะพิงใช้เป็นหมอนหรืออะไรก็ตามคล้ายๆกันนี้ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนเป็นสิ่งของที่ไม่ได้ใช้เพื่อเป็นการยกย่อง ให้เกียรติหรือเคารพนับถือ ตรงกันข้าม มันถูกใช้เป็นสิ่งที่ด้อยค่าต่ำต้อยไม่ได้ให้เกียรติรูปภาพในนั้น เช่นนี้แล้ว ถือว่าไม่เป็นที่ต้องห้าม กระนั้นก็ตามก็ยังมีปัญหาอยู่ว่ามันจะเป็นตัวขัดขวางไม่ให้มลาอิกะฮฺเข้าบ้านหลังนั้นๆ หรือไม่ซึ่งในประเด็นหลังนี้ก็มีความเห็นที่แตกต่างกันไปของบรรดานักวิชาการมุสลิมเราจะได้กล่าวต่อไป อินชาอัลลอฮฺ !</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ไม่มีความเห็นที่แตกต่างกันเลยในหมู่นักวิชาการมุสลิมเกี่ยวกับเรื่องข้อห้ามการทำรูปภาพไม่ว่าสิ่งนั้นจะมีเงา (สามมิติ กว้าง ยาว ลึก เช่นรูปปั้น) หรือไม่มีเงา (มีสองมิติ กว้าง ยาว เช่นรูปภาพทั้งหลาย ภาพลายเส้น เป็นต้น) ก็ตาม</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">นี่เป็นข้อสรุปของมัซฮับเรา (มัซฮับชาฟิอียฺ) เกี่ยวกับการทำรูปภาพเป็นข้อสรุปเดียวกับความเห็นของบรรดานักวิชาการมุสลิมส่วนใหญ่ (อัล-ญุมหูรฺ)จากบรรดาเศาะหาบะฮฺ บรรดาผู้สืบทอดรอยตามบรรดาเศาะหะบะฮฺ (ตาบิอีน)และบรรดาผู้สืบทอดต่อจากพวกท่าน (ตาบิอิด ตาบิอีน) เหล่านั้น เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมและยังตรงกับมัซฮับของท่านอัษ-เษารียฺ ท่านอิมามมาลิก ท่านอิมามอบูหะนีฟะฮฺและมัซฮับอื่นๆอีก ร่อหิมะฮุมุ้ลลอฮฺ สะละฟุศศอลิหฺบางท่านได้กล่าวว่าเป็นที่ต้องห้ามเฉพาะสิ่งที่มีเงา (เป็นวัตถุสามมิติ กว้าง ยาว ลึก เช่นรูปปั้นรูปปฏิมากรรม รูปแกะสลักทั้งหลาย) และไม่เป็นการเสียหายแต่ประการใดในกรณีของรูปภาพซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่มีเงา (มีสองมิติ กว้าง ยาวเช่นรูปภาพทั้งหลายบนพื้นราบ เช่นการวาดภาพระบายสี การสเก็ทภาพลายเส้น เป็นต้น)แต่นี่เป็นแนวทางที่ผิดพลาด (มัซฮับบาฏิ้ล) ซึ่งอันที่จริงแล้วม่านที่ท่านรสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัมพูดตำหนิไม่พอใจรูปภาพในม่านนั้นเป็นรูปภาพ ไม่ใช่สิ่งที่มีเงา (ไม่ใช่สามมิติแต่เป็นสองมิติ) เรื่องนี้มีกล่าวไว้ในหลายๆหะดีษซึ่งกล่าวถึงรูปภาพทั่วไปทุกรูปแบบ (ทั้งสองมิติ และสามมิติ)</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ท่านอัซ-ซุฮฺรียฺ ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺ ได้กล่าวว่า ข้อห้ามเกี่ยวกับรูปภาพ (ศูเราะฮฺ) ได้ถูกกำหนดโดยทั่วๆไป (ไม่ได้เจาะจงว่าเป็นรูปแบบไหนชนิดใดเป็นการเฉพาะ) ดังนั้น จึงเป็นข้อห้ามในการใช้สิ่งของที่มีรูปภาพอยู่ในนั้นและเป็นที่ต้องห้ามในการเข้าบ้านที่มีรูปภาพรวมถึงการทำหรือออกแบบรูปภาพที่อยู่ในเสื้อผ้า (ร็อกฺมัน ฟี เษาบฺ) และเช่นเดียวกันไม่ว่ารูปภาพนั้นจะอยู่ที่ฝาผนัง เสื้อผ้า หรือพรมไม่ว่ามันจะอยู่ในสถานะที่ต่ำต้อยไร้เกียรติหรือไม่ก็ตามล้วนเป็นที่ต้องห้ามทั้งสิ้นนี่เป็นพื้นฐานของความหมายที่ปรากฏอยู่ในหะดีษที่กล่าวถึงเบาะที่รองนั่ง คือ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ท่านหญิงอาอิชะฮฺ ร่อฎิยัลลอฮุอันฮา ภรรยาของท่านศาสดามุฮัมมัดศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้กล่าวว่า “ฉันได้ซื้อเบาะรองนั่ง (นุมรุเกาะฮฺ)มาใบหนึ่งซึ่งมีรูปภาพ (ตอศอวีรฺ) อยู่บนมัน เมื่อท่านรสูลุลลอฮฺศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม เห็นมัน ท่านก็หยุดอยู่ที่หน้าประตูบ้านไม่ยอมเข้าบ้านฉันสังเกตเห็นถึงความไม่พอใจอย่างมากของท่านได้จากสีหน้าของท่าน ฉันจึงได้กล่าวว่า “โอ้ ท่านรสูลุลลอฮฺ ! ฉันขอกลับเนื้อกลับตัวยังอัลลอฮฺและรสูลของพระองค์ฉันทำอะไรผิดไปหรือค่ะ? ท่านกล่าวว่า “เบาะนี่ สำหรับใช้ทำอะไรหรือ?” ฉันตอบว่า “ฉันได้ซื้อมันมาเพื่อให้ท่านได้ใช้สำหรับรองนั่ง และใช้สำหรับเอนหลัง” ท่านรสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม จึงกล่าวว่า “บรรดาคนที่มีส่วนร่วมในการทำรูปภาพทั้งหลายเหล่านี้จะถูกลงโทษอย่างแสนสาหัสในวันแห่งการฟื้นคืนชีพ และจะมีการกล่าวแก่พวกเขาว่า “จงทำให้สิ่งที่พวกเจ้าสร้างขึ้นมานี้มีชีวิตขึ้นมาซิ” และแท้จริงบรรดามลาอิกะฮฺจะไม่เข้าบ้านที่มีรูปภาพ” อัล-บุคอรียฺ : กิตาบ อัล-ลิบาสบาบที่ ๙๕, มุสลิม : กิตาบ อัล-ลิบาส วัซ-ซีนะฮฺ บาบที่ ๒๖ เป็นหะดีษศ่อหี้ยฺหฺ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">นี่เป็นความเห็นที่มีน้ำหนักแข็งแรงมีนักวิชาการบางท่านกล่าวว่าที่เป็นที่อนุญาตเกี่ยวกับรูปภาพก็คือการออกแบบและทำรูปภาพลงในเสื้อผ้า (ร็อกฺมัน ฟี เษาบฺ)ไม่ว่าเสื้อผ้านั้นจะอยู่ในสถานะต่ำต้อยไร้เกียรติหรือไม่ก็ตามและไม่มีความแตกต่างกันว่ามันจะถูกแขวนอยู่ที่ฝาผนังหรือไม่นักวิชาการกลุ่มนี้ไม่ชอบรูปภาพที่มีเงา (เป็นวัตถุสามมิติ กว้าง ยาว ลึก เช่นรูปปั้น รูปปฏิมากรรม รูปแกะสลักทั้งหลาย)หรือสิ่งที่ทำลงบนฝาผนักงหรือกำแพงและอะไรคล้ายๆ กันนี้ ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบการทำ หรืออื่นๆ นอกเหนือจากนี้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">พวกท่านเหล่านี้ยึดถือหลักฐาน (ตามความเห็นของพวกท่าน) จากหะดีษบทหนึ่งที่ท่านรสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวไว้ตอนหนึ่งว่า “...นอกจากการทำหรือออกแบบรูปภาพที่อยู่ในเสื้อผ้า (ร็อกฺมัน ฟี เษาบฺ)...” อัล-บุคอรียฺ : กิตาบ อัล-ลิบาส บาบที่ ๙๒ , มุสลิม : กิตาบ อัล-ลิบาส วัซ-ซีนะฮฺบาบที่ ๒๖ นี่เป็นความเห็นของท่านอัล-กอสิม อิบนิ มุหัมมัด</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">จากหะดีษที่อ้างข้างต้น ความหมายของข้อความที่ว่า “...นอกจากการทำหรือออกแบบรูปภาพที่อยู่ในเสื้อผ้า...(อิลลา ร็อกฺมัน ฟี เษาบฺ)” นั้น ท่านอิมาม นะวะวียฺ ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺ ได้กล่าวไว้ว่า “...ข้อความที่ว่านี้ตามความเห็นของเราและบรรดานักวิชาการมุสลิมส่วนใหญ่ (อัล-ญุมฮูรฺ)มีความเข้าใจตรงกันว่า หมายถึงการออกแบบและทำรูปที่เป็นต้นไม้พืชผักหรือสิ่งมีชิวิตอื่นๆที่ไม่ใช่คนหรือสัตว์...” ในหนังสืออธิบายศ่อหี๊ยฺหฺมุสลิม ๑๔/๘๕-๘๖</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ส่วนท่านหาฟิซฺ อิบนิ หะญัร ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺ โดยอาศัยคำอธิบายของอิมามนะวาวียฺและท่านอิบนิอัล-อะร่อบียฺ ร่อหิมะฮุมั้ลลอฮฺ ได้สรุปว่ารูปภาพที่อยู่ในเสื้อผ้านั้น เป็นรูปที่ไม่มีวิญญาณ อย่างเช่น ต้นไม้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ท่านอิบนิ อัล-อะร่อบียฺ ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺได้สรุปประเด็นเกี่ยวกับการมีรูปภาพอยู่ในครอบครองไว้ดังนี้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">- ถ้าเป็นรูปภาพที่เป็นรูปร่างตัวตน (คือมีสามมิติ เช่น รูปแกะสลัก รูปปั้น)ถือเป็นสิ่งต้องห้ามอย่างเด็ดขาดตามมติเอกฉันท์ของบรรดานักวิชาการ (อิจญมาอฺ)
- ถ้าหากเป็นการออกแบบหรือทำรูปภาพสองมิติ มีความเห็นอยู่ ๔ อย่างด้วยกัน</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">๑. เป็นที่อนุญาต โดยยึดหลักฐานจากหะดีษที่มีข้อความตอนหนึ่งว่า “...นอกจากการทำหรือออกแบบรูปภาพที่อยู่ในเสื้อผ้า...(อิลลา ร็อกฺมัน ฟี เษาบฺ)” อัล-บุคอรียฺ : กิตาบ อัล-ลิบาส บาบที่ ๙๒, มุสลิม : กิตาบ อัล-ลิบาส วัซ-ซีนะฮฺบาบที่ ๒๖</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">๒. เป็นที่ต้องห้ามอย่างเด็ดขาด แม้ว่าจะเป็นการทำลงบนเสื้อผ้า</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">๓. ถ้าเป็นรูปร่างที่สมประกอบทุกส่วน ก็เป็นที่ต้องห้ามแต่ถ้าเป็นรูปที่ไม่มีหัว หรือมีอวัยวะที่แยกขาดออกจากกันหรือเป็นรูปที่ไม่สมประกอบ คือ มีอวัยวะไม่ครบ ก็ไม่เป็นที่ต้องห้าม ท่านอิบนิอัล-อะร่อบียฺ ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺ กล่าวว่า นี่เป็นความเห็นที่ถูกต้องที่สุด</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">๔. ถ้ามีสิ่งใดที่มีรูปภาพเหล่านั้น และสิ่งเหล่านั้นถูกนำมาเป็นของใช้ที่ไม่ได้ถูกยกย่องให้เกียรติน่าเทิดทูน ก็เป็นที่อนุญาตแต่ถ้าถูกนำมาแขวนก็เป็นที่ต้องห้ามทันที (ฟัตหุ้ลบารียฺ เล่ม ๑๐ หน้า ๔๐๕)</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">(อ้างจากบางตอนของหนังสือ “กฎเกณฑ์ของอิสลามเกี่ยวกับเรื่องตัศวีรฺ” หน้า๔๒-๔๓ซึ่งอธิบายหะดีษอัล-บุคอรียฺ : กิตาบ อัล-ลิบาส บาบที่ ๒๖ ที่มีข้อความ อิลลาร็อกฺมัน ฟี เษาบฺ ผู้แปล-นูรุ้ลฮุดา)</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">บรรดานักวิชาการมีความเห็นเป็นเอกฉันท์เกี่ยวกับข้อห้ามของสิ่งที่เป็นเงา (วัตถุสิ่งของที่มีสามมิติ) และเป็นสิ่งจำเป็น (วาญิบ)ต้องทำให้รูปนั้นเสียโฉมไปจากเดิม หรือทำให้รูปนั้นเปลี่ยนสภาพไปจากเดิมท่านอัล-กฺอฎี ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺ ได้กล่าวว่ายกเว้นสิ่งที่ถูกรายงานในหะดีษที่กล่าวถึงเด็กผู้หญิงที่กำลังเล่นตุ๊กตาและท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ไม่ได้ห้าม กระนั้นก็ตามท่านอิมามมาลิก ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺไม่ชอบที่ชายคนหนึ่งซื้อตุ๊กตามาให้ลูกสาวเขาเล่นซึ่งยังเป็นเด็กเล็กอยู่นักวิชาการมุสลิมบางท่านอ้างว่าเป็นที่อนุญาตสำหรับเด็กผู้หญิงที่ยังเล็กอยู่ให้เล่นตุ๊กตาได้นั้นคำอ้างนี้เป็นต้องตกไป เนื่องจากมีหลักฐานจากหะดีษมากมาย (ในหนังสือ “กฎเกณฑ์ของอิสลามเกี่ยวกับเรื่อง ตัศวีรฺ” หน้า ๘๕-๑๐๕ ท่านชัยคฺ อับดุล อะซีซ บินบาซ ร่อหิมะฮุ้ลลอฮฺ ได้กล่าวไว้อย่างละเอียดเกี่ยวกับเรื่องรูปภาพและโดยเฉพาะอย่างยิ่งในหน้า ๑๐๑-๑๐๕ได้อธิบายอย่างละเอียดในประเด็นเกี่ยวกับเด็กผู้หญิงที่ยังเล็กอยู่กำลังเล่นตุ๊กตา : ผู้แปล-นูรุ้ลฮุดา)</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">และอัลลอฮฺตะอาลาทรงรู้ดียิ่ง - วัลลอฮุ อะอฺลัม</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">คัดลอกจากหนังสือ...ร่มเงาอิสลาม ปีที่ 3 ฉบับที่ 25 เดือนสิงหาคม 2549
แปลโดย... นูรุ้ลฮุดา</p>
เรื่องนี้มีการถกเถียงกันยาว เพราะมีผลกับผลประโยชน์และความรู้สึกของคนที่เคยกระทำมา ผมมีข้อแนะนำว่าสำหรับคนที่ต้องการความบริสุทธิ์จริงๆแล้ว
อันนี้เป็นหลักปฏิบัติส่วนตัวของผมนะครับ เพราะผมเข้าใจเท่าที่ศึกษามาอย่างนี้
อาจารย์ครับ ถ้าผู้ชายโพสรูปลง hi5 ได้มั้ยครับ
การนำรูปไปใช้ คิดว่า ต้องคิดหนึ่ง วัตถุประสงค์ที่นำไปใช้เป็นสำคัญครับ