บทความเรื่อง The Stuff of Dreams : Studying the dreaming brain offers a window on consciousness  ใน Scientific American Mind ฉบับเดือนกันยายน ๒๕๖๐   เล่าวิธีการที่นักวิทยาศาสตร์ศึกษาความฝัน จากคลื่นสมอง     วัดด้วยเครื่องมือ high-density EEG    ในอาสาสมัคร ๓ ชุด  

ชุดแรก ๓๒ คน    เขาปลุกอาสาสมัครเป็นระยะๆ และให้เล่าความฝัน    เพื่อเอามาเทียบกับ คลื่นไฟฟ้าสมอง    รวมทั้งสิ้นได้ข้อมูลจากการปลุก ๒๐๐ ครั้ง

ชุดที่สอง เป็นอาสาสมัครที่ฝึกวิธีการเล่าความฝัน    จำนวนคนน้อยกว่า แต่จำนวนการปลุก ๘๐๐ ครั้ง

จากผลของการทดลองสองชุดพบว่า

  • ความฝันเกิดขึ้นทั้งในช่วง REM (Rapid Eye Movement)  และช่วงไม่มี REM    เป็นการยืนยันผลการทดลองที่แย้งความเชื่อเดิมที่บอกว่าความฝันเกิดในช่วง REM sleep
  • ระหว่างฝันเกิดคลื่นสมองความถี่สูงที่ส่วนหลังของสมองชั้นนอก    การค้นพบว่าสมอง ด้านหลังเกี่ยวข้องกับการฝันนี้  ต่างจากความเชื่อเดิมว่าสมองส่วนด้านหน้าเกี่ยวข้อง

ชุดที่สาม ๗ คน    นักวิทยาศาสตร์ดูคลื่นไฟฟ้าสมองแล้วทำนายว่ากำลังฝัน    แล้วปลุกขึ้นมาถาม    พบว่าทำนายได้ถูกต้องร้อยละ ๘๗

เขาบอกว่า ข้อค้นพบนี้ และที่จะมีการค้นคว้าต่อ จะมีผลทำให้เราเข้าใจ กลไกของการตื่นรู้ (consciousness) ของมนุษย์



วิจารณ์ พานิช

๑๗ ก.ย. ๖๐