สมรรถนะ : Competency

 มารู้จักกับ สมรรถนะ : Competency  กันเหอะครับพี่น้อง

ความหมายของสมรรถนะ

  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">                คำว่า “Competency” มีคำแปลที่เป็นภาษาไทยค่อนข้างหลากหลายและแตกต่างกันซึ่ง
ขึ้นอยู่กับว่านักวิชาการที่ศึกษาจะแปลหรือให้คำจำกัดความไว้ตามความเข้าใจและความเชื่อของแต่ละ
บุคคลหรือแต่ละสถาบัน ซึ่งบางท่านอาจแปลว่า “ศักยภาพ” หรือ “ความสามารถ” หรือ
“ขีดความสามารถ” หรือ “ความสามารถเชิงสมรรถนะ” หรือ “สมรรถนะ” โดยกรมการแพทย์ของเราจะใช้คำว่า “สมรรถนะ” </td></tr></tbody></table></div>  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">                สำหรับคำจำกัดความของ “สมรรถนะ” นั้นนักวิชาการที่ศึกษาได้ให้ความหมายไว้แตกต่าง
กันมากมายเช่นเดียวกันอาทิเช่น </td></tr></tbody></table></div>  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">                 David C. McClelland ได้ให้คำจำกัดความไว้ว่า “ สมรรถนะ หมายถึงคุณลักษณะที่ซ่อนอยู่ภายในตัว บุคคลซึ่งคุณลักษณะเหล่านี้จะเป็นตัวผลักดันให้บุคคลสามารถสร้างผลการปฏิบัติงาน
ในงานที่ตนรับผิดชอบให้สูงกว่าหรือเหนือกว่าเกณฑ์ / เป้าหมายที่กำหนดไว้ </td></tr></tbody></table></div>  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">                 Spencer and Spencer “สมรรถนะ หมายถึงคุณลักษณะพื้นฐานที่มีอยู่ภายในตัวบุคคลได้แก่ แรงจูงใจ (Motive) อุปนิสัย (Trait) อัตมโนทัศน์ (Self-Concept) ความรู้ (Knowledge) และทักษะ (Skill) </td></tr></tbody></table></div>  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">                 ซึ่งคุณลักษณะเหล่านี้จะเป็นตัวผลักดันหรือมีความสัมพันธ์เชิงเหตุผล (Causal Relationship) ให้บุคคลสามารถปฏิบัติงานตามหน้าที่ความรับผิดชอบหรือสถานการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและ/หรือสูงกว่าเกณฑ์อ้างอิง (Criterion - Reference) หรือเป้าหมายที่กำหนดไว้ </td></tr></tbody></table></div>  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">                สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) “สมรรถนะ คือคุณลักษณะเชิงพฤติกรรมที่เป็นผลมาจากความรู้ ทักษะ/ความสามารถและคุณลักษณะอื่น ๆที่ทำให้บุคคลสามารถสร้างผลงานได้โดดเด่นกว่าเพื่อนร่วมงานอื่น ๆ ในองค์กร” กล่าวคือ การที่บุคคลจะแสดงสมรรถนะใดสมรรถนะหนึ่งได้มักจะต้องมีองค์ประกอบของทั้งความรู้ ทักษะ/ความสามารถและคุณลักษณะอื่นๆ </td></tr></tbody></table></div>  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">                 สรุปได้ว่า สมรรถนะ ของกรมการแพทย์ หมายถึงความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะเชิงพฤติกรรมของบุคคลซึ่งจำเป็นต้องมีในการปฏิบัติงานตำแหน่งหนึ่งๆให้ประสบความสำเร็จ โดยได้ผลงานสูงกว่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ หรือโดดเด่นกว่าเพื่อนร่วมงานในสถานการณ์ที่หลากหลายกว่า </td></tr></tbody></table></div>  <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" class="MsoNormalTable" style="width: 100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">  องค์ประกอบของสมรรถนะ </td></tr></tbody></table>  <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" class="MsoNormalTable" style="width: 100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm"></td></tr></tbody></table>  <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" class="MsoNormalTable" style="width: 100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm"> ทักษะ (Skill)
ความสามารถหรือความชำนาญในการปฏิบัติงานทั้งด้านการใช้อวัยวะของร่างกายและการใช้ทักษะการคิดทางสมอง “บุคคลต้องสามารถทำอะไรได้.” </td></tr></tbody></table>  <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" class="MsoNormalTable" style="width: 100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm"> ความรู้ (Knowledge)
ข้อมูล หรือเนื้อหาเฉพาะของวิชาชีพ “บุคคลต้องมีความรู้อะไรบ้าง” จึงจะปฏิบัติงานได้ประสบความสำเร็จ </td></tr></tbody></table>  <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="104%" class="MsoNormalTable" style="width: 104.02%"><tbody>

คุณลักษณะ(Attributes)
“บุคคลต้องมีคุณลักษณะอย่างไร” ซึ่งประกอบด้วย
• แรงจูงใจ – สิ่งต่าง ๆ ที่เป็นแรงขับให้บุคคลกระทำ พฤติกรรม.
• อุปนิสัย -ลักษณะทางกายภาพที่มีการตอบสนองต่อข้อมูล หรือสถานการณ์ต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ
• อัตมโนทัศน์ – หมายถึงทัศนคติ ค่านิยม หรือ จินตภาพส่วนบุคคล

คุณลักษณะพื้นฐาน (Underlying Characteristic or Attribute)

เป็นสมรรถนะของบุคคลซึ่งแสดงให้เห็นถึงแนวทางการกระทำพฤติกรรมหรือ การคิด โดยคุณลักษณะ
อย่างสั้น ๆ ก็คือ “บุคคลต้องมีคุณลักษณะอย่างไรบ้าง” คุณลักษณะพื้นฐานประกอบด้วยสิ่งต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

1. แรงจูงใจ (Motive)เป็นสิ่งที่บุคคลคิดถึงหรือมีความต้องการซึ่งแรงจูงใจจะเป็นตัวผลักดันหรือ แรงขับให้บุคคลกระทำพฤติกรรมหรือตัวกำหนดทิศทางหรือทางเลือกในการกระทำพฤติกรรมเพื่อตอบสนองต่อเป้าหมายหรือหลีกหนีจากสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ตนไม่พึงปรารถนา เช่นเมื่อบุคคลตั้งเป้าหมายที่ท้าทายจะทำให้เขามีความรับผิดชอบ มีความกระตือรือร้นและมุ่งมั่นที่จะทำงานให้ประสบความสำเร็จ และจะใช้เป็นข้อมูลย้อนกลับเพื่อทำงานให้ดียิ่ง ๆ ขึ้นไป

2. อุปนิสัย (Trait)เป็นคุณลักษณะทางกายภาพของบุคคล ซึ่งจะแสดงออกมาเพื่อตอบสนองต่อข้อมูล หรือสถานการณ์ต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ อุปนิสัยเป็นสิ่งที่เกิดจากการศึกษา การอบรมเลี้ยงดูประสบการณ์ และการเรียนรู้ของบุคคล สมรรถนะด้านอุปนิสัย เช่นการควบคุมอารมณ์ภายใต้สภาวะความกดดัน
ความคิดริเริ่ม เป็นต้น

3. อัตมโนทัศน์ (Self-Concept)หรือความคิดเห็นเกี่ยวกับตนเองอาจรวมถึงทัศนคติ (Attitude)
ค่านิยม (Value) จินตภาพส่วนบุคคล (Self-Image) เป็นต้น

4. บทบาททางสังคม (Social Role)หมายถึงสิ่งที่บุคคลต้องการสื่อให้ผู้อื่นในสังคมเห็นว่าตัวเขา
มีบทบาทต่อสังคมอย่างไรบ้างเช่น การเป็นผู้นำทีมงาน ความมีจริยธรรม เป็นต้น

5. ความรู้ (Knowledge)หมายถึง ข้อมูล ความรู้ ความเข้าใจในหลักการ แนวคิดต่าง ๆที่บุคคล
จำเป็นต้องมี ในสาขาวิชาชีพนั้น ๆ หรือกล่าวอย่างสั้น ๆ ก็คือ “บุคคลต้องมีความรู้อะไรบ้าง” เช่น เจ้าหน้าที่บุคคลต้องมีความรู้เกี่ยวกับหลักการบริหารทรัพยากรบุคคล ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายแรงงานเป็นต้น

6. ทักษะ (Skill)หมายถึง ความสามารถความชำนาญหรือความคล่องแคล่วในการปฏิบัติงานทั้งด้าน
ใช้อวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย หรือ การใช้สมองเพื่อคิดสิ่งต่าง ๆ หรือกล่าวอย่างสั้น ๆก็คือ “บุคคลต้องทำอะไรได้บ้าง” เช่น อายุรแพทย์ต้องมีสมรรถนะความเชี่ยวชาญในการตรวจ วินิจฉัยและรักษาโรค ด้านอายุรศาสตร์ จิตแพทย์ต้องมีสมรรถนะ ความเชี่ยวชาญในการตรวจ วินิจฉัยและรักษาผู้ป่วยจิตเวชและสารเสพติด เป็นต้นระดับ หรือประเภทของสมรรถนะนี้เราสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนและบริหารทรัพยากรบุคคลซึ่งคุณลักษณะทั้ง 5 ประการ ดังกล่าวสามารถเปรียบเทียบกับทฤษฎีภูเขาน้ำแข็ง (The Iceberg Model)

         เปรียบเทียบสมรรถนะกับภูเขาน้ำแข็ง

</tbody></table>  <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" class="MsoNormalTable" style="width: 100%"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm">

 

สมรรถนะที่อยู่ภายในและภายนอกของบุคคลสมรรถนะด้านความรู้ และทักษะซึ่งเป็นส่วนที่อยู่ขึ้นมาเหนือน้ำ หรือเปลือกนอกเป็นส่วนที่จะสังเกตเห็นได้และสามารถที่จะวัดได้   ซึ่งจะง่ายต่อการที่จะพัฒนา  สำหรับสมรรถนะส่วนที่อยู่ใต้น้ำหรืออยู่ในส่วนที่เป็นแก่นของต้นไม้หรือซ่อนเร้นอยู่ลึก ๆ ภายในตัวบุคคล  ได้แก่ แรงจูงใจ  อุปนิสัย และ อัตมโนทัศน์สมรรถนะเหล่านี้จะยากต่อการวัดและพัฒนา  บางครั้งสมรรถนะด้านอัตมโนทัศน์สามารถสังเกตเห็นได้ บางครั้งก็ซ่อนเร้นอยู่ภายในซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลง/พัฒนาได้ด้วยการฝึกอบรม การบำบัดทางจิตวิทยาและหรือพัฒนาโดยการให้ประสบการณ์ทางบวกแก่บุคคลแต่ก็เป็นสิ่งที่พัฒนาค่อนข้างยากและต้องใช้เวลานาน 

</td></tr></tbody></table><p align="center">ความสำคัญและประโยชน์ของสมรรถนะ</p><p align="left">สมรรถนะ (Competency) เป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่นำมาเป็นพื้นฐานจัดทำระบบหรือ วางแนวทางในการพัฒนาทรัพยากรบุคคลขององค์กรให้สอดคล้องกับกลยุทธ์และเป้าหมายในการดำเนินขององค์กรและนำมาใช้กับการบริหาร ทรัพยากรบุคคลเพื่อให้มีประสิทธภาพสมรรถนะจึงมีความสำคัญต่อการบริหารทรัพยากรบุคคลขององค์กร กล่าวคือ

เป็นเครื่องมือช่วยในการแปลงวิสัยทัศน์พันธกิจ เป้าประสงค์ วัฒนธรรมองค์กร และยุทธศาสตร์ต่าง ๆ
ขององค์กรมาสู่กระบวนการบริหารทรัพยากรบุคคล

เป็นเครื่องมือในการพัฒนาความสามารถของบุคลากรในองค์กรอย่างมีระบบ ต่อเนื่องและสอดคล้องกับ
วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าประสงค์ วัฒนธรรมองค์กรและยุทธศาสตร์ขององค์กร

เป็นมาตรฐานการแสดงพฤติกรรมที่ดีในการทำงานของบุคลากรซึ่งสามารถนำไปใช้ในการวัดและประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เป็นพื้นฐานสำคัญของระบบการบริหารทรัพยากรบุคคลในด้านต่าง ๆ ขององค์กร เช่นการสรรหาและ
คัดเลือกบุคลากร การพัฒนาบุคลากร การประเมินผลการปฏิบัติงานการพัฒนาความก้าวหน้าทางอาชีพ
การวางแผนการสืบทอดตำแหน่ง และการจ่ายผลตอบแทนเป็นต้น</p><div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="500" class="MsoNormalTable" style="margin: auto auto auto -29.15pt; width: 375pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm"><p align="center"> ประเภทของสมรรถนะ</p></td></tr></tbody></table></div>  <div align="center"><table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="576" class="MsoNormalTable" style="width: 432pt"><tbody><tr><td style="background-color: transparent; border: #ece9d8; padding: 0cm"> สมรรถนะขององค์กร (Organizational Competency) ซึ่งจะบ่งบอกได้ว่าองค์กรควรมีทิศทางการ
ดำเนินงานหรือยุทธศาสตร์ไปในทิศทางใดสมรรถนะขององค์กรหมายถึง กลยุทธ์ และความได้เปรียบขององค์กรในการแข่งขันซึ่งการกำหนดสมรรถนะขององค์กรจะต้องมีความเชื่อมโยงสัมพันธ์กับวิสัยทัศน์ พันธกิจวัฒนธรรมองค์กร และค่านิยมขององค์กรและสมรรถนะขององค์กรจะต้องมีลักษณะเป็นตัวผลักดัน ให้วิสัยทัศน์ พันธกิจ ค่านิยมวัฒนธรรมองค์กร และยุทธศาสตร์ขององค์กรประสบความสำเร็จสมรรถนะหลัก (Core Competency) บางองค์กรอาจเรียกว่า สมรรถนะทั่วไป (General Competency) หมายถึงคุณลักษณะ (ความรู้ ทักษะ และพฤติกรรม)ที่ทุกคนในองค์กรจำเป็นต้องมีเพื่อที่จะทำให้องค์กรสามาถดำเนินงานได้สำเร็จลุล่วงตามวิสัยทัศน์ (Vision) พันธกิจ (Mission) เป้าหมาย แผนงานและโครงการต่างๆขององค์กร

สมรรถนะตามสายวิชาชีพ (Functional Competency) หรือบางองค์กรเรียกว่า “Technical Professional/Position/Job Competency“ หมายถึง คุณลักษณะ(ความรู้ ทักษะและพฤติกรรม)ที่บุคคลในแต่ละสายวิชาชีพจำเป็นต้องมีเพื่อให้สามารถปฏิบัติงานได้ประสบความสำเร็จซึ่งจะมีสมรรถนะที่แตกต่างกันไปตามหน้าที่ความรับผิดชอบ โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทกล่าวคือ

     สมรรถนะร่วมของทุกตำแหน่งในกลุ่มงาน/สายวิชาชีพ (Common Functional Competency) หมายถึง คุณลักษณะ (ความรู้ ทักษะ และพฤติกรรม)ที่บุคคลในทุกตำแหน่งงานในสายวิชาชีพเดียวกันหรือกลุ่มงานเดียวกัน (Job Families) จำเป็นต้องมีเพื่อให้สามารถปฏิบัติงานได้ประสบความสำเร็จ
      สมรรถนะเฉพาะตำแหน่งในกลุ่มงาน/สายวิชาชีพ (Specific Functional Competency) หมายถึง คุณลักษณะเฉพาะ (ความรู้ ทักษะ และพฤติกรรม)ของแต่ละตำแหน่งในกลุ่มงาน/สายวิชาชีพเดียวกันจำเป็นต้องมีเพื่อให้สามารถปฏิบัติงานได้ประสบความสำเร็จ </td></tr></tbody></table></div><p> </p><p>รวบรวมจาก : กระทรวงสาธารณสุข</p><p>บุญรักษาครับพี่น้อง</p>