Natural enemies

แมลงศัตรูธรรมชาติ หมายถึง แมลงที่เควบคุมแมลงศัตรูพืช (Insect pest) โดยชีววิธีและช่วยควบคุมปริมาณของแมลงศัตรูพืชให้สมดุลตามธรรมชาติ โดยเเบ่งเป็น 2 ชนิดคือ แมลงห้ำ (Predator) และแมลงเบียน (Parasite)

แมลงตัวหํ้า (Predators) หมายถึง แมลงที่กินแมลงเป็นอาหารทั้งระยะตัวอ่อนและตัวเต็มวัย โดยต่างจากแมลงตัวเบียน คือ

  • ขนาดใหญ่และแข็งแรงกว่าเหยื่อ
  • กินเหยื่อโดยการกัดกินตัวเหยื่อตายทันที
  • กินเหยื่อมากกว่า 1 ตัวในแต่ละมื้ออาหาร
  • จะอาศัยอยู่คนละที่กับเหยื่อ และออกหาอาหารในที่ต่างๆแต่ละมื้อ
  • เเบ่งออกเป็น พวกที่มีความว่องไว กระตือรือร้นในการออกหาเหยื่อ เเละ พวกที่กินเหยื่ออยู่กับที่

แมลงตัวเบียน (Parasites) หมายถึง แมลงที่เจริญเติบโตระยะไข่และหนอน ในแมลงอาศัย (Host) 1 ตัวและเข้าดักแด้ภายในหรือภายนอกแมลง ตัวเต็มวัยกินน้ำหวานจากดอกไม้เป็นอาหาร โดยต่างจากแมลงตัวหํ้า คือ

  • อาศัยกินอยู่ภายนอกหรือภายในตัวเหยื่อตลอดวงจรชีวิต
  • ขนาดเล็กกว่าเหยื่อมาก เหยื่อหนึ่งตัวจะมีตัวเบียนอยู่มากกว่า 1 ตัว
  • จะค่อยๆ ดูดกินอาหารจากเหยื่ออย่างช้าๆ และทำให้เหยื่อตาย

ในจำนวนแมลงทั้งหมด มีพฤติกรรมเป็นตัวห้ำ 87 วงศ์ (Family) ใน 5 อันดับ (Order) เเละมีพฤติกรรมเป็นตัวเบียน 167 วงศ์ ใน 14 อันดับ


ซึ่งสามารถจำแนกออกตามความสำคัญได้ดังนี้

  1. Order Odonota: แมลงปอ แมลงปอทุกชนิดเป็นแมลงห้ำ โดยจะมีพฤติกรรมการห้ำ ทั้งระยะตัวอ่อนและตัวเต็มวัย ตัวอ่อน อาศัยอยู่ในน้ำ จับสัตว์น้ำเล็ก ๆ เป็นอาหาร ส่วนตัวเต็มวัยอาศัยอยู่บนบก จับเหยื่อขณะที่กำลังบินอยู่เป็นอาหาร เหยื่อที่กิน ได้แก่ ยุง แมลงวัน ผีเสื้อ ต่อ แตน เป็นต้น
  2. Oder Neuroptera: แมลงช้าง แมลงในอันดับนี้จะมีพฤติกรรมการเป็นแมลงห้ำ ทั้งระยะตัวอ่อนและตัวเต็มวัย ระยะตัวหนอน ชอบอาศัยตามพื้นราบ ขุดหลุมดักจับแมลงที่ตกลงไปในหลุมเป็นอาหาร ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยกินเหยื่อชนิดเดียวกัน เช่น เพลี้ยอ่อน เพลี้ยแป้ง เพลี้ยหอย แมลงหวี่ขาว และแมลงขนาดเล็กอื่น ๆ ชนิดที่มีความสำคัญ คือ แมลงช้างปีกใส (Lacewing) ในวงศ์ Chrysopidae
  3. Oder Coleoptera: ด้วง ด้วงเป็นแมลงที่มีปริมาณมากที่สุดในจำนวนแมลงทั้งหมด มีทั้งที่เป็นศัตรูพืช และศัตรูธรรมชาติ มี หลายชนิดที่เป็นแมลงห้ำที่สำคัญในแปลงปลูกพืช คือ วงศ์ Cicindellidae: ด้วงเสือ ทั้งระยะตัวหนอนและตัวเต็มวัยมีอุปนิสัยเป็นแมลงห้ำ ระยะตัว หนอนจะขุดรูอยู่ตามดิน และหลบอยู่ภายใน เพื่อคอยดักจับแมลงและสัตว์เล็ก ๆ ที่เดินผ่านมาเป็นอาหาร
  4. วงศ์ Carabidae: ด้วงดิน เป็นแมลงห้ำทั้งระยะตัวหนอนและตัวเต็มวัย ชอบอาศัยอยู่ตามผิวดิน เคลื่อนไหวเร็ว จับแมลงและสัตว์เล็ก ๆ เป็นอาหาร ออกล่าเหยื่อในเวลากลางคืน
  5. วงศ์ Coccinellidae: ด้วงเต่าลาย เป็นแมลงตัวห้ำที่มีความสำคัญมากในงานด้านกรควบคุมศัตรูพืชโดยชีววิธี และยังมีความสำคัญในการควบคุมศัตรูพืชในแปลงปลูก ช่วยลดปริมาณของพลี้ยอ่อน เพลี้ยหอย และเพลี้ยแป้ง
  6. วงศ์ Dytisidae: ด้วงดิ่ง เป็นแมลงที่อาศัยอยู่ในน้ำทั้งระยะตัวอ่อน และตัวเต็มวัย จับแมลงและสัตว์เล็ก ๆ ในน้ำกินเป็นอาหาร
  7. วงศ์ Staphylinida: ด้วงก้นกระดก มีประโยชน์ในทางการควบคุมการระบาดของแมลงศัตรูพืช โดยด้วงก้นกระดกจะช่วยกำจัดไข่หนอนผีเสื้อ ทำลายไข่และหนอนของแมลงวัล
  8. Oder Hemiptera: มวน แมลงกลุ่มนี้มีทั้งที่เป็นแมลงศัตรูพืช และศัตรูธรรมชาติ แมลงที่มีพฤติกรรม เป็นแมลงห้ำในกลุ่มนี้ สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้
    • แมลงห้ำที่อาศัยในน้ำ แมลงห้ำในกลุ่มนี้กินแมลงและสัตว์เล็ก ๆ ในน้ำเป็นอาหาร ได้แก่ แมลงในวงศ์ Corixidae (มวนกรรเชียง), Notonectidae (มวนวน), Belostomatidae (แมลงดานา), Gerridae (มวนจิงโจ้น้ำ)
    • แมลงห้ำในแปลงปลูกพืช แมลงห้ำในกลุ่มนี้ที่พบเสมอในแปลงปลูกพืช คือ แมลงในวงศ์ Pentatomide (มวนพิฆาต), วงศ์ Redueviidae (มวนเพชฌฆาต) แมลงห้ำที่สำคัญของหนอนผีเสื้อและแมลงทั่วไป คือ Geocoris (มวนตาโต), วงศ์ Anthocoridae (มวนดอกไม้) เป็นแมลงห้ำของเพลี้ยชนิดต่าง ๆOder Hymenoptera: ผึ้ง ต่อ แตน มด แมลงในกลุ่มนี้เกือบทั้งหมดมีพฤติกรรมเป็นแมลงศัตรู ธรรมชาติที่สำคัญทางด้าน Biological Control มีลักษณะเด่นที่สำคัญ คือ มีอวัยวะวาง (Ovipositor) สำหรับวางไข่ใส่แมลงอาศัย บางชนิดอวัยวะวางไข่สามารถปล่อยสารเข้าไปยังแมลงอาศัย ทำให้เหยื่อเกิดอาการชา ไม่เคลื่อนไหว ทำให้สะดวกต่อการนำไปเป็นอาหาร แมลงในกลุ่มนี้ที่สำคัญ คือ
  9. วงศ์ Ichneumonidae: ต่อเบียน เป็นตัวเบียนที่สำคัญของ หนอนผีเสื้อ หนอนแมลงวัน หนอนด้วง และด้วงตัวเต็มวัย
    วงศ์ Braconidae: แตนเบียน เป็นตัวเบียนที่สำคัญของ หนอนผีเสื้อ หนอนแมลงวัน หนอนด้วง และด้วงตัวเต็มวัย เช่นเดียวกันกับต่อเบียน
    วงศ์ Encyritidae และ Aphelinidae ตัวเบียนของแมลงในกลุ่ม Homoptera (เพลี้ย)
    วงศ์ Trichogrammatidae, Mymaridae และ Scelionidae เป็นตัวเบียนเฉพาะไข่แมลง
    วงศ์ Formicidae: มด เป็นแมลงห้ำที่มีบทบาทสำคัญมากในงานด้าน Biological ContrOrder Diptera: แมลงวัน ยุง แมลงในกลุ่มนี้มีทั้งที่เป็นศัตรูพืชและศัตรูธรรมชาติ ที่พบเสมอในแปลงปลูกพืช คือ วงศ์ Tachinidae (แมลงวันก้นขน) แมลงในวงศ์นี้มีความสำคัญมาก และนำในใช้ประโยชน์ในงานด้านการควบคุมแมลงโดยชีววิธีมากกว่าแมลงวงศ์อื่น ๆ ในอันดับ Diptera มีความสำคัญในการควบคุมหนอนผีเสื้อ ตัวเต็มวัยของด้วงในวงศ์ Scarabaeidae (ด้วงแรด, ด้วงกว่าง), Chysomelidae (ด้วงเต่าทอง, ด้วงหมัดกระโดด) และ Carabidae (ด้วงดิน) ระยะตัวหนอนเป็นแมลงเบียน ตัวเต็มวัยกินน้ำหวานเป็นอาหาร (Free Living)
  10. วงศ์ Bombyliidae (แมลงวันผึ้ง) เป็นแมลงเบียนที่อันตรายต่อแมลงที่มีประโยชน์ ในอันดับ Hymenoptera ในวงศ์ Vespidae (ต่อรัง, ต่อหลวง), Sphecidae (ต่อหมาร่า), Apidae (ผึ้ง) และอันดับ Coleoptera วงศ์ Meloidea (ด้วงน้ำมัน)
    แมลงในวงศ์อื่น ๆ ที่มีอุปนิสัยเป็นแมลงเบียน คือ วงศ์ Cyrtidae, Pipunoulidae, Conopidae สำหรับแมลงที่มีอุปนิสัยเป็นแมลงห้ำ คือ วงศ์ Tabanidae (เหลือบ), Asilidae (แมลงวันหัวบุบ) และ Syrphidae (แมลงวันดอกไม้)
    แมลงในอันดับอื่น ๆ ที่มีพฤติกรรมเป็นศัตรูธรรมชาติ คือ อันดับ Strrpsiptera (สไคโลปิดส์), Tricoptera (แมลงหนอนปลอกน้ำ), Mecoptera (แมลงแมงป่อง), Plecoptera (สโตนฟลาย), Thysanura (แมลงสามง่าม) และ อันดับ Dermaptera (แมลงหางหนีบ)

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เเมลงศัตรูทางการเกษตร



ความเห็น (0)