สวัสดีครับเพื่อนๆไทยอาชีพทุกท่าน วันนี้ผมจะมาบอกถึงวิชาการขยายพันธุ์พืชซึ่งเป็นหนึ่งในวิชาที่เราเคยเรียนกันมาแล้วเมื่อสมัยยังเป็นเด็ก คนที่สนใจ อาชีพเกษตรกรรม ก็ต้องรู้วิธีขยายพันธุ์เหล่านี้ด้วยเช่นกันซึ่งเป็นการขยายพันธุ์แบบไม่ต้องใช้เมล็ด โดยการขยายพันธุ์แบบที่ไม่ต้องใช้เมล็ดนั้นจะมีด้วยกันอยู่ไม่กี่อย่าง ทาบกิ่ง ต่อกิ่ง ปักชำ ตอนกิ่ง ติดตา ซึ่งแต่ละวิธีก็สามารถใช้กับพืชได้หลากหลายแล้วแต่สถานการณ์และความเหมาะสมของพืชที่เราจะทำการขยายพันธุ์ด้วย
ลักษณะการตอนกิ่งที่ถูกต้อง
องค์ประกอบหลักๆในการขยายพันธุ์โดยที่ไม่ต้องใช้เมล็ดมีอยู่ 2 อย่างด้วยกันคือ
- กิ่งพันธุ์ ซึ่งต้องได้มาจากต้นพันธุ์ที่มีคุณภาพและมีความโดดเด่นในสายพันธุ์ของตัวเอง
- ต้นตอ คือต้นไม้ที่จะเอากิ่งพันธุ์ไปปลูกต่อเพื่อให้ได้ต้นที่แข็งแรงต้นตอจะต้องเป็นต้นตอที่สมบูรณ์ด้วยเช่นกันซึ่งการติดตา ต่อกิ่ง ทาบกิ่ง จะใช้ต้นตอต้นอื่นก็ได้ เรียกว่าการอาศัยรากจากต้นอื่น แต่ถ้าเป็นแบบปักชำ และตอนกิ่งเราจะเรียกว่า อาศัยรากของตัวเองเป็นต้นตอ
มีดตอนกิ่งต้องมีความคมมากๆ
เครื่องมือที่ต้องมีในการขยายพันธุ์แบบไม่ใช้เมล็ด
- กรรไกรตัดกิ่ง
- มีดขยายพันธุ์หรือมีดคัดเตอร์
- ขุยมะพร้าว ขี้เถ้าแกลบ หรือทรายหยาบ
- ถุงพลาสติกใส
- เชือกฟาง
- ฮอร์โมนเร่งการออกราก
ก่อนทีจะตอนกิ่งเราควรที่จะเตรียมอุปกรณ์ต่าง ๆให้เรียบร้อย
วิธีการขยายพันธุ์ด้วยการตอนกิ่ง
การ ตอนกิ่ง คือการทำให้กิ่งพืชเกิดรากในขณะที่อยู่บนต้นแม่ คำอธิบานี้จะทำให้เพื่อนๆเห็นภาพมากที่สุด พืชบางชนิดสามารถเกิดรากได้เองเมื่อกิ่งสัมผัสกับดิน แต่บางชนิดก็ต้องมีการกระตุ้นด้วยวัสดุที่นำไปหุ้มกับกิ่ง
วิธีนี้ยังช่วยให้สามารถขยายพันธุ์พืชในพืชที่ออกรากยากเมื่อมีการปักชำกิ่ง การตอนกิ่งจึงถือได้ว่าเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ทำให้ต้นไม้ที่เราจะขยายพันธุ์มีโอกาสรอดเพิ่มมากขึ้นมากกว่าการปักชำ รวมถึงการทำอย่างนี้จะทำให้พืชที่ปลูกโตได้เร็ว ให้ผลได้ไว ซึ่งหลายคนอาจะเรียกการตอนกิ่งว่า การตอนบนอากาศก็ได้เช่นกัน
การตอนกิ่งแบบควั่น
การตอนกิ่งแบบควั่นเป็นการตัดท่ออาหารของพืชที่บริเวณผิวเปลือก เพื่อกระตุ้นให้พืชสร้างรากในบริเวณนั้น ๆและน้ำวัสดุที่เก็บความชื้นได้มาห่อหุ้มในส่วนที่เราตัดเปลือกไว้ เพื่อให้รากงอกและแผ่ออกมา
วิธีการตอนกิ่ง
วิธีทำการตอนกิ่งแบบควั่น
- เลือกกิ่งที่มีอายุเกิน 1 ปี และอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์แข็งแรง ปราศจากโรคต่าง ๆโดยเฉพาะกิ่งที่มีใบติดมากจะเร่งในการออกรากด้วยดี
- ควั่นกิ่งตอนโดยรอบจำนวน 2 รอบให้รอยบนใกล้กับข้อตาของกิ่ง
- กรีดมีดลงตามยาวของกิ่งระหว่างรอยที่ควั่นไว้ทั้ง 2 รอบจากนั้นลอกเปลือกที่เราควั่นไว้ออก
- ใช้มีดขูดเยื่อเมือกออกให้หมดจากบนลงล่างเมื่อไม่มีเมือกแล้วก็เป็นอันใช้ได้
- กรีดมีดเหนือรอยแผลด้านบน 2 ถึง 3 รอย ทาฮอร์โมนเร่งรากบริเวณรอยกรีดและแผลตอนบน
- ใช้ถุงพลาสติกที่มีขุยมะพร้าวผ่าครึ่งมาทำการหุ้มให้รอบบริเวณกิ่งที่เราควั่นไว้ ใช้เชือกมัดให้แน่นอย่าให้ถุงหลุดหรือหมุนได้
- เมื่อเวลาผ่านไปซัก 30 ถึง 45 วันรากก็จะเริ่มเดินให้เห็นเต็มไปหมด ถึงตอนนี้ก็สามารถที่จะนำไปชำต่อได้แล้ว
พืชที่นิยมขยายพันธุ์แบบตอนกิ่ง
จะเป็นพืชจำพวกไม้พุ่มในเขตร้อน กึ่งร้อน ไม้ยืนต้นที่มีเนื้อไม้ ได้แก่ ส้ม มะนาว ลิ้นจี่ ลำไย มะกรูด ละมุด ชมพู่ ฝรั่ง เงาะ กระท้อน มะไฟ เป็นต้น
สำหรับการขยายพันธุ์พืชที่ไม่ต้องใช้เพศไม่ใช้เมล็ด เพื่อนๆไทยอาชีพที่สนใจสามารถที่หาอ่านได้จากบทความนี้เลยครับ
วิธีการปักชำหรือตัดชำเพื่อการขยายพันธุ์
วิธีการขยายพันธุ์ด้วยการตอนกิ่ง
วิธีการขยายพันธุ์ด้วยการต่อกิ่งหรือเปลี่ยนยอด
