สิทธิในเสรีภาพของคนต่างด้าว
คนต่างด้าว หมายถึง ผู้ที่มิได้มีสัญชาติไทย ตามพระราชบัญญัติการเนรเทศ พ.ศ.2499[1]
สิทธิ คือ ประโยชน์หรืออำนาจของบุคคลที่กฎหมายรับรองและคุ้มครองมิให้มีการละเมิด รวมทั้งการบังคับให้เป็นไปตามสิทธิในกรณีที่มีการละเมิดด้วย เช่นสิทธิในทรัพย์สิน สิทธิความเป็นอยู่ส่วนตัว
เสรีภาพ คือ อำนาจตัดสินใจด้วยตนเองของมนุษย์ที่เลือกดำเนินพฤติกรรมของตนเอง โดยไม่มีบุคคลอื่นใดอ้างหรือใช้อำนาจแทรกแซงเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจนั้น และเป็นการตัดสินใจด้วยตนเองที่จะกระทำหรือไม่กระทำการสิ่งหนึ่งสิ่งใดอัน ไม่เป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย แต่การที่มนุษย์ดำรงชีวิตอยู่ในสังคมแล้วแต่ละคนจะตัดสินใจกระทำการหรือไม่กระทำการสิ่งใดนอกเหนือจากการต้องปฏิบัติตามกฎหมายแล้ว ย่อมต้องคำนึงถึงกฎเกณฑ์ต่างๆของสังคม ขนบธรรมเนียม และวัฒนธรรม[2]
พิจารณา กรณีศึกษาของคุณสาธิต เซกัล ในเรื่องเสรีภาพในการแสดงความคิดหรือสิทธิทางการเมือง
คุณสาธิต เซกัล มีสัญชาติอินเดีย คือเป็นคนต่างด้าวในประเทศไทย ได้เข้ามาทำงานเป็นที่ปรึกษาสิ่งพิมพ์ โฆษณา และสื่อต่าง ๆ สาธิต เซกัล ยังเคยเป็นที่ปรึกษารัฐมนตรีในรัฐบาลกว่า 6 สมัย นับตั้งแต่รัฐบาลของนายชวน หลีกภัย, รัฐบาลของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เรื่อยมาจนถึงรัฐบาลของนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
ปัจจุบันคุณสาธิต เซกัล เป็นแกนนำ กปปส. ได้ถูกกล่าวหาว่าร่วมกระทำผิดในข้อหาต่าง ๆ และถูกกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) แจ้งข้อหาไปที่ศรส. ศรส.จึงแจ้งให้สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ดำเนินการเนรเทศนายสาธิตออกจากประเทศไทยโดยด่วน
ประเด็นที่ควรพิจารณาคือ คุณสาธิต เซกัลได้ใช้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นหรือสิทธิทางการเมือง โดยได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการเมืองในการขับไล่รัฐบาลของคุณยิ่ง ลักษณ์ ชินวัตร ซึ่งเป็นสิทธิมนุษยชน ไม่ว่าจะเป็นคนชาติหรือคนต่างด้าวย่อมสามารถใช้สิทธินี้ได้ แต่หากพิจารณาว่าคุณสาธิต เซกัลได้ใช้สิทธิในทางการเมืองหรือไม่นั้น ไม่มีข้อเท็จจริงที่ว่าคุณสาธิต เซกัลได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการบริหารรัฐโดยตรง หรือใช้สิทธิเลือกตั้งแต่อย่างใด ดังนั้น จึงไม่มีการใช้สิทธิในทางการเมืองซึ่งเป็นสิทธิที่สงวนไว้เฉพาะคนชาติเท่า นั้น จะเห็นได้ว่า คุณสาธิต เซกัลได้ใช้สิทธิที่ตนมีอยู่แล้ว ไม่ได้ใช้สิทธิเกินแต่อย่างใด
ประเด็นต่อมาที่ควรพิจารณาคือ การเนรเทศคุณสาธิต เซกัลเป็นไปตามพระราชบัญญัติการเนรเทศหรือไม่ หากพิจารณาถึงพ.ร.บ.การเนรเทศ พ.ศ.2499มาตรา 5[3]บัญญัติว่า
“เมื่อปรากฏว่ามีความจำเป็นเพื่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของ ประชาชน ให้รัฐมนตรีมีอำนาจออกคำสั่งให้เนรเทศคนต่างด้าวออกไปนอกราชอาณาจักรมีกำหนด เวลาตามที่จะเห็นสมควร อนึ่ง เมื่อพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไป รัฐมนตรีจะเพิกถอนคำสั่งเนรเทศเสียก็ได้”
ซึ่งสอดคล้องกับกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ 13บัญญัติว่า
“คนต่างด้าวผู้อยู่ในดินแดนของรัฐภาคีแห่งกติกาน้ีโดยชอบด้วยกฎหมายอาจถูก ไล่ออกจากรัฐน้ันได้โดยคำ วินิจฉัยอันได้มาตามกฎหมายเท่านั้น และผู้นั้นย่อมได้รับอนุญาตให้ชี้แจงแสดงเหตุผลคัดค้านการขับไล่ออกจากรัฐ นั้น และขอให้มีการทบทวนเรื่องของตนโดยเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ หรือบุคคล หรือคณะบุคคล ที่แต่งต้ังข้ึนเฉพาะการนี้ โดยเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจโดยได้รับอนุญาตให้มีผู้แทนเพื่อวัตถุประสงค์ข้าง ต้นได้ เว้นแต่ในกรณีที่มีเหตุผลจำเป็นอย่างอื่นด้านความมั่นคงแห่งชาติ”
จากข้อเท็จจริง กรณี คุณสาธิต เซกัล เป็นการเพิกถอนการอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักรตามพระราชกำหนดการ บริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน (พรก.ฉุกเฉิน) ม.11(8)[4] บัญญัติว่า
"ประกาศให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งการให้คนต่างด้าวออกไปนอกราช อาณาจักร ในกรณีที่มีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าเป็นผู้สนับสนุนการกระทำให้เกิดสถานการณ์ ฉุกเฉิน ทั้งนี้ โดยให้นำกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองมาใช้บังคับโดยอนุโลม”
อีกทั้งคุณสาธิต เซกัลนั้น ไม่ได้ถูกเนรเทศตามพ.ร.บ.การเนรเทศ แต่เป็นการให้ออกไปจากราชอาณาจักรตามพ.ร.ก.ฉุกเฉิน หากต้องการจะเนรเทศคนต่างด้าวบุคคลใด ย่อมต้องใช้กฎหมายเกี่ยวกับการเนรเทศของรัฐนั้นๆ ในประเทศไทยก็คือพ.ร.บ.การเนรเทศ แต่กรณีคุณสาธิต เซกัลใช้กฎหมายพิเศษที่มีขึ้นเพื่อสถานการณ์ฉุกเฉิน
สำหรับกรณีของคุณสาธิต เซกัล ไม่ว่าจะเป็นการเนรเทศหรือเป็นการให้ออกจากราชอาณาจักร เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจก็ควรปฏิบัติหน้าที่ไปตามขั้นตอน เพื่อคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของคุณสาธิต เซกัล อีกทั้งเสรีภาพในการแสดงความคิดเป็นเป็นสิทธิมนุษยชน แต่สิทธิทางการเมืองได้ถูกจำกัดไว้ให้กับคนชาติเท่านั้น
[1]ศูนย์ทนายความทั่วไทย. พรบ.การเนรเทศ พ.ศ.2499. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://www.thailandlawyercenter.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=538973744&Ntype=19. 16 พฤษภาคม 2557 [2] สุเทพ เอี่ยมคง. สิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://www.kpi.ac.th/wiki/index.php. 16 พฤษภาคม 2557 [3]ประสิทธิ์ ปิวาวัฒนพานิช. 2557. ข้อพิจารณาทางกฎหมายระหว่างประเทศกรณีการเนรเทศคุณ สาธิต เซกัล. แหล่งที่มา : http://app-thca.krisdika.go.th/Naturesig/CheckSig?... 16 พฤษภาคม 2557. [4]พระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน. 2548. แหล่งที่มา : http://www.thailandlawyercenter.com/index.php?lay=... 16 พฤษภาคม 2557.
