ทฤษฎีการศึกษาของนักการศึกษา
การเรียนรู้ตามทฤษฎีของ Bloom (Bloom's Taxonomy)
- ความรู้ที่เกิดจากความจำ (knowledge) ซึ่งเป็นระดับล่างสุด
- ความเข้าใจ (Comprehend)
- การประยุกต์ (Application)
- การวิเคราะห์ (Analysis) สามารถแก้ปัญหา ตรวจสอบได้
- การสังเคราะห์ (Synthesis) สามารถนำส่วนต่างๆ มาประกอบเป็น
- รูปแบบใหม่ได้ให้แตกต่างจากรูปเดิม เน้นโครงสร้างใหม่
- การประเมินค่า (Evaluation) วัดได้ และตัดสินได้ว่าอะไรถูกหรือผิด ประกอบการตัดสินใจบนพื้นฐานของเหตุผลและเกณฑ์ที่แน่ชัด
การเรียนรู้ตามทฤษฎีของเมเยอร์ (Mayor)
ในการออกแบบสื่อการเรียนการสอน การวิเคราะห์ความจำเป็นเป็นสิ่งสำคัญ และตามด้วยจุดประสงค์ของการเรียน โดยแบ่งออกเป็นย่อยๆ 3 ส่วนด้วยกัน
- พฤติกรรม ควรชี้ชัดและสังเกตได้
- เงื่อนไข พฤติกรรมสำเร็จได้ควรมีเงื่อนไขในการช่วยเหลือ
- มาตรฐาน พฤติกรรมที่ได้นั้นสามารถอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด
การเรียนรู้ตามทฤษฎีของบรูเนอร์ (Bruner)
- ความรู้ถูกสร้างหรือหล่อหลอมโดยประสบการณ์
- ผู้เรียนมีบทบาทรับผิดชอบในการเรียน
- ผู้เรียนเป็นผู้สร้างความหมายขึ้นมาจากแง่มุมต่างๆ
- ผู้เรียนอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เป็นจริง
- ผู้เรียนเลือกเนื้อหาและกิจกรรมเอง
- เนื้อหาควรถูกสร้างในภาพรวม
การเรียนรู้ตามทฤษฎีของไทเลอร์ (Tylor)
- ความต่อเนื่อง (continuity) ต้องเปิดโอกาสให้มีการฝึกทักษะในกิจกรรมและประสบการณ์บ่อยๆ และต่อเนื่องกัน
- การจัดช่วงลำดับ (sequence) การจัดกิจกรรมและประสบการณ์ ให้มีการเรียงลำดับก่อนหลัง เพื่อให้ได้เรียนเนื้อหาที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
- บูรณาการ (integration) การจัดประสบการณ์จึงควรเป็นในลักษณะที่ช่วยให้ผู้เรียน ประสบการณ์การเรียนรู้ จึงเป็นแบบแผนของปฏิสัมพันธ์ (interaction) ระหว่างผู้เรียนกับสถานการณ์ที่แวดล้อม
ทฤษฎีการเรียนรู้ 8 ขั้น ของกาเย่ (Gagne)
- การจูงใจ (Motivation Phase)
- การรับรู้ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ (Apprehending Phase)
- สิ่งที่รับรู้ไว้เป็นความจำ (Acquisition Phase)
- ความสามารถในการจำ (Retention Phase)
- ความสามารถระลึกถึงสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปแล้ว (Recall Phase )
- การนำไปประยุกต์ใช้กับสิ่งที่เรียนรู้ไปแล้ว (Generalization Phas)
- การแสดงออกพฤติกรรมที่เรียนรู้ ( Performance Phase)
- การแสดงผลการเรียนรู้กลับไปยังผู้เรียน ( Feedback Phase)
ความหมายและประเภทของสื่อการเรียนรู้
ความหมายและประเภทของสื่อการเรียนรู้
- สื่อการสอน (Instructional Media) หมายถึงตัวกลางหรือช่องทางถ่ายทอดองค์ความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ จากแหล่งความรู้ไปสู่ผู้เรียน และทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ
ประเภทของสื่อการเรียนการสอน
- สื่อไม่ใช้เครื่องฉาย (no projected materials) เป็นสื่อที่ใช้การทางทัศนะโดยไม่ต้องใช้เครื่องฉายร่วมด้วย แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่
1.1 สื่อภาพ (illustrative materials)
1.2 กระดานสาธิต (demonstration boards)
1.3 กิจกรรม (activitis)
- สื่อเครื่องฉาย (projected and equipment) เป็นวัสดุและอุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกส์เพื่อการสื่อสารด้วยภาพหรือทั้งภาพ ทั้งเสียง
- สื่อเสียง (audio materials and equipment) เป็นวัสดุและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เพื่อการสื่อสารด้วยเสียง
ทรัพยากรการเรียนรู้ (learning resources)
ได้นำมาประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน (by utiliegation) ได้แก่
- คน (people)
- วัสดุ (materials)
- อาคารสถานที่ (Settings)
- เครื่องมือและอุปกรณ์ (tools and equipment)
คุณค่าของสื่อ
สื่อกับผู้เรียน
1. เป็นสิ่งช่วยให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. ช่วยกระตุ้นและสร้างความเข้าใจให้กับผู้เรียน
3. การใช้สื่อจะทำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจตรงกัน
4. สื่อช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียน
5. สร้างเสริมลักษณะที่ดีในการศึกษาค้นคว้าหาความรู้
6. ช่วยแก้ปัญหาเรื่องของความแตกต่างระหว่างบุคคล
หลักการเลือกสื่อการสอน
1. สื่อนั้นต้องสัมพันธ์กับเนื้อหาบทเรียนและจุดมุ่งหมายที่จะสอน
2. เลือกสื่อที่มีเนื้อหาถูกต้อง ทันสมัย น่าสนใจและเป็นสื่อที่จะให้ผลต่อการเรียนการสอนมากที่สุด
3. เป็นสื่อที่เหมาะสมกับวัย ระดับชั้น ความรู้และประสบการณ์ของผู้เรียน
4. สื่อนั้นควรสะดวกในการใช้ มีวิธีใช้ไม่ซับซ้อนยุ่งยากจนเกินไป
5. ต้องเป็นสื่อที่มีคุณภาพเทคนิคการผลิตสื่อที่ดี มีความชัดเจนและเป็นจริง
6. มีราคาไม่แพงจนเกินไป หรือถ้าจะผลิตเองต้องคุ้มกับเวลาและการลงทุน
ข้อดีและข้อจำกัดของสื่อการสอน
วัสดุกราฟิก
ข้อดี
- ราคาถูก
- เก็บรักษาง่าย
- ช่วยให้เรียนรู้ได้ดี
- สะดวกรวดเร็วไม่ยุ่งยาก
ข้อจำกัด
- ใช้ได้กับกลุ่มเป้าหมายที่มีขนาดเล็กเท่านั้น
- ถ้าออกแบบไม่ดีอาจทำให้ผู้เรียนเข้าใจได้ยาก
- วัสดุกราฟิกที่มีคุณภาพดีและสวยงามจำเป็นต้องใช้ผู้ชำนาญพิเศษมาช่วยในการผลิต
กระดานดำ
ข้อดี
- ราคาถูก
- ใช้งานง่าย
- เขียนและลบข้อความที่ไม่ต้องการได้สะดวก
- ใช้งานได้นาน
ข้อจำกัด
- ฝุ่นฟุ้งกระจาย เกิดปัญหากับระบบทางเดินหายใจ
- เวลาเขียนต้องหันหลังให้นักเรียน
- ผู้เรียนมองเห็นได้ไม่ทั่วถึง
PowerPoint
ข้อดี
- โดดเด่นน่าสนใจ
- สามารถเปลี่ยนแปลงข้อความผิดพลาดได้ทันที
- สามารถใช้การโต้ตอบของสื่อกับผู้ใช้สื่อ
- เหมาะสำหรับคนยุคปัจจุบัน ซึ่งเป็นยุคไอที
ข้อจำกัด
- เสียค่าใช้จ่ายเยอะ
- ไม่เหมาะสำหรับ เทคโนโลยียังเข้าไม่ทั่วถึง
- อาจารย์ต้องมีความชำนาญการเป็นพิเศษ
