พัฒนาภาษาด้านการอ่านให้กับเด็กตั้งแต่ปฐมวัย

        จากการประเมินในระดับนานาชาติ ดังเช่นผลการประเมินของ PISA ด้านการอ่านในปี 2543-2552 และ IMD World competitiveness Year book ปี 2554 พบว่า เด็กและเยาวชนไทยยังอ่านหนังสือค่อนข้างน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับนานาประเทศ ความสามารถในการแข่งขันระดับนานาชาติด้านการศึกษาของประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 51 จากประเทศทั้งหมด 59 ประเทศ การพัฒนาด้านความฉลาดทางอารมณ์(EQ) ลดลงซึ่งความสามารถด้านการอ่านมีผลต่อการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนไทยเป็นอย่างมาก การพัฒนาการอ่านให้กับเด็กไทยมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งและต้องพัฒนาให้ถูกทางด้วยความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง และต้องร่วมมือกันพัฒนาทั้งพ่อแม่ ผู้ปกครอง ผู้อบรมเลี้ยงดูเด็ก ครูปฐมวัย เป็นต้น โดยเริ่มตั้งแต่ในระดับปฐมวัยเพื่อให้มีพื้นฐานที่มั่นคงและเป็นรากฐานของการอ่านหรือพฤติกรรมรักการอ่านโดยเริ่มตั้งแต่ปฐมวัย ก่อนอื่นผู้ใหญ่ที่ร่วมกันพัฒนาจะต้องเข้าใจถึงสมรรถนะในการอ่านของเด็กปฐมวัย อย่างเช่น เด็กอายุ 3-5 ปีสมรรถนะของเด็กในการอ่านที่สกศ.และองค์กรทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ(ยูนิเซฟ)ประเทศไทย ได้ดำเนินการวิจัยและจัดพิมพ์เป็นเอกสารสมรรถนะของเด็กปฐมวัยในการพัฒนาตามวัย (อายุ3-5ปี) ซึ่งมีรายละเอียดของพฤติกรรมบ่งชี้ที่แสดงถึงสมรรถนะด้านการอ่านของเด็กอายุดังกล่าวดังนี้

-  หยิบหนังสือมาพลิกดูและทำท่าอ่านหนังสือ(3 ปี)

-  เปิดหนังสือที่มีภาพประกอบโดยไม่กลับหัว(3 ปี)

-  เปิดหนังสือที่มีภาพจากหน้าไปหลัง(3ปี)

-  กวาดสายตาและใช้นิ้วจากซ้ายไปขวาเมื่อเปิดหนังสือและทำท่าอ่าน(4 ปี)

-  เปิดหนังสือที่มีภาพจากหน้าแรกเรียงลำดับไปยังหน้าสุดท้าย(4 ปี)

-  บอกได้ว่าตัวใดเป็นตัวเลขและตัวใดเป็นตัวหนังสือ(4ปี)

-  ถามคำหรือชื่อบนสิ่งของที่ใช้ในชีวิตประจำวัน (เช่น ชื่อหนังสือบนปก ซื่อบนกล่องนม/ขนม)

(4 ปี)

-  ชี้ ตัวพยัญชนะได้ 5 ตัว (เช่น ก. ไก่ อยู่ที่ไหน/ชี้ตัว ช ช้าง)(5 ปี)

-  อ่านออกเสียงพยัญชนะได้  5 ตัว (เช่น เมื่อชี้ตัว ก ก็อ่านได้ว่ากอ หรือ กอ ไก่)(5ปี)

-  อ่านออกเสียงพยัญชนะได้ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่(5ปี)

-  ชี้บอกพยัญชนะที่จำได้ในคำต่างๆอย่างน้อย  10 ตัว (5ปี)

-  อ่านทีละบรรทัดจากบนลงมาล่างโดยไม่เน้นการอ่านถูกต้อง (5ปี)

-  ชี้ชื่อหรือชื่อเล่นของตนที่เป็นตัวพิมพ์ / ตัวเขียนบรรจงได้ (5 ปี)

-  อ่านคำง่ายๆหรือชื่อตนเองได้ (เช่น ชื่อเล่นหรือชื่อจริงของตนเอง หรือคำว่า หมา บ้าน พ่อ แม่)

(5 ปี)

-   ถามเกี่ยวกับเนื้อหาสาระของข้อความที่พิมพ์หรือเขียน (เช่น จดหมาย หนังสือพิมพ์ ฉลากต่างๆ)

(5 ปี)

-   บอกประเภทสิ่งพิมพ์ต่างๆ ที่พบเห็น อย่างน้อย 2 ประเภท (เช่น หนังสือพิมพ์ ใบโฆษณา หนังสือนิทาน หนังสือการ์ตูน) (5 ปี)

-  บอกชื่อหนังสือที่ตนชอบได้อย่างน้อย 2 เรื่อง (เช่น หนูน้อยหมวกแดง ลูกหมีเล่นกับพ่อหมู 3 ตัว)

( 5 ปี)

-   พูดให้ความเห็นเกี่ยวกับเรื่องราวในหนังสือที่มีภาพประกอบที่ตนอ่าน ว่าชอบ ไม่ชอบหรือสนใจส่วนไหนของเรื่อง (5 ปี)

-  อ่านหนังสือที่มีภาพอย่างต่อเนื่องจนจบ และเล่าได้ว่าเป็นเรื่องอะไร(5 ปี)

       แนวทางหรือข้อเสนอแนะในการพัฒนาโดยการจัดกิจกรรมหรือประสบการณ์ให้กับเด็กเพื่อให้มีพัฒนาการด้านการอ่านมีดังนี้

-  ส่งเสริมให้ผู้ปกครองอ่านหนังสือกับลูก เช่น ให้ความรู้ จัดหนังสือให้ลูกกลับไปให้ผู้ปกครองอ่านให้ฟัง

-  เปิดโอกาสให้เด็กคุ้นเคยกับหนังสือและได้อ่านหนังสือตามวัย โดยเฉพาะให้อ่านร่วมกับครูหรือเพื่อนๆ จัดทำสมุดบันทึกการอ่าน

-  จัดที่ในมุมหนึ่งมุมใดในโรงเรียนหรือศูนย์ฯ ให้เหมาะกับการอ่านหนังสือ  จัดให้มีหนังสือสำหรับเด็กได้อ่านเล่นอย่างหลากหลาย  โดยให้หยิบเองและวางคืนได้ง่าย

-  ชี้ชวนให้รู้จักคำ ตัวพยัญชนะ แล้วเล่นเกมหาตัวพยัญชนะตามคำสั่ง ผลัดกันเป็นคนออกคำสั่งและเป็นคนหาตัวพยัญชนะ

     สิ่งที่กล่าวข้างต้นเป็นพียงตัวอย่างหรือแนวทางในการจัดกิจกรรมเพื่อให้เด็กมีพัฒนาการด้านการอ่าน ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ต้องทำตั้งแต่เด็กเล็กๆและผู้ใหญ่ต้องปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง