ใครได้ใครเสีย..... อาจเป้นเพราะความขาดโอกาสหรือ ความเหลื่อมล้ำทางสังคม หรือความเกี่ยวเนื่องของคำว่าความห่างไกลความเจริญ เพราะขาดช่วงการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง " ผืนแผ่นดินอีสาน" จึงไม่เจริญ อาจจะสรุปสาเหตุและปัจจัย ดังนี้

1. การคมนาคม ขนส่ง ซึ่งห่างไกล ต้นทุนสูง

2. แรงงานหนักเกินไป เพราะขาดเครื่องทุ่นแรง

3. ราคาเครื่องมือ ราคาสูง บวกกับค่าแรงต่ำ

4. การเคลื่อนย้ายแรงงานตามฤดูกาล ไม่มีความมั่นมั่น

5. การลงทุนสูง ต้นทุนการผลิตสูง ผลกำไรที่ได้ต่ำหรือไม่ได้กำไร

6. ขาดเทคโนโลยี ทางด้านการผลิตที่ทันสมัย และขาดองค์ความที่ปรับใช้กับสภาพพื้นที่เพราะต้นทุนสูงจึงไม่กล้าตัดสินใจลงทุน

7. การต่อรองเรื่องราคาขาย ไม่สามารถกำหนดราคาขายได้เอง เพราะส่วนใหญ่โรงงานหรือธุรกิจต่าง ๆ เป็นผู้กำหนดราคาไว้แล้ว จึงต้องขายผลผลิตตามราคานั้น ๆ

8.การรวมพลังของกลุ่ม อาทิ สหกรณ์ ฯลฯ เป็นไปอย่างช้า ๆ เพราะขาดองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการองค์กร และการดำเนินในรูปแบบ " ธุรกิจ"