วัดมณีวนาราม (วัดป่าน้อย) จ.อุบลราชธานี


วัดมณีวนาราม (วัดป่าน้อย) จ.อุบลราชธานี


วัดมณีวนาราม (วัดป่าน้อย) สร้างเมื่อประมาณ พ.ศ 2332 ที่ชายดงอู่ผี้ง ผู้สร้างคือ อุปฮาดก่ำ โอรสพระประทุมวรราชสุริยวงษ์ (เจ้าคำผง) ผู้ก่อตั้งสร้างเมืองอุบลฯเจ้าเมืองคนแรก ปัจจุบันตั้งอยู่ถนนหลวง ระหว่างวัดทุ่งศรีเมืองกับวัดมหาวนาราม (วัดป่าใหญ่)

  ตั้งแต่เริ่มสร้าง จนปัจจุบันมีเจ้าอาวาสรวม 9 รูป เจ้าอาวาส 6 รูป ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ปกครองคณะสงฆ์ ตำแหน่งเจ้าคณะแขวง/เจ้าคณะอำเภอหลักคำ/เจ้าคณจังหวัด รองเจ้าคณะภาค โดยเฉพาะเจ้าอาวาสรูปที่1 ได้รับการยกยองเป็น“พระสงฆ์สำคัญของแผ่นดิน” พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่3 โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นพระราชาคณะตำแหน่ง “หลักคำ”

    พระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่3 แห่งราชวงศ์จักรี พระองค์มีพระราชประสงค์ ที่จะให้หัวเมืองอุบลราชธานีมีการปฏิรูปการปกครองคณะสงฆ์ ให้เป็นแบบเดียวกับคณะสงฆ์กรุงรัตนโกสินทร์พระองค์ ให้มีการรวบรวมพระไตรปิฎกให้เป็นหมวดหมู่ พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานแต่งตั้งสมณศักดิ์ให้พระมหาสุ่ย เปรียญธรรม 3 ประโยค แห่งวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เป็นพระราชาคณะมีพระราชทินนามที่ พระอิรยวงศาจารย์ญาณวิมลอุบลคณาวิบาลสังฆปาโมกข์ แล้วโปรดเกล้าฯ ให้พระอริยวงศาจารย์กลับไปเป็นเจ้าคณะเมืองอุบลราชธานี

    ประวัติเจ้าอาวาสวัดมณีวนารามรูปที่ 1 (พอสังเขป) มีดังนี้

    ชาติภูมิ พระอริยวงศาจารย์ญาณวิมลอุบลคณาภิบาลสังฆปาโมกข์ (สุ้ย) ประมาณว่า เกิดในสมัยเริ่มสถาปนากรุงรัตนโกฉนทร์ ที่บ้านกวางคำ (บางท่านว่าบ้านแขม) อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี

    อุบลเมืองนักปราชญ์ พระอริยวงศาจารย์ญาณวิมลฯ เป็นพระมหาเถระรูปแรกของจังหวัดอุบลราชธานี ก็ได้ดำเนินการบริหารคณะสงฆ์ ให้มีระเบียบแบบแผนขึ้น มีการกระจายอำนาจบริหารโดยได้รับมอบหมายให้พระสงฆ์ที่ทรงคุณวุฒิมีความเป็น ผู้นำ มีความรู้ทางพระปริยัติธรรมดี จัดการดูแลสำนักเรียนต่างๆ การกระทำเช่นนี้ นอกจากจะเป็นการกระจายอำนาจปกครองแล้ว ยังเป็นการกระจายโอกาสทางการศึกษาให้เกิดแก่ชุมชนพื้นที่ต่างๆ ด้วย นี่คือต้นเค้าแห่งความเจริญทางปริยัติธรรม และหนังสือไทย จนเมืองอุบลราชธานีได้สมญานามว่า “อุบลเมืองนักปราชญ์” เป็นมรดกสืบมาจนถึงทุกวันนี้ (ปัจจุบันประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช)

  อีกประการหนึ่งท่านเจ้าคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์เจ้าคณะใหญ่หนตะวันออกเจ้า อาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหารได้กล่าวในหนังสือ "กิ่งธรรม"เกี่ยวกับพระอริยวงศาจารย์ ไว้ว่า “ท่านเจ้าคณะ พระอริยวงศาจารย์ และมีสร้อยอยู่ 2 ตอนว่าญาณวิมล อุบลสังฆปาโมกข์ ได้ขึ้นมาอยู่จังหวัดอุบลราชธานี และอยู่ที่วัดป่าน้อยเป็นพระที่สำคัญของแผ่นดิน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 3 ทรงแต่งตั้งเป็นพระราชาคณะหาได้ยากมากในเมืองไทยเวลานั้น ที่พระสงฆ์ในหัวเมืองจะเป็นพระราชาคณะ ไม่เหมือนปัจจุบันนี้ และเป็นคนอุบลราชธานีอีกด้วย หลังจากท่านได้บูรณะวัดป่าน้อยแล้ว ได้ไปสร้างวัดอีกวัดหนึ่ง คือ วัดทุ่งศรีเมือง ทราบว่าท่านนั่งกรรมฐานที่นั่น ต่อมาทราบว่าที่วัดทุ่งศรืเมือง ก็มีรอยพระพุทธบาทได้ทราบว่าได้จำลองไปจากวัดสระเกศฯ และได้ทราบจากฝรั่งคนหนึ่งก่อนว่า พระบาทที่วัดทุ่งศรีเมือง เป็นพระบาทที่เอาไปจากวัดสระเกศ”

    ท่านเจ้าคุณพระอริยวงศาจารย์ฯ เชี่ยวชาญทางคันถธุระ และศิลปหัตถกรรม นำเอาระเบียบประเพณี ตลอดทั้งศิลปหัตถกรรมจากกรุงเทพฯมาเผยแพร่ไว้เมืองอุบลฯเป็นครั้งแรก ผลงานด้านศิลปะที่สำคัญ คือ หอไตรกลางน้ำ วัดทุ่งศรีเมืองที่รวมเอาศิลปะ 3 สกุลช่างไว้ดวยกัน ผสานผสมกลมกลืนอย่างลงตัว 

  เมื่อประมาณ พ.ศ. 2380 ถึงแก่มรณภาพ  ณ ห้องใหญ่ กุฏิแดง เก็บศพไว้หลายปี จึงได้ทำรูปนกหัสดีลิงค์ ประกอบหอแก้วบนหลังนก บำเพ็ญกุศลตามประเพณีเสร็จแล้วเชิญหีบศพรูปนพสูญขึ้นประดิษฐานบนหอแก้ว แล้วชักลากไปสู่ทุ่งศรีเมืองเยื้องไปด้านพายัพ พระราชทานเพลิง ณ ที่นั้น

  - เจ้าอาวาสวัดมณีวนารามรูปที่2 - 4 มิได้มีตำแหน่งปกครองคณะสงฆ์

  - เจ้าอาวาสรูปที่5 พระครูวิจิตรธรรมภานี(พวง ธมมฺทีโป) ตำแหน่งเจ้าคณะแขวง (อำเภอ)  วารินชำราบ และอำเภอเมืองอุบลราชธานี

  - เจ้าอาวาสรูปที่6 พระธรรมเสนานี (กิ่งมทปฺผโล ปธ.5) ตำแหน่ง เจ้าคณะจังหวัด

อุบลราชธานี ต่อมาเลื่อนเป็นรองเจ้าคณะภาค 10

    - เจ้าอาวาสรูปที่7 พระครูอาทรกิจโกศล (ทอน กนฺตสีโล) ตำแหน่งเจ้าคณะอำเภอเมือง

อุบลราชธานี

  - เจ้าอาวาสรูปที่ 8 พระกิตติญาณโสภณ (แสง นาคเสโน ปธ.7) ตำแหน่งเจ้าคณะอำเภอ

เมืองอุบลราชธานี

 - ท่านเจ้าคุณ พระราชธีราจารย์

นามเดิม พระมหาศรีพร วรวิญฺญู (ราชิวงศ์)

การทำงาน เจ้าคณะจังหวัดอุบลราชธานีเจ้าอาวาสวัดมณีวนาราม

การศึกษา

    - ป.ธ.9(เปรียญธรรม 9 ประโยค)วัดมหาธาตุ ยุวราชรังสฤษฎดิ์ กรุงเทพมหานคร ปีพ.ศ.2532

    - M A. (Pali & Sanskrit) [First Class] (ปริญญาโท สาขาภาษาบาลีและสันสกฤต เกียรตินิยม ปี พ.ศ. 2536

  - Ph.D. (Pali) (ปริญญาเอก สาขาภาษาบาลี) ปี พ.ศ. 2539

                                                      

                                                      

                

คำสำคัญ (Tags): #ธรรมทาน
หมายเลขบันทึก: 520855เขียนเมื่อ 27 กุมภาพันธ์ 2013 14:11 น. ()แก้ไขเมื่อ 3 มีนาคม 2013 19:23 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี