นิลพัท

              เป็นโอรสของพระกาฬ แต่พระกาฬมอบให้พระอิศวร พระอิศวรมอบให้เป็นบุตรบุญธรรมของท้าวมหาชมพูเจ้าเมืองชมพู มีฤทธิ์มากเทียบเหมือนกับหนุมานแต่ไม่ถูกกับหนุมานจึงกลั่นแกล้งหนุมาน  ตอนพระรามสั่งให้กองทัพลิงไปขนหินถมถนนไปสู่กรุงลงกา หนุมานกับนิลพัทเลยต่อสู้กัน พระรามทราบเรื่องจึงมาสงบศึกและตัดสินแต่พอทราบความว่านิลพัทเป็นฝ่ายหาเรื่องก่อนพระรามกริ้วนิลพัทมากจึงเนรเทศให้ไปอยู่เมืองขีดขิน  สั่งให้คอยส่งเสบียงอาหารให้แก่กองทัพ เมื่อเสร็จศึกกรุงลงกา  พระรามแต่งตั้งให้นิลพัทเป็นอุปราชกรุงชมพู  มีชื่อว่า  พระยาอภัยพัทวงค์


ลักษณะของนิลพัท

          นิลพัทมีลักษณะเหมือนหนุมานทุกอย่าง เพียงแต่มีกายสีดำ มี กุณฑร ขนเพชร เขี้ยวแก้ว สี่หน้า แปดกร และหาวเป็นดาวเป็นเดือนเหมือนหนุมาน