๑.เพลงสีชัง
(จากเรื่องกาพย์เห่เรือ)
สีชังชังชื่อแล้ว อย่าชัง
อย่าโกรธที่จริงจัง จิตข้อง
ตัวไกลแต่ใจยัง เนาแนบ
เสน่ห์สนิทน้อง นิจโอ้อาดูร
สีชังชังแต่ชื่อ จิตน้องฤาจะชังใคร
ขอแต่แม่ทรามวัย อย่าชิงชังที่จังจริง
ตัวไกลใจพี่อยู่ เป็นคู่น้องต้องยืนยัง
ห่างเจ้าเฝ้าแลหลัง ตั้งใจติดมิตรสมาน
(พระราชนิพนธ์ ในรัชกาลที่ ๖)
๒.เพลงไก่ฟ้า
(จากเรื่องลิลิตพระลอ)
ไก่ฟ้าเอย โสภิณ ข้อยได้ยินสมนาม ว่าเจ้างามจริงหนอ
หลอกให้พระลอ พบเลยก่อลำเค็ญ เที่ยวตามยากเย็น
เพราะเป็นด้วยมนต์สุดา
ไก่ฟ้าเอย โสภิณ ข้อยได้ยินสมนาม ว่าเจ้างามจริงหนา
โอ้เจ้าขวัญตา สวยสง่าไฉน ข้อยสู้ตามถึงแดนดงไพรซอกซอน
โศกเอยบ่เคยพบเจ้า ข้อยหลงแต่เงา ข้อยเฝ้าเป็นทุกข์อาวรณ์
คิดไปใจข้อยสะท้อน ร้าวรอนมิวายอาวรณ์อ่อนใจ
ไก่ฟ้าเอย โสภิณ ข้อยได้ยินสมนามว่าเจ้างามไฉน
โอ้เจ้าขวัญใจ ขอจงได้กู่ขาน อย่าได้ทรมาน สงสารข้าบ้างเถิดเอย
๓.อิเหนารำพัน
อิเหนาเอ๋ย กรรมแล้วเอยรักเจ้าผิดหวัง
เพราะรักเขาเพ้อคลั่ง เขาชังเมินหน้าพาอดสู
ขาดยอดชู้เชยชมตรมใจไหนจะอายผู้คน
ทุกข์ใจจนหมองไหม้หลงลมใครโอ้ใจบุษบา
เจ้าเปลี่ยนคู่คลอไปชื่นเจ้าจรกา
โอ้แก้วตามนต์รักใจพาลอยไป
หลงรักเขา มองหาเงาแล้วเศร้าหวั่นไหว
รักหลงไหลเหมือนบ้านิจจาลืมได้โอ้ใจหญิง
แม่งามพริ้งมีมนต์วาจาเหมือนอารมณ์บุษบา
เหมือนพิมพิลาไลยหลงลมใครโอ้ใจชื่นกมล
โอ้อกอิเหนาจะเปรียบตัวเราอับจน
ใจกังวลคนรักมาเมินไปเอย.
(เนื้อหาจากเรื่องอิเหนา-รัชกาลที่ ๒)
๔. ยอยศพระลอ
รูปดังองค์อินทร์หยาดฟ้ามาสู่ดิน
โสภิณดังเดือนดวงเหนือแผ่นดินสรวง
เหนือปวงหนุ่มใดเหล่าอนงค์หลงสวาท
ยอมเป็นทาสรักบำเรอนามขุนลอท้าวเธอ
ทรงสถิตย์ ณทรวงใน ลุ่มแม่กาหลงเจ้า
หรือจะเท่าครึ่งหนึ่ง แม้น้อยหนึ่งน้ำหทัย
เมื่อทรงคชสารธ ยิ่งหาญยิ่งกล้า ลา………
ดั่งพญาสีหราชผู้เป็นใหญ่ใช่เพียงศึกรบ
สยบพระทรงชัยแม้ในศึกรัก พระยังยิ่งใหญ่
นาฏอนงค์ปลงใจใคร่อิงอุ่น นับล้านโลกาล้วน
ไม่ควรคู่บุญ ดั่งพ่อขุน แมนสรวงเอย
๕.น้ำตาแสงใต้
นวลเจ้าพี่เอย คำน้องเอ่ยล้ำคร่ำครวญ
ถ้อยคำเหมือนจะชวนใจพี่หวนครวญคร่ำอาลัย
น้ำตาอาบแก้ม เพียงแซมเพชรไสว
วาววับจับหัวใจเคล้าแสงใต้งามจับตา
นวลแสงเพชร เกล็ดแก้วอันล้ำค่า
คราเมื่อแสงไฟส่องมาแวววามชวนชื่นชม
น้ำตาแสงใต้ ดื่มใจพี่ร้าวระบม
ไม่อยากพรากขวัญภิรมญ์จำใจข่ม…..ใจไปจากนวล
(จากเรื่อง พันท้ายนรสิงห์)
๖.เสี่ยงเทียน
อ้าองค์พระพุทธาปฏิมาข้าน้อมเศียร
เทพประจำแสงเทียนฟังข้าเสี่ยงเทียนวันทา
ด้วยกุศลผลกรรมขอจงโปรดนำให้สมอุรา
ขอความปรารถนาของข้าสมดังสัจจาที่ว่าไว้
มาตรแม้นรักข้าชื่นชมสุขสมสมาน
เทียนจงโชติชัชวาลดังคำอธิฐานทันใด
ถ้าหากรักของข้าถึงต้องอัปราสลายไป
แสงเทียนสดใสจงดับลับไปต่อหน้าบัดนี้เทอญ.
(จากเรื่อง อิเหนา รัชการที่ ๖)
๗.บุษบาเสี่ยงเทียน
ที่เวียนนมัสการบันดาลให้ หทัยสมปรารถนา
ดลจิตอิเหนาให้เขามารักข้าฯ ขอองค์พระปฏิมา
เมตตาช่วยคิดอุ้มชู ขอเทียนที่เวียนวน
ดลฤทัยสิงสู่ให้องค์ระเด่นเอ็นดู อย่าได้รู้คลายคลอน
*อ้า...องค์พระพุทธาตัวข้าฯ บุษบาขอกราบวิงวอน
ข้าฯ สวดมนต์ขอพระพร วิงวอนให้หทัยระเด่นปรานี
รักอย่าเคลือบแฝง ดังแสงเทียนริบหรี่
ขอองค์ระเด่นมนตรี โปรดมีจิตนึกเมตตา
ขอเทียนที่เสี่ยงทาย ดลให้คนรักข้าฯ
รักเพียงแต่บุษบา ดั่งข้าฯนี้ตั้งใจ
(จากเรื่อง อิเหน - รัชกาลที่ ๒)
๘.ลาวดวงเดือน
โอ้ละหนอดวงเดือนเอย
พี่มาเว้ารักเจ้าสาวคำดวง
โอ้ดึกแล้วหนอพี่ขอลาล่วง
อกพี่เป็นห่วงรักเจ้าดวงเดือนเอ
ขอลาแล้วเจ้าแก้วโกสุม
พี่นี้รักเจ้าหนอขวัญตาเรียม
จะหาไหนมาเทียม
โอ้เจ้าดวงเดือนเอย
หอมกลิ่นเกสรเกสรดอกไม้
หอมกลิ่นคล้ายคล้ายเจ้าสูของเรียมเอย
หอมกลิ่นกรุ่นครันหอมนั้นยังบ่เลย
เนื้อหอมทรามเชยเราละหนอ.
(พระนิพนธ์ กรมหมื่นพิชัยมหิทโรดม)
