การจัดการความรู้เพื่อพัฒนาองค์กรการเงินชุมชน งานวิจัยในสมุทรปราการ ต้องขอขอบพระคุณเครือข่าย คณะกรรมการ และสมาชิก ที่เห็นความสำคัญของการพัฒนาโดยมีแบบของการจัดการความรู้เป็นเครื่องมือ นอกจากนั้นต้องขอบคุณหน่วยประสานงานกลางโดยมีอ.ภีมเป็นหัวหน้าทีมและขอบคุณสกว.ที่จัดสรรงบประมาณจำนวนหนึ่งมาให้

ก่อนนั้น การจัดการความรู้คืออะไร หลายคนให้ความเห็นที่ตรงกับต้นฉบับคือไม่ทำไม่รู้และไม่รู้ว่าการจัดการความรู้คืออะไร ในที่นี้ขอให้คำนิยามหลังการสิ้นสุดงานวิจัยว่า การจัดการความรู้คือการนำเอาความรู้ที่ผ่านการปฏิบัติจนตกเป็นผลึกไปใช้ให้เกิดผลในทางปฏิบัติ ผลของการปฏิบัติอาจไม่สอดคล้องกับปัจจัย (ปริบท) ในหลายด้าน จึงมีอันต้องปรับปรุบ แก้ไข พัฒนาให้สอดคล้องกับสภาพของแต่ละหน่วยการปฏิบัติ ความรู้ดังกล่าวมีอยู่ในตัวคน และแต่ละคนเราไม่สามารถประเมินความสามารถได้ อย่างไรก็ตาม ข้างหน้าเราอาจให้ความหมายของคำว่าการจัดการความรู้ในอีกหลายรูปแบบหลังจากที่พบอะไรหลายๆอย่างตามประสบการณ์การปฏิบัติของแต่ละคนแต่ละปริบท

ในนามของทีมวิจัยมือใหม่ (การทำวิจัยแบบการจัดการความรู้ พึงคิดไว้ว่า เราไม่เคยรู้อะไรเลย) โดยมีอาจารย์นิสา เป็นหัวหน้าทีมงาน ที่ผ่านมาเราได้ใช้ความสามารถที่เรามีอยู่ซึ่งเด่นคนละอย่างออกมามอบให้กับชุมชน รู้สึกสบายใจ ที่ชีวิตนี้ได้ทำประโยชน์ให้กับสังคม แม้งานนี้จะเป็นเพียงแบบฝึกหัดเล็กๆของนักวิจัยมือใหม่ก็ตาม

สองวันที่ผ่านมาคือการปิดฉากที่ต้องสานต่อแม้จะไม่มีงบประมาณจากส่วนใด บทสรุปของทีมวิจัยทราบว่า งบประมาณที่ให้ทีมไปดำเนินการปีกว่า เท่ากับการศึกษาดูงานของอบต.เพียง ๑ วัน นั้นย่อมแสดงว่า งานที่ออกมากับงบประมาณน่าจะคุ้มเกินคุ้ม

------------------------------เดินต่อไปจนกว่าลมหายใจจะสิ้นลง