เมื่อวานทีมวิจัยฯ อีกชุดหนึ่งในส่วนที่ดิฉันเป็นหัวหน้าชุด ได้นัดพบกันที่ห้องประชุมของผู้บริหารโรงเรียนบางลี่วิทยา ซึ่งได้รับการอนุเคราะห์และการดูแลอำนวยความสะดวกเป็นอย่างดีจาก ผอ.ประจักษ์ ปานอินทร์ ผู้อำนวยการโรงเรียนนี้ โดยชุดนี้ประกอบด้วยคุณครู 3 กลุ่ม กลุ่มแรกเรียนมาทางด้านจิตวิทยา 4 ท่าน กลุ่มสองเรียนจบทางการวิจัยและสถิติมาโดยตรง 1 ท่าน กลุ่มสุดท้ายเป็นคุณครูที่มีความสนใจและทำงานคลุกคลีอยู่กับการพัฒนาเด็กโดยใช้หลักจิตวิทยาสอดแทรกในการจัดกิจกรรมอีก 7 ท่าน

      ความคิดในการเริ่มต้นของการวิจัยชุดนี้ ซึ่งเป็นร่มเล็กในร่มใหญ่ที่ชื่อว่า "ชุดการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเป็นเลิศ" ซึ่งในครั้งแรกเราใช้ "พหุปัญญา" มาจับเพื่อแตกเป็นร่มเล็ก โดยตัวเองยังไม่ค่อยแน่ใจว่าชุดนี้จะว่าด้วยเรื่องการพัฒนาสู่ความเป็นเลิศเกี่ยวกับ "ปัญญาด้านมนุษย์สัมพันธ์" (Interpersonal Intelligence) หรือ "ปัญญาด้านความเข้าใจในตนเอง" (Intrapersonal Intelligence) 

      จึงทำให้การพูดคุยในวันนี้ เป็นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นโดยอาศัยประสบการณ์ของแต่ละคนและข้อมูลทางสังคมร่วมกับความต้องการในการเติมเต็มและพัฒนาลูกศิษย์ของเราให้เป็นคนที่มีความพร้อมในการดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข กล่าวคือ หากเราจัดการศึกษาเพื่อให้เด็ก เก่ง ดี มีสุข ทีมของเราก็กำลังมุ่งในเรื่องหลัง ซึ่งเรามองว่าหากเด็กมีความพร้อมด้าน มีสุข จะทำให้ส่งผลไปยังเรื่องของ ดี และ เก่ง ได้ด้วย

      จากการสรุปความคิดที่ได้จากการวิเคราะห์ข้อมูลของทีม ทำให้เราได้ข้อสรุปว่าเราจะจับเรื่อง "ปัญญาด้านความเข้าใจในตนเอง" (Intrapersonal Intelligence) เพราะเรามองว่ามีความพยายามของหลาย ๆ ฝ่ายที่จะช่วยผลักดันในเรื่อง "ปัญญาด้านมนุษย์สัมพันธ์" (Interpersonal Intelligence) กันอยู่มากพอควร แต่ดูเหมือนเรายังทำในเรื่องแรกไม่ค่อยมากนัก ทุกวันนี้เราจึงได้ยินข่าวว่ามี เด็กเรียนเก่งบางคนฆ่าตัวตาย เพราะรับเรื่องความล้มเหลวเพียงนิดหน่อยของตัวเองไม่ได้ หรือเด็กดีบางคนฆ่าเพื่อนที่ตัวเองเรียกว่าแฟน เพียงเพราะรู้ว่าเขาทำท่าจะเลิกคบกับตนแล้ว สิ่งเหล่านี้ทำให้เราเห็นว่าเด็กในยุคปัจจุบันจำนวนไม่น้อย ที่ยังไม่รู้เท่าทันอารมณ์ของตัวเอง ยังไม่เข้าใจตัวเอง อันเป็นผลทำให้ไม่เข้าใจคนรอบข้างและสภาพแวดล้อมรอบตัว

      กลุ่มนักเรียนที่ทีมเราเห็นว่าต้องพัฒนาเรื่องนี้ให้เป็นพื้นฐานในชีวิตของเขาก่อนที่จะถึงวัย "สายเกินแก้" แล้วน่าจะเป็นนักเรียนระดับช่วงชั้นที่ 2 (ป.4-6) และกิจกรรมที่ทีมของเราจะช่วยกันสร้างขึ้นนั้นต้องมีความสอดคล้องเหมาะสมกับเด็กในวัยนี้ด้วย เราจึงตกลงกันว่างานวิจัยที่จะเดินเครื่องกันนี้ให้ใช้ชื่อว่า "การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาศักยภาพทางปัญญาด้านความเข้าใจในตนเอง โดยใช้กิจกรรม..... ของนักเรียนช่วงชั้นที่ 2จะเห็นว่าเรายังไม่ระบุชื่อกิจกรรม เนื่องจากเรายังต้องการไปค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมว่ามีใครทำเรื่องนี้อยู่บ้าง แนวไหน อย่างไร เราจึงจะสามารถออกแบบกิจกรรมของเราได้ จากนั้นพวกเราก็ได้ช่วยกันเขียน Flow Chart แสดงขั้นตอนในการดำเนินงานวิจัยนี้ เพื่อให้ทุกคนมองเห็นภาพและเข้าใจการทำงานตลอดแนวของพวกเราเอง 

      ในวันพรุ่งนี้และวันมะรืน (เสาร์-อาทิตย์) พวกเราจะแยกย้ายกันไปค้นหาข้อมูลจากห้องสมุดในสถาบันการศึกษาต่าง ๆ เมื่อได้ข้อมูลมาแล้วเราจึงจะนัดพบกันอีกครั้ง......