เหมือนสามารถยกเขาออกจากอกได้สำเร็จ หลังจากผ่านพ้นกับการนำพาทำ PCA คัพระแงะ มาสักระยะหนึ่ง ที่จริงเส้นทางยังอีกไกลมากนัก แต่ต้องบอกว่าสบายใจอย่างมากกับการก้าวพ้นความกังวล ความกลัวในฐานะบทบาทที่สำคัญ และความคาดหวังทั้งปวงของคนระแงะ ที่ยกให้เป็นครูผู้นำการพาทำ PCA สู่งานประจำของคนทำงานประจำทุกคน ต้องบอกว่าเป็นภาระที่หนังอึ้งแต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ มิได้ยอมรับว่าตนเองเก่งกาจ PCA แต่อย่างใด แต่คิดว่าในเมื่อตนเองคาดหวังที่จะนำการเปลี่ยนแปลงสู่คัพระแงะ จาก PCA แบบยถากรรมสู่ PCA แบบร่วมมือกันทำ ในเมื่อถูกหยิบยื่นความไว้วางใจเช่นนี้แล้ว  ตัวเองก็จำเป็นที่จะต้องสวมบทบาทดังกล่าวโดยปริยายโดยมุ่งหวังที่จะนำการเปลี่ยนแปลงสู่คัพระแงะให้จงได้.....

  เป็นอีกครั้งที่ต้องเอามือมากุมขมับ เป็นอีกครั้งที่ต้องมาเครียดเจ็บกระดองใจ ต้องบอกว่า กลัว” สำหรับการสวมบทบาทที่ถูกยกให้เป็น “ครู” ซึ่งเป็นคำที่แฝงด้วยนิยามอันลึกซึ้งผู้ซึ่งเป็นคนที่ต้องถ่ายทอดวิชาความรู้ ให้ลูกศิษย์ได้เข้าใจ PCA และนำ PCA ไปใช้ประโยชน์ได้ กลัวเรื่องใดเล่า ??? เป็นคำถามที่น่าสนใจมากครับ  กลัวว่าจะไม่ได้ขั้น 3 หรือ ต้องบอกอย่างมั่นอกมั่นใจเลย “ไม่”  ผมไม่เคยกลัวว่าการทำ PCA แล้วจะไม่ได้ขั้นที่ 3 เพราะผมไม่ได้ตั้งเป้าหมายแบบนี้ตั้งแต่แรกอยู่แล้ว สิ่งที่น่ากลัวที่สุดสำหรับบทบาทการเป็นครูสอน PCA นั่นก็คือ กลัวว่าการเริ่มต้นรู้จัก PCA สำหรับใครหลายๆคนที่ยังไม่เคยได้จับต้อง PCA จะเป็นวันเดียวกันที่เลือกตัดสินใจที่จะไม่ทำ PCA อีกแล้ว ผมกลัวเหลือเกินว่า “กลัวว่าเค้าจะไม่ทำ” เพราะเห็นว่า....นี่คือภาระงานเพิ่มของเค้า ยาก ไม่มีประโยชน์และไม่ใช่หน้าที่ เครียด เริ่มต้นด้วยสิ่งนี้ทุกอย่างก็ถือว่าจบ การเริ่มต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ ที่เป็นการบ้านให้ครูอย่างผมต้องหาวิธีการให้ครั้งแรกของ PCA สำหรับใครหลายๆคน ต้องเต็มเปี่ยมไปด้วยความประทับใจ ทัศนคติที่ดี และความรู้สึกดีๆที่มีต่อ PCA

  การเริ่มต้น PCA คัพระแงะในปีนี้ดำเนินขึ้นและผ่านพ้นไปด้วยความประทับใจเหนือความคาดหมายอย่างมาก ต้องพูดอย่างนี้เลย ปฏิเสธไมได้จริงๆว่าเป็นการเริ่มต้นที่ดี ดีมากๆ ผมได้รับโอกาสให้เป็นครูครั้งแรกในการนำเสนอ PCA ให้เจ้าหน้าที่ทุกคนใน รพ.สต. กับหัวข้อที่ง่ายๆ แต่สำคัญเหนือกว่าทั้งปวง และมั่นใจว่าเป็นหัวข้อที่ยากที่สุด นั่นคือหัวข้อ “รู้จัก PCA” ก่อนที่จะมีการเริ่มกระบวนการสอน ผมเห็นอะไรบางอย่างจากเจ้าหน้าที่ทุกคนที่เข้ามานั่งฟัง สีหน้าที่ปรากฏให้เห็น แววตาที่สื่อความรู้สึก เสียงพูดคุยที่แอบได้ยิน มั่นใจเลยว่าทุกคนที่เข้ามานั่งฟังกำลังจะเดินเข้าสู่ความเครียดแล้วทั้งที่ยังไม่ได้เริ่มต้นด้วยซ้ำ  แต่วันนี้ไม่รู้สิ  กลับเป็นวันที่ครูอย่างผมมั่นอกมั่นใจในการรับบทบาทความเป็นครูที่จะทำให้ทุกคนได้รู้จักตัวจริงเสียงจริงของ PCA สักที จากก่อนหน้านี้ที่เคยกลัวและกังวลแต่วันนี้กลับรู้สึกมั่นใจอย่างบอกไม่ถูก และแล้วก็ใช้เวลากว่า 2 ชั่วโมง กับการสอนในรูปแบบการเล่าเรื่อง ทีละขั้นทีละตอน ให้กำลังใจทุกระยะ พยายามบอกให้เห็นความง่ายที่ทุกคนทำได้ พยายามชี้ให้เห็นประโยชน์ที่จะได้รับในแต่ละขั้นตอน แทรกด้วยการสร้างแรงบันดาลใจในการทำงานทุกขณะของการถ่ายทอดความรู้ ผมคิดว่าที่สุดแล้วสำหรับบทบาทความเป็นครูของผม เต็มที่แล้วสำหรับบทบาทผู้ถ่ายทอดวิชาความรู้ง่ายๆที่คนทุกระดับสามารถนำไปใช้ได้จริง และภาคภูมิใจที่ผลตอบรับแทบเต็มร้อยที่สื่อออกมาอย่างชัดเจนว่า “รู้สึกว่าทำได้และอยากจะทำ PCA หลังจากที่ฟังฮัสนานสอน”  ภูมิใจอย่างมาก  และผมก็กำลังจะก้าวพ้นความกลัวได้สำเร็จ การเริ่มต้น PCA สำหรับทุกคนในครั้งนี้ทำให้ทุกคนมีความรู้สึกดี  ....ยิ่งใหญ่มากครับ และต้องบอกว่า เหนือคำบรรยายสำหรับครูคนหนึ่ง ที่การสอนของเค้าทำให้นักเรียนทุกคนเข้าใจและรู้สึกดีกับสิ่งที่ครูสอน...

  หลังจากเริ่มต้น ก็ถึงขั้นตอนของการลงมือทำ ผ่านไปสองอาทิตย์กับบทบาทเดิมคือครูสอน PCA แต่แยกออกมาเฉพาะงาน ANC ใช้เวลาสองอาทิตย์กับการนำกระบวนการ PCA สู่งาน ANC ผมสอนไปทีละขั้น ทำความเข้าใจไปทีละหมวด ให้เวลาในการฝึกเขียน เปิดโอกาสให้ซักถามถึงประเด็นที่ยังไม่เข้าใจ สองวันกับสองอาทิตย์ เปิดโอกาสให้มีการนำเสนอของแต่ละ รพ.สต. ต้องบอกว่าน่าทึ่ง ถึงแม้ในเนื้อหาข้อมูลบางอย่างยังไม่ครบถ้วนสมบูรณ์กับช่วงเวลาที่กระชั้นชิด แต่การมานำเสนอ มาเล่าแต่ละหมวดแล้วทำให้ผมรู้สึกว่า “เค้าเริ่มเข้าใจแล้วล่ะ” กับการที่ทุกคนมานำเสนอและทวนเนื้อหาที่ผมสอนว่าตรงนี้ได้มาอย่างไร ได้มากจากไหน ตรงนี้ต้องเชื่อมโยงกับส่วนไหน จะได้ข้อมูลแต่ละตัวอย่างไร แล้วจะกลับไปทำอะไรต่อ ทุกคนที่ออกมานำเสนอเล่าออกมาได้ชัดเจนมากครับ ครั้งแรกสำหรับทุกคนที่มาทำ PCA ทำได้ขนาดนี้ บอกได้คำเดียวว่าเยี่ยม ถ้าผมให้ AWARD ได้ ครูอย่างผมจะให้ทุกคนเลย ผมแทบจะไม่อยากเชื่อว่านักเรียนของผมจะเรียนรู้ได้เร็วขนาดนี้ ไม่มีอะไรยิ่งใหญ่ไปกว่าสิ่งที่เค้าทุกคนเข้าใจ เค้าเข้าใจสิ่งสำคัญคือเข้าใจ CONCEPT และรู้ประโยชน์ บางคนมีการระบายความรู้สึกด้วยว่า “PCA เป็นสิ่งที่มีประโยชน์สำหรับงานของเค้า จากที่เค้าเคยคิดว่าPCA เป็นเรื่องที่ยาก ไม่มีประโยชน์ วันนี้เค้าเห็นแล้ว เค้ารู้แล้ว และเค้าจะกลับไปทำให้เสร็จและนำ PCA ไปพัฒนางาน” นี่คือคำพูดของผู้รับผิดชอบงาน ANC ที่รู้จัก PCA ไม่ถึงเดือน ถ้าครูอย่างผมไม่ภูมิใจก็ไม่รู้แล้วละว่าจะรู้เป็นอย่างอื่นได้อย่างไร หัวใจพองโตเหลือเกิน ประทับใจ ภาคภูมิใจ ตอนนี้ขั้นสาม AWARD แทบจะหายไปจากตัวผมแล้ว สิ่งที่ยังเหลืออยู่ตอนนี้ในสมองก็คือความสุขใจ อุ่นใจและอยากจะเห็นการพัฒนางานโดยใช้เครื่องมือ PCA ต้องขอบคุณนักเรียนทุกคนที่ตั้งใจ ใส่ใจ และอยากเรียนรู้ภายใต้ความรู้ดีๆให้กัน ถึงแม้เส้นทางจะอีกไกลยิ่งนัก กับอีกหลายงานที่ต้องลงมือทำ การรับการประเมิน ผมว่าวันนี้ผมอุ่นใจ และก้าวพ้นความกลัวได้แบบปลิดทิ้ง รู้สึกว่าหายเหนื่อยกับการทำหนังสือ PCA แล้วทุกคนสามารถใช้ประโยชน์ได้จริง หายเหนื่อยกับบทบาทที่ยิ่งใหญ่ของความเป็นครูผู้หยิบยื่นวิชาความรู้ แม้จะบรรยายจนเสียงแหบเสียงแห้งก็ต้องบอกว่าไหว และไม่เหนื่อยเลย หน่ำซ้ำยังแอบภูมิใจลึกๆในบทบาทครูเพราะผมไม่เคยลืมเลยว่าความฝันของผมตั้งแต่เด็กไม่ใช่ “หมอ”  แต่เป็น “ครู” มีคนถามว่าทำไมอยากเป็นครู ผมบอกว่าผมอยากเป็นคนที่สร้างคน ผมภูมิใจที่จะได้เห็นการเติบโตของลูกศิษย์ที่จะได้ดิบได้ดี เอาล่ะถึงแม้ครั้งนี้จะไม่ใช่ครูที่สอนอยู่ในโรงเรียน มีเด็กนักเรียนตัวน้อยๆ แต่เป็นครูในห้องประชุม เป็นครูสำหรับนักเรียนที่อายุอานามก็ไม่ใช่น้อย ก็ไม่เป็นไร ความภูมิใจไม่แพ้กัน แต่ก็ต้องขอขอบคุณ “ศรีเพ็ญจา” ที่เชื่อมั่นและหยิบยื่นบทบาทนี้ให้ผม  มีลูกศิษย์บางคนบอกว่า ฮัสนานเป็นคนที่รู้เรื่อง PCA และเก่งกาจ PCA ที่สุด รู้ทุกเรื่องของ PCA ถึงสามารถทำหนังสือได้ ผมคงต้องตอบด้วยความมั่นใจว่า “ไม่ใช่” และไม่อาจเอื้อม ครูอย่างผมแค่ระดับล่าง ที่มุ่งมั่นที่จะสอน PCA ให้กับคนระดับล่างๆที่เริ่มต้นจะทำ PCA เนื้อหาความรู้ก็ง่ายๆ ไม่ใช่ยาก มี คนที่เก่งอีกเยอะ อีกมากมาย ในระแงะก็มีอีกหลายคน ...

  ถึงวันนี้ วินาทีนี้ภูมิใจอย่างมากถึงแม้เส้นทางจะอีกไกลมากนัก และไม่รู้ว่าจะเจออะไรบ้าง ที่ภูมิใจไม่ใช่เพราะอะไร แต่เพราะสามารถทำให้ทุกคนเข้าใจ มีความเชื่อ เชื่อว่าทุกคนทำ PCA ได้” เท่านั้นเอง

                                                             นายฮัสนาน หะยีเจ๊ะเล๊าะ

                                                                 รพ.สต.บ้านเจ๊ะเก

                                                                     086-2845985