การสอนที่ดีที่สุดในความเห็นผม  คือการสอนให้ผู้เรียนรักการเรียน การค้นคว้าหาความรู้  ถ้าทำได้เพียงแค่นี้ก็จบ 


แต่ทุกวันนี้ผู้เรียนส่วนใหญ่ (โดยเฉพาะไทย) เห็นการเรียนรู้เป็นเรื่องน่าเบื่อ การไปเรียนหนังสือคือสิ่งที่ถูกบังคับ ทั้งโดยพ่อแม่และโดยสังคม (ที่เชื่อถือผู้มีความรู้สูง)  จึงเรียนไปแบบแค่นๆ 


ส่วนครูหลายต่อหลายคน ก็พยายามหาวิธีสอนให้นักเรียน “สนุก” ซึ่งผมว่านี่มันหลอกนักเรียนนะ โดยครูพยายามทำหน้าที่เป็นตัวตลก หามุขมาเม้กโจ๊ก   หรือ นักขายชั้นยอด หรือ ดาราที่ตีบทแตก  ...ซึ่งผมว่ามันลดความศักดิ์สิทธิ์ของครูลงไปมากเลย


พระพุทธเจ้า (พพจ)  ทรงเป็นครูผู้ยิ่งใหญ่  ทรงสอนคนโง่ที่สุดถึงคนฉลาดที่สุดให้บรรลุธรรมได้  แต่ไม่เคยเห็นทรงต้องทำให้การสอนพระธรรมเป็นเรื่องสนุก หรือ ทรงพูดตลกโปกฮาใดเลย  (พระธรรม 84000 บท ไม่เห็นมีคำสอนตลกสักบท) 

แต่ทรงกระตุ้นเสมอให้รักธรรม  คือรักการเรียนการค้นคว้านั่นเอง 

ท่านพุทธทาสภิกขุก็ไสตล์เดียวกัน  สอนแบบแห้งๆ นี่แหละ แต่คนกลับสนใจเรียนกันมาก


สุดท้าย  พพจ  ทรงสอนแบบ ตถาคตเป็นผู้ชี้ทางเท่านั้น ส่วนท่านต้องเดินเอาเองจึงจะถึงปลายทาง  ซึ่งมาตรงกับวิธีการสอนของผมโดยบังเอิญ คือ ผมจะสอนแต่หลักการเท่านั้น (ชี้ทาง)    ส่วนวิธีการรายละเอียด (เดินทาง) ให้ผู้เรียนไปทดลองเดินทำกันเอาเอง  เช่น ตัวอย่างต่างๆ ผมจะให้น้อยมาก  แต่ให้นักเรียนไปอ่านเอาเองบ้าง ให้การบ้านบ้าง  (ครูส่วนใหญ่จะทำตัวอย่างให้ดู บวกลบคูณหารให้ดูสดๆ  ซึ่งผมว่านี่คือการพาอุ้มเดินไปสู่จุดหมายแล้ว ไม่ปล่อยให้นักเรียนเดินเอง)

การสอนแบบนี้ ถ้าสอนคนโง่ก็ต้องชี้ทางกันจนมือหงิกหน่อย ส่วนคนฉลาดไม่ต้องชี้มากนัก

จิตวิทยาการสอนเดี๋ยวนี้เขาบอกว่า ห้ามบอกว่านักเรียนโง่  แต่ผมนี้ว่าประจำ  แต่ดูแล้วนักเรียนชอบนะ  (นักเรียนก็คงซาดิสก์เหมือนครู อิอิ)  ผมว่าการที่ครูเขาบอกว่าเราโง่นั้นเป็นสิ่งดีมากที่สุด (ถ้าเขาพูดด้วยเมตตา ไม่ได้พูดแบบดูถูก) 

ในตำรา “กลศาสตร์ของไหล”  ที่ผมเขียน ผมยังแต่งกลอนไว้ในบทนำว่า


ใดใดในโลกล้วน        ไหลวน

โง่อาจเพียรเรียนจน     เก่งด้าย

วิศวะศึกษากล-           ศาสตร์ของ  ไหลนา

ยากแท้แปรเป็นง่าย     หากรัก เรียนจริง


วิศวะ  พึงหมั่นค้น      ทฤษฎี

กะ  เกณฑ์ตามวิธี      ถี่ถ้วน

ระ  ดับความรู้มี           จนเกิด-

ญาณ  หยั่งรู้คำนวณ  แม่นแท้ นำไทย


คำว่าวิศวกรญาณ (อ่านว่า วิดศวะ กะระ ญาณ)  เป็นศัพท์ที่ผมบัญญัติเอง แปลมาจากฝรั่ง ที่ว่า engineering intuition

...คนถางทาง (๒๑ พย. ๒๕๕๕)