ประเพณี "ฮีตสิบสอง คองสิบสี่"
เป็นประเพณีงานบุญท้องถิ่นของชาวจังหวัดเลยคำว่า "ฮีตสิบสอง"หมายถึง
งานประเพณีสิบสองเดือน เช่น งานบุญเดือนอ้าย คืองานบุญเข้ากรรม, เดือนยี่
คืองานบุญคูณลาน, เดือนสาม
คืองานบุญข้าวจี่,เดือนสี่ คือ
งานบุญพระเวส(หรือผะเหวด), เดือนห้า คืองานบุญสงกรานต์, เดือนหก คืองานบุญบั้งไฟ, เดือนเจ็ดคืองานบุญข้าวประดับดิน,เดือนแปด
คืองานบุญเข้าพรรษา,เดือนเก้าคืองานบุญข้าวประดับดิน, เดือนสิบคืองานบุญข้าวสาก หรือบุญสลากภัต และเดือนสิบสอง
คืองานบุญกฐินส่วน "คองสิบสี่"
หมายถึงหลักทำนองคลองธรรมที่คนในสังคมพึงปฏิบัติต่อกันเพื่อให้อยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุขเช่นหลักที่เจ้านายผู้ปกครองพึงปฏิบัติต่อราษฎร,หลักปฏิบัติของคนในครอบครัว, หลักปฏิบัติของพระสงฆ์องค์เจ้า
เป็นต้น
งานประเพณีเทศกาลตามฮีตสิบสองนี้ เป็นงานบุญที่ถือปฏิบัติกันทั่วไปในภาคอีสานแต่ละท้องถิ่นก็อาจมีรายละเอียดปลีกย่อยหรือพิธีกรรม เฉพาะถิ่นแตกต่างกันออกไป
แหม...คิดตรงใจเลย... ฮีต เป็นวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งยิ่งใหญ่
เรากำลังนั่งยาน ย้อนรอย ฮีต คองธรรม กลับไปสมัยผาแดงนางอาย... ....แล้วจะกลับมาเขียนให้...ทัน...ก่อนประตูกาลเวลาจะปิดลง...