เพื่อสอดรับการนโยบายและทิศทางการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพเครือข่ายบริการปฐมภูมิPCAของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส ที่มุ่งเน้นให้ปี ๒๕๕๖ เป็นปีของการประเมิน PCAในภาพรวมของ คปสอ. และเน้นการนำกระบวนการ PCA สู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม “ไม่ใช่แค่ประเมินในหน้ากระดาษ” แต่เน้นการประเมินหน้างาน จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งยวดที่จะต้องทำให้ทุกคนใน รพ.สต.มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับ PCA และสามารถนำกระบวนการ PCA สู่การปฏิบัติเพื่อพัฒนางานประจำของตนเองให้ได้ เป็นงานหนักพอสมควรสำหรับนักวิชาการสาธารณสุขที่รับผิดชอบงาน PCA ที่จะต้องนำความรู้ที่ได้รับจากการอบรมมาถ่ายทอดให้ทีมงานได้รู้และเข้าใจ และสามารถนำไปใช้ได้ แค่มาพูดให้ฟังว่าที่อบรมมีอะไรบ้างก็คงไม่ยาก แต่สิ่งที่ยากก็คือจะทำอย่างไรให้ทีมงานได้เข้าใจสาระของการทำ PCA ได้อย่างแท้จริง สิ่งนี้ถือว่ายากมาก เพราะส่วนใหญ่ทีมงานใน รพ.สต.มักไม่ชอบอะไรที่เป็นวิชาการ ไม่ค่อยชำนาญ ไม่ค่อยได้มีโอกาสสัมผัสถ้าไม่ใช่นักวิชาการโดยสายเลือด มันคงไม่ดีเป็นแน่และทีมงานใน รพ.สต.ทั้งหมดคงจะเครียดน่าดู ถ้าการถ่ายทอดความรู้เป็นเนื้อหาวิชาการล้วนๆ จับต้องยาก เน้นต้องเขียนให้ดี มีเล่ม PCA เล่มหนาๆไว้เชยชม โจทย์ที่สำคัญของการถ่ายทอดความรู้สู่ทีมงานจึงเป็นการถ่ายทอดความรู้ในรูปแบบที่ตรงกันข้ามอย่างที่กล่าวมา และนี่เป็นที่มาของการจัดทำหนังสือและแบบฝึกหัด PCA เล่มนี้ ที่ผมมีความตั้งใจ ทุ่มเท เขียนหนังสือเล่มนี้ขึ้นมา เพื่อให้การเรียนรู้ PCA ของทีมงานทุกคนเต็มเปี่ยมไปด้วยความสุข สนุก และมุ่งเน้นความเข้าใจที่จะนำไปปฏิบัติจริงได้ในบริบทงานของตนเอง เอาวิชาการให้น้อยที่สุด เนื้อหาจับต้องได้ เน้นเขียนตามบริบทไม่ต้องเลิศหรูหรือหรูหรา ไม่เน้นเล่มหนาแต่เน้นการนำเนื้อหาไปใช้ประโยชน์ นี่คือเป้าหมายสำคัญของการทุ่มเท ลงแรงเขียนหนังสือเล่มนี้ เหนื่อยพอสมควรที่จะต้องบูรณาการองค์ความรู้ที่ได้จากการอบรม ความรู้จากการอ่านคู่มือมากลั่นกรอง ประยุกต์ใช้ให้ทีมงานทุกคนได้เข้าใจง่ายที่สุด แต่นี่คือสิ่งที่ผมตั้งใจที่จะทำอยู่แล้ว เพราะผมเชื่อว่าถ้าผมไม่ปรับประยุกต์เนื้อหาอะไรเลย และนำเนื้อหาทั้งหมดที่ได้จากอบรม หรือจากการอ่านคู่มือมาแบบทั้งยวงมาป้อนให้ทีมงาน “ทุกคนจะไม่เข้าใจ” พอไม่เข้าใจก็จะเครียดและไม่อยากทำ พอไม่ทำ การพัฒนางานโดยใช้กระบวนการของ PCA ก็ไม่เกิดขึ้น “แล้วจะเกิดประโยชน์อะไรล่ะ” การถ่ายทอดความรู้ PCA มิได้มุ่งเน้นคาดหวังให้ทีมงานทุกคนได้เก่งกาจวิชาการ แต่เน้นให้ทุกคนได้เข้าใจสาระและนำเครื่องมือที่เรียกว่า PCA มาใช้ประโยชน์ในการพัฒนางานได้ สิ่งนี้แหละคือสิ่งสำคัญ จำเป็นต้องเหนื่อยในการเขียนหนังสือเล่มนี้เพื่อแลกกับประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่ที่จะตามมา และถ้าเห็นทีมงานทุกคนเข้าใจ สามารถทำได้ นี่แหละคือยาชูกำลังชั้นดีที่จะทำให้ผมหายเหนื่อยเป็นปลิดทิ้ง
หนังสือเล่มนี้เป็นเนื้อหาที่เน้นความเข้าใจ ให้ทุกคนสามารถอ่านได้และทำความเข้าใจได้ด้วยตนเอง มีตัวอย่างอธิบายให้เห็นภาพโดยละเอียด แทรกด้วยเนื้อหาวิชาการองค์ความรู้ที่จำเป็นในการทำ PCA แต่ละขั้นแต่ละหมวด และมีแบบฝึกหัดให้ลองทำหลังจบบทเรียนแต่ละบท ผมภาคภูมิใจมากที่สามารถทำให้ความตั้งใจแต่แรกที่อยากมีหนังสือประกอบการเรียนและการถ่ายทอด PCA สู่ทีมงานเป็นจริงได้ “อัลฮัมดูลิลลาฮ” แท้จริงการสรรเสริญเป็นของพระเจ้า ขอย้ำว่าหนังสือเล่มนี้ไม่เหมาะกับนักวิชาการที่คลั่งวิชาการ เพราะถ้าอ่านแล้วจะรู้สึกว่าไม่ครอบคลุม อันนั้นไม่ถูก อันนี้ก็ผิด และผมก็ขอย้ำว่านี่คือหนังสือสอนทีมงานของผมที่ไม่ใช่นักวิชาการแต่เป็นคนทำงานประจำ ผิดพลาดประการใดก็ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย สุดท้ายขอขอบพระคุณทีมงานทุกคนที่เป็นกำลังใจในการทำงานมาโดยตลอด ขอบคุณจริงๆ
นายฮัสนาน หะยีเจ๊ะเล๊าะ
๓๑ ตุลาคม ๒๕๕๕
