กิจกรรมบำบัดศึกษา

ผมได้มีโอกาสไปฝึกปฏิบัติงานทางกิจกรรมบำบัดที่ ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนชายบ้านมุทิตา ได้มีโอกาสสัมภาษณ์วัยรุ่นที่อยู่ในศูนย์ฝึกแห่งนั้น ขอเรียกว่า น้องไก่(นามสมมติ) อายุ 19 ปี เลือกเรียนตัดผมเป็นวิชาหลักอยู่ในศูนย์แห่งนี้ ได้ถามเขาถึงอาชีพที่ต้องการทำ เขาบอกว่าอยากทำเกี่ยวกับการส่งเอกสารและเป็นพนักงานบริษัท หลังจากคุยได้สักพักหนึ่ง น้องไก่ก็บอกกับผมว่า ที่ศูนย์นี้ส่วนใหญ่มีแต่เด็กอายุน้อยกว่า ไม่มีอายุเท่ากัน จึงไม่ค่อยอยากพูดคุยกับใคร ชอบอยู่คนเดียวมากกว่า จากที่น้องได้บอกมานั้นแสดงให้เห็นถึงการแสดงบทบาทที่ไม่เหมาะสมในศูนย์ฯ รวมถึงความเชื่อมโยงของการฝึกอาชีพในศูนย์ฯกับสิ่งที่ตั้งใจจะไปประกอบอาชีพหลังจากที่ได้ออกจากที่ศูนย์ฯไปแล้ว ประเด็นสำคัญ คือ บทบาทของการประกอบอาชีพและบทบาทของการเป็นผู้อยู่อาศัยในศูนย์

ในทางกิจกรรมบำบัดมีกรอบอ้างอิงที่ชื่อว่า Model of Human Occupation หรือ MOHO ซึ่งเป็นหลักปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสามารถในการดำเนินชีวิตของมนุษย์ ซึ่งในกรณีศึกษาข้างต้นนั้น น้องไก้มีการพัฒนาบทบาทในการดำเนินชีวิตที่ไม่เหมาะสม ซึ่งทำให้รู้สึกว่าตนเองไร้คุณค่าและหากปล่อยไว้นานๆอาจมีบทบาทหรือนิสัยใหม่มาทดแทน ย่อมทำให้ความสามารถของน้องไก่เสื่อมลงตามไปด้วย แนวทางแก้ไข คือ การให้มีส่วนร่วมรับผิดชอบในบทบาทต่างๆที่สร้างสรรค์ในฐานะผู้ลงมือกระทำ กำหนดความหวังทางบทบาทที่ชัดเจน ความสัมพันธ์กับบริบทในการแสดงออกทางบทบาทที่ถูกทาง ยกตัวอย่างเช่น การสำรวจความต้องการที่ชัดเจนของน้องไก่และพัฒนากิจกรรมที่เหมาะสมให้กับเขาหรือการมอบหมายหน้าที่ที่จะสร้างคุณค่าให้กับตัวเขา เพื่อให้เขารู้สึกถึงคุณค่าในตนเอง มีความสามารถที่ถูกทางและมีความสุขในการดำเนินชีวิตร่วมกับสังคม