โครงการสร้างสุขภาพ,เบาหวาน ความดันโลหิตสูง, การดูแลสุขภาพ

ผู้รับผิดชอบโครงการ นางวัลย์ลดา เลาหกุล และทีมงานสหวิชาชีพ

S1   :   การพัฒนาศักยภาพผู้ป่วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง

Obj. : ผู้ป่วยมีสมรรถนะในการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมกับตนเอง

 หลักการและเหตุผล

                ในปัจจุบันโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่นับวันจะเพิ่มมากขึ้น ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขต้องสูญเสียงบประมาณในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัญหาภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานอย่างต่อเนื่อง จากการศึกษาข้อมูลสถิติในปี 2550 พบว่า ผู้ป่วยเบาหวานทั่วโลกเพิ่มมากขึ้น 4ใน 5 เป็นชาวเอเชีย   และจากรายงานของสำนักงานนโยบายและสาธารณสุข(ปี2542-2552) พบว่าสาเหตุการตายด้วยโรคเบาหวานมีอัตราเฉลี่ยร้อยละ 12  สำหรับโรงพยาบาลสมุทรสาคร พบว่าในปี 2550,2551,2552 ,2553 ,2554 จำนวนผู้ป่วยเบาหวานผู้ป่วยนอกเท่ากับ 6,410 คน 6,815 คน 7,236 คน 7,613 คน และ7,770 คน ตามลำดับ (ข้อมูลงานเวชระเบียนและสถิติโรงพยาบาลสมุทรสาคร,2555) ทำให้ทราบว่าความชุกของโรคเบาหวานในโรงพยาบาลสมุทรสาครเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ

                 จากการศึกษาประเมินผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการที่ห้องตรวจประกันสังคมช่วงปี2552,2553 2554  และ2555  พบว่าผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูงขาดความรู้ในการดูแลตนเอง ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้คงที่   ไม่เคยได้รับการตรวจเท้า  ไม่รู้ว่าทำไมต้องตรวจเลือด  ไม่รู้วิธีการดูแลสุขภาพตนเอง  ขาดความตระหนักในเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง  มีพฤติกรรมการดูแลตนเองไม่เหมาะสมทั้งเรื่องการรับประทานอาหาร การกินยา  การออกกำลังกาย การดูแลระดับน้ำตาลในเลือด  การดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน ว่ามีความสำคัญอย่างไร  นั้นแสดงให้เห็นว่าผู้ป่วยมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนและเกิดผลกระทบจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเพิ่มมากขึ้นทุกปี

                จากการทดสอบความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพทั้งด้านการรับประทานอาหารและยา ในผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง  พบว่าผู้ป่วยยังขาดความรู้    จึงส่งผลให้ผู้ป่วยไม่สามารถดูแลสุขภาพด้วยตนเองได้ดี  ดังนั้นโครงการนี้จึงมีความสำคัญในการเตรียมผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ทั้งเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ให้สามารถนำความรู้ที่ได้รับการอบรมจากสหวิชาชีพ ทั้งแพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักสุขศึกษาและโภชนากร  โดยเน้นให้ผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ให้สามารถดูแลสุขภาพได้อย่างถูกวิธี  แบบพึ่งพาตนเอง ไม่ต้องพึ่งยามากเกินความจำเป็น   ให้เป็นแบบยั่งยืน  และนำไปพัฒนางานให้เกิดรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังแบบครบวงจร   ส่งเสริมให้ทีมงานสหวิชาชีพมีความสามารถในการดูแลผู้ป่วยได้อย่างเป็นระบบและเป็นต้นแบบที่มีประสิทธิภาพ  ทั้งช่วยส่งเสริมการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในโรงพยาบาลสมุทรสาครให้ดีขึ้น

 วัตถุประสงค์

  1. เพื่อให้ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูงมีความรู้ในเรื่องโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง  การดูแลสุขภาพ การรับประทานอาหารและยา การออกกำลังกาย การตรวจสุขภาพตา ไต เท้า ทั้งสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง
  2. เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถนำความรู้ที่ได้รับ  มาปรับพฤติกรรมในเรื่องการดูแลสุขภาพตนเอง  ใช้ยาได้อย่างปลอดถัย ถูกวิธี  และลดการพึ่งพาการใช้ยาที่เกินความจำเป็น
  3. เพื่อนำความรู้มาพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในหน่วยงานแบบครบวงจร ร่วมกับทีมงานสหวิชาชีพ(แพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักโภชนากร นักสุขศึกษา เป็นต้น)

 กลุ่มเป้าหมาย

             ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ในหน่วยงานห้องตรวจประกันสังคม จำนวน 400  ราย

ขั้นตอนดำเนินการและระยะเวลาดำเนินการ 

            ระหว่างเดือน ตุลาคม 2555  – พฤษภาคม 2556

            1.   ทบทวนความรู้ และหาแนวทางพัฒนาระบบการให้ความรู้ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูงร่วมกับทีมงานสหวิชาชีพ

            2.   ประชุม จัดทำเนื้อหาวิชาการ  และตารางการให้ความรู้ตามขอบเขต และวิธีการที่เหมาะสม  เพื่อนำมาใช้ประกอบบรรยายและสาธิต สอนให้ความรู้ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูง

             3.  ประเมินความรู้ของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูงก่อนเข้ากลุ่มรับการอบรมเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง เพื่อปรับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของตนเอง  

            4.  กำหนดวันเข้ากลุ่มให้ความรู้เรื่องต่างๆร่วมกับทีมงานสหวิชาชีพ ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฎิบัติ

            5.  ให้ความรู้โดยการสาธิตและบรรยาย  พร้อมทดลองปฎิบัติโดยการใช้อุปกรณ์เครื่องมือในการสอนให้ความรู้  และการตรวจสุขภาพในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูง สามารถดูแลสุขภาพแบบพึ่งพาตนเองได้

            6.  หลังสิ้นสุดการให้ความรู้   มีการติดตามผล  โดยนัดผู้ป่วยมาทบทวนความรู้ในครั้งต่อไป  เพื่อประเมินผลความรู้หลังได้รับจากการเข้ากลุ่มอบรมการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง   

             7. มีการทบทวนความรู้ โดยการทำแบบประเมินความรู้  อย่างน้อย  2 ครั้ง  ต่อปี โดยการสอบถามความเข้าใจ และทำแบบประเมินทบทวนความรู้

สถานที่ 

           ห้องตรวจประกันสังคม โรงพยาบาลสมุทรสาคร

งบประมาณ

           จากเงินบำรุงโรงพยาบาลสมุทรสาคร

           -  ค่าจัดทำเอกสารสื่อสารการเรียนรู้  40 บาท/ คน   จำนวน 400 ชุด  ราคารวม 16,000 บาท

การประเมินผล

           - ใช้เครื่องมือแบบประเมินความรู้การดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้า และการดูแลเท้า โดยทำการประเมินก่อนและหลังการเข้ากลุ่มอบรมให้ความรู้

เกณฑ์การประเมินผล

  1. ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ได้รับความรู้ในเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้า  มากกว่าร้อยละ 80  
  2. ผู้ป้วยสามารถนำความรู้หลังการเข้ากลุ่มอบรมให้ความรู้  มาดูแลสุขภาพด้วยตนเอง โดยได้คะแนนหลังประเมินความรู้ที่ได้รับมากกว่าร้อยละ 80

 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

  1.  ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูงมีความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้าได้ถูกต้องปลอดภัยเพิ่มมากขึ้น
  2. ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูง สามารถนำความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้า มาใช้ดูแลสุขภาพด้วยตนเองได้ถูกต้องเหมาะสม           

   3. เป็นแนวทางในการการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในหน่วยงานต่างๆ

   4. เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ให้ได้มาตรฐาน  ตามตัวชี้วัด

   5. ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ตระหนักเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง หลังได้รับความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเองแบบครบวงจร

  6.ผู้ป่วยสามารถปรับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ และสามารถใช้ยาได้ถูกต้องปลอดภัย

 

ลงชื่อ.................................................ผู้เขียนโครงการ

          (นางวัลย์ลดา   เลาหกุล )

ตำแหน่งพยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

 

 

ลงชื่อ..............................................ผู้เห็นชอบโครงการ

ลงชื่อ.................................................ผู้เสนอโครงการ

            (นางธัญวรัตน์  เลี้ยงชีพ )

          พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

      หัวหน้าห้องตรวจประกันสังคม

 

ลงชื่อ...............................................ผู้อนุมัติโครงการ

 

 

  ตารางการอบรมเรื่อง การดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้า ปี 2555

        วัน เดือน ปี

   เวลา

รายการ

  จำนวน

ผู้เข้าอบรม

ตุลาคม 2555

สัปดาห์ละ 2 ครั้ง

(*ทุกวันอังคาร พฤหัสบดี)

8.00-9.30 น.

อบรมเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้า รุ่น 1 ครั้งที่ 1

100

พฤศจิกายน 2555

 

8.00-9.30 น.

อบรมเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้า รุ่น 2 ครั้งที่ 1

100

ธันวาคม 2555

 

8.00-9.30  น.

อบรมเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้า รุ่น 3 ครั้งที่ 1

100

มกราคม 2556

 

8.00-9.30  น.

 อบรมเรื่องการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ทั้งความรู้เรื่องโรค  การตรวจสุขภาพด้วยตนเอง การรับประทานอาหาร การรับประทานยา การออกกำลังกาย การตรวจเท้าและการดูแลเท้า รุ่น 4 ครั้งที่ 1

100

กุมภาพันธ์  2556

 

8.00-9.30  น.

ทบทวนความรู้ พร้อมประเมินผลหลังเข้ากลุ่มความรู้

รุ่น 1 ครั้งที่ 2

100

มีนาคม 2556

 

8.00-9.30  น.

ทบทวนความรู้ พร้อมประเมินผลหลังเข้ากลุ่มความรู้

รุ่น 2 ครั้งที่ 2

100

เมษายน 2556

8.00-9.30  น.

ทบทวนความรู้ พร้อมประเมินผลหลังเข้ากลุ่มความรู้

รุ่น 3 ครั้งที่ 2

100

พฤษภาคม 2556

8.00-9.30  น.

ทบทวนความรู้ พร้อมประเมินผลหลังเข้ากลุ่มความรู้

รุ่น 4 ครั้งที่ 2

100

หมายเหตุ  : ใช้การนำเสนอ power point ในการบรรยาย และสาธิต ในการอบรม

                    ใช้แบบประเมินความรู้ ก่อน-หลัง เรื่องการการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง ในการสอน ภาคทฤษฎี

                    ใช้เครื่องมือ Monofilament และแบบฟอร์มการตรวจเท้าในการสอน ภาคทฤษฎีและภาคปฎิบัติ