วรรณกรรมวิจารณ์และมุมมองแบบผู้หญิง: มุมมองทางมานุษยวิทยา

                ถึงแม้ว่ามานุษยวิทยาจะเริ่มต้นเก็บข้อมูลในสังคมแบบดั้งเดิม (primitive) ก็ตาม แต่มันก็ยังมีประโยชน์ต่อคนที่มีมุมมองแบบสตรี นั่นคือ การมองว่าอำนาจของปิตาธิปไตยเกิดขึ้นและดำรงอยู่ได้อย่างไรในสังคมแบบดั้งเดิม จริงๆแล้วทฤษฎีทางมานุษยวิทยาออกจะเป็นการไม่เคารพต่อสิทธิสตรีอย่างยิ่ง แต่ที่มันเป็นจุดสนใจก็เพราะว่ามันได้อธิบายอำนาจของปิตาธิปไตยที่กล่าวมาแล้วนั่นเอง

                นักมานุษยวิทยาที่ถูกวิพากษ์โดยกลุ่มที่มีมุมมองแบบสตรีมากที่สุดเห็นจะเป็นใครไม่ได้ นอกจาก Claude Levi Strauss ผู้ที่เขียนหนังสือที่นักมานุษวิทยาหลายคนต้องอ่านนั่นคือ โครงสร้างของระบบเครือญาติในสังคมดั้งเดิม (Elementary Structure of Kinship) หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่ว่าด้วยทฤษฎีการเริ่มต้นของสังคมมนุษย์ ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับการวิพากษ์อย่างถึงรากถึงโคนของความไม่เท่าเทียมกันระหว่างระหว่างเพศเลย คู่ตรงกันข้ามระหว่างธรรมชาติและวัฒนธรรม คือตัวแบบของวิธีการทางมานุษยวิทยาโครงสร้าง (สนใจอ่านได้ในเรื่องสัญญะวิทยาซึ่งอยู่ในบล็อกของผมก่อนหน้านี้) กล่าวอย่างง่ายที่สุดก็คือ แรกเริ่มเดิมทีมนุษย์มีอิสระในทางเพศ ใครจะหลับนอนกับใครก็ได้ พี่หลับนอนกับน้อง น้องหลับนอนกับพี่ แม่หลับนอนกับลูก ลูกหลับนอนกับพ่อได้โดยเสรี Strauss เรียกสิ่งนี้สภาวะธรรมชาติ แต่เมื่อสังคมมีการร่วมรักระหว่างสายเลือดและการแต่งงานข้ามหมู่ เช่นเราต้องแต่งงานกับคนอื่นที่ไม่ใช่ญาติ การห้ามร่วมรักระหว่างสายเลือดและการแต่งงานข้ามหมู่ ก็ให้เกิดระบบเครือญาติขึ้น และระบบเครือญาตินี้แหละที่เขาเรียกว่าวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม Strauss เชื่อว่าถึงแม้ว่าสภาวะธรรมชาติจะหายไปจากโลกนี้แล้ว แต่มนุษย์ก็มักจะแสดงออกโดยผ่านวิธีการทำอาหาร รูปแบบการเคารพ การสร้างบ้านและเรื่องที่แต่งขึ้น โดยสรุปแล้วเขาเชื่อว่าระบบสังคมมีรากฐานมาจากระบบเครือญาตินั่นเอง จากระบบเครือญาติก็นำมาซึ่งระบบการค้าขาย ระบบการแข่งขัน ระบบการช่วยเหลือ และระบบการแบ่งปัน ซึ่งนำไปสู่ระบบทางสังคมนั่นเอง (social organization) โดยนัยนี้ผู้หญิงถือว่าเป็นของขวัญซึ่งผู้ชายสามารถแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกันได้ ผู้หญิงจึงไม่มีอำนาจหรืออิทธิพลอันใดในระบบซึ่งควบคุมโดยผู้ชาย ผู้ชายจึงเป็นผู้กำหนดค่าผู้หญิงในแลกเปลี่ยน   

                แน่นอนว่าแนวคิดนี้ถูกคนที่มุมมองแบบสตรีวิจารณ์แบบเทสาดเทเสีย ไว้ว่างผมค่อยมานำเสนอต่อไปครับ

บรรณานุกรม

Gayle Green and Coppelia Kahn. Feminist scholarship and the social construction of woman. in Gayle Green and Coppelia Kahn (eds). (1985). Making Difference: Feminist Literary Criticism. London. Methuen