วันนี้เป็นวันหยุด เป็นช่วงปิดภาคเรียนของเด็ก ๆ นักเรียนนักศึกษา ก็จึงมีลูกหลานมาอยู่วัดปฏิบัติธรรม
พระพุทธเจ้าท่านเมตตาเรา ท่านรักเรามาก ท่านต้องการให้เราประพฤติปฏิบัติธรรม
การปฏิบัติธรรมก็คือการมาแก้ไขตัวเอง แก้ไขความคิด คำพูด การกระทำ ความคิดก็คือตัวของเรา คำพูดก็คือตัวของเรา การกระทำก็คือตัวของเรา แต่ที่ผ่านมาความคิด คำพูดและการกระทำของเราทำให้เราเจอปัญหา เจอความเดือดร้อน ดังนั้นจึงต้องมาแก้ไขใหม่
คนที่มีคำพูดเหมือนเดิม การกระทำเหมือนเดิม ความคิดเหมือนเดิม ไม่ชื่อว่าคนปฏิบัติธรรม
การปฏิบัติต้องเริ่มต้นมาจากความคิด ต้นไม้ใหญ่เกิดมาจากเมล็ดเม็ดเล็ก ๆ ค่อย ๆ โตขึ้นเจริญขึ้นจนเป็นต้นไม้ใหญ่ ตัวเราก็เหมือนกัน มันเริ่มจากความคิดน้อย ๆ ถ้าเป็นความคิดที่ถูกมันก็เป็นความดีงาม เป็นความเจริญ แต่ถ้าเป็นความคิดที่ผิดมันก็เป็นความเสื่อม ความเสียหาย แล้วตัวเราจะเติบโตไปทางไหน...?
ความคิดนี้ก็เปรียบเสมือนเมล็ดของต้นไม้ที่จะเติบโตต่อไป หรือเหมือนตาน้ำที่จะกลายเป็นแม่น้ำสายใหญ่ที่ไหลเรื่อยไปขยายใหญ่ต่อไป
พวกเราทั้งเด็กและผู้ใหญ่ตอนนี้ปัญหาต่าง ๆ มันยังไม่เกิด แต่ในอนาคตมันต้องเกิดแน่ ถ้าทำดีก็ไปเกิดในทางที่ดี ถ้าทำไม่ดีก็ไปเกิดในทางไม่ดี จิตวาระสุดท้ายนี้เป็นสิ่งที่สำคัญที่จะทำให้เราไปเกิดในภพภูมิต่าง ๆ
จิตของเราใจของเรามันจะสั่งสมกรรมไปเรื่อย ๆ เหมือนบุคคลคนหนึ่งปล่อยให้ตนเองอ้วนเกินปกติ คนที่ปล่อยให้ตัวเองอ้วนเกินปกติวันนี้ยังดีอยู่ วันนี้ยังไม่มีปัญหาอะไร เขาก็ว่าเขาสุขภาพดี อ้วนท้วนสมบูรณ์ดี โหงวเฮ้งดี มีอยู่มีกิน แต่อนาคตมันมีปัญหาแน่ อีกหลายปีมันมีปัญหาแน่
พวกเราทุกคนก็กำลังเพลิดเพลินในวัย วัยหนุ่ม วัยสาว วัยเด็ก มันคึกคะนอง มันไม่ยอมทำคุณงามความดี ไม่ขวนขวายในการทำความดี เมื่อเราเป็นแบบนี้ชีวิตของเราในอนาคตก็ต้องผิดหวังมาก ความยากจนและปัญหาต่าง ๆ มันเกิดขึ้นกับเราแน่ ๆ เพราะว่าเราทิ้งชีวิตช่วงที่สำคัญที่สุดไป ชีวิตช่วงที่เราแข็งแรงที่สุด เรากลับทิ้งมันไป ทิ้งไปด้วยความสนุกสนานเพลิดเพลิน ไม่นำตัวเองมาประพฤติปฏิบัติ
สิ่งที่ทำให้เราไม่ปฏิบัตินั้นก็คือ เรามันได้ในสิ่งที่เราชอบใจอยู่ เช่น ลูกเราเป็นคนดี ภรรยาเป็นคนดี สามีเป็นคนดี เงินทองก็มีสะดวกใช้ สะดวกจ่าย ไปไหนก็มีรถขับ รถขี่ มีญาติ มีบริวาร เราก็เห็นว่านี่คือสิ่งที่สะดวกแล้ว สบายแล้ว พอแล้ว
สิ่งที่เรามีอยู่เดี๋ยวนี้ มันเป็นทรัพย์สมบัติที่อำนวยความสะดวกสบายให้เราเท่านั้น ไม่ใช่อริยทรัพย์หรือคุณธรรม มันตามเราไปไม่ได้ ตัวเรามันจะต้องแก่ต้องเฒ่าต้องพรัดพรากและถึงวันนั้นสิ่งที่อำนวยความสะดวกมันก็ไม่สะดวกแล้ว มีรถก็ขับเองไม่ได้ มีข้าวบางทีก็เคี้ยวเองไม่ได้ มีเสื้อผ้าก็ใส่เองไม่ได้ และสิ่งที่เรารักทั้งหมดเราก็ต้องจากไป เราไม่จากเขาเขาก็จากเรา เพราะสิ่งเหล่านี้มันไม่ใช่อริยทรัยพ์ เป็นทรัพย์ที่ต้องหดหายไปตามกาลเวลา แต่พวกเรากลับทำให้สิ่งเหล่านี้มาขัดขวางการประพฤติปฏิบัติเรา ก็เพราะเราคิดผิดเอง
สิ่งที่เป็นคุณก็กลายเป็นโทษ ต้องตั้งสติให้ดี ๆ ต้องมีปัญญา แม้แต่ใจของเราก็จะมีปัญหากับเราถ้าเราไม่ตั้งใจประพฤติปฏิบัติให้มีคุณธรรม การกระทำของเราก็จะมีปัญหากับเรา คนเราที่เดือดร้อนกันทุกวันนี้มันเกิดจากการกระทำของเราเองที่กลับมามีปัญหากับเรา ถ้าเราไม่อาศัยศีล อาศัยธรรม การกระทำของเราจะเป็นปัญหากับตัวเราเอง คำพูดของเรากลับมาให้โทษเราเอง ให้ทุกข์แก่ตัวเราเอง
การประพฤติปฏิบัติที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนก็คือต้องมาแก้ที่ตัวเราเอง ศาสนาเป็นเรื่องของตัวเรา ไม่ใช่เรื่องภายนอก พระพุทธเจ้าท่านจึงเมตตาบอกสอนว่าให้เราตั้งอยู่ในความไม่ประมาท อย่ารอให้ปัญหามันเกิด เพราะเมื่อปัญหามันเกิดแล้วมันเป็นเรื่องใหญ่ มันแก้ไขยาก
บางทีก็คิดว่าตัวเองดี ตัวเองไม่มีปัญหาอะไรเลย คนอื่นเท่านั้นที่มีปัญหา คนที่เป็นโรคจิตโรคประสาทเขาคิดกันอย่างนี้ คนที่เก่งคนที่ฉลาดจึงแก้ไขตัวเองได้ยากกว่า เพราะมันมีเหตุมีผลมาก
ทุกอย่างที่มันมีปัญหาเกิดจากที่เราคิดว่าเราเก่งเราฉลาด พอเราคิดว่าเราเก่งเราก็ประมาท
คนที่เก่ง คนที่ฉลาดก็มักคิดว่า เกิดอะไรขึ้นเราแก้ปัญหาได้ แม้แต่คนขับรถที่เกิดอุบัติเหตุก็คิดแบบนี้ว่าเราเก่ง เราฉลาด เกิดอะไรขึ้นเราแก้ไขได้
เรายังเด็กเรายังเล็ก เรายังอยู่ในวัยแข็งแรงให้ตั้งใจประพฤติปฏิบัติ พ่อแม่รักเราเมตตาเรามาก เงินนิดเดียวท่านก็แบ่งให้เราไปเรียนหนังสือ
โทรทัศน์คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ สิ่งเหล่านี้มีทั้งคุณและโทษ เราพยายามใช้เขาเท่าที่จะเป็นประโยชน์ ไม่ใช่ใช้โทรศัพท์ คอมพิวเตอร์ โทรทัศน์มาคลายเครียด ถ้าใช้นำมาคลายเครียดมันจะติดเหมือนคนติดยาเสพติดนั่นแหละ ติดแล้วอันตรายมาก
อย่าลืมว่าชีวิตของเรายังเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะสงสาร เรายังเป็นคนยากคนจนอยู่ ถ้าเราไม่ประพฤติปฏิบัติธรรมจนมีคุณธรรมมีอริยทรัพย์ เราทุกคนเป็นคนยากจนทั้งหมด
ให้เพิ่มความหนักแน่น ความเข้มแข็งให้กับตัวเอง ให้แยกแยะเรื่องดีชั่วผิดถูก เพราะตนแลเป็นที่พึ่งของตน จะให้ใครมาบังคับมาปฏิบัติแทนตัวเองมันไม่ได้ ไม่มีใครปฏิบัติให้เรา ไม่มีใครมาเป็นคนดีให้เรา ไม่มีใครมาเป็นคนขยันแทนเรา เราต้องขยันต้องปฏิบัติ ต้องเป็นคนดีเอง
ความงามอยู่ที่ความประพฤติ ถ้าเราไม่บังคับตัวเอง เราก็คือยักษ์ คือมาร คือเปรต คืออสุรกาย
พระพุทธเจ้าไม่ให้เราเลี้ยงยักษ์ เลี้ยงมาร เลี้ยงเปรต เลี้ยงอสุรกาย
พระพุทธเจ้าไม่ให้เราเพาะพันธุ์ยักษ์ เพาะพันธุ์มาร เพาะพันธุ์เปรตอสุรกาย พวกยักษ์ มาร เปรต อสุรกายนี้ อย่าไปเพาะพันธุ์มันขึ้นมาไว้ในจิตในใจของเรา
พระพุทธเจ้ากว่าจะชนะมารได้ยิ่งใหญ่มาก ลำบากมาก เราเป็นลูกศิษย์ของพระพุทธเจ้าเราไม่ต้องคิดอะไรมาก เพียงแต่ทำตาม เพราะท่านคิดให้หมดแล้ว
น้ำท่วมใหญ่มันเกิดจากฝนตกทีละเม็ด แต่มันตกไม่หยุด แม่น้ำจะยิ่งใหญ่ขนาดไหนก็ตามก็เกิดจากฝนที่ตกทีละเม็ด แต่ตกไม่หยุดนั้นฉันใด ผู้ที่ปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าไม่มีคำว่ายากจน ไม่มีคำว่าไม่ดี ที่เราปฏิบัติตามใจตัวเองหรือตามคนบางคนที่เขาไม่ได้มาตรฐานนั่นแหละมันจึงมีปัญหา
ที่พระพุทธเจ้าว่าอย่างนี้ ครูบาอาจารย์ว่าอย่างนี้ อย่าไปคิดว่าท่านว่าให้เรา พระพุทธเจ้าท่านเมตตาเรา ครูบาอาจารย์ท่านรักเรา ท่านไม่ได้ด่าไม่ได้ว่าให้เรา
ให้พวกเราทุกคนปฏิบัติไปเรื่อย ๆ เราจะเห็นความเปลี่ยนแปลงในตัวเอง คนเราถ้าทำดีมาก ๆ ทำไปดีไปเรื่อย ๆ ทำดีจนเป็นชีวิตจิตใจ ให้ไปทำชั่วมันทำไม่ได้นะ
ปัญหาครอบครัว คนที่เป็นโรคจิตโรคประสาทคือคนที่ตามใจตัวเอง คุณพ่อคุณแม่และครอบครัวของเราได้ผิดพลาดไปแล้วทั้งสติปัญญาและความประพฤติ เราต้องมองให้เห็นมองให้ออก เราจึงต้องพัฒนาตัวเอง พัฒนาตัวเองให้เป็นมนุษย์สายพันธุ์ใหม่ พัฒนากายวาจาใจ ความคิดความอ่าน พัฒนาไปเรื่อย ๆ เรามาอยู่วัดขอให้ตั้งใจประพฤติปฏิบัติ
เมื่ออยู่วัดปฏิบัติดีแล้ว เรากลับไปบ้านก็ต้องปฏิบัติดีด้วยเพื่อให้พ่อแม่ให้เห็นว่าเรานั้นเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี พ่อแม่จะได้มีกำลังใจในการทำงาน จะได้ไม่เอามือก่ายหน้าผากด้วยเพราะเราเป็นต้นเหตุ
คนที่ปฏิบัติตามพระพุทธเจ้าคือคนที่ได้รับพรจากพระพุทธเจ้า คนที่ประพฤติปฏิบัติตามพระพุทธเจ้าจะไม่มีความยากจน ไม่มีความทุกข์ เป็นมนุษย์สายพันธุ์ขยัน เป็นมนุษย์สายพันธุ์ดี เป็นมนุษย์สายพันธุ์ที่มีความสุข
เราลองมองรอบตัว ส่วนใหญ่แล้วเราจะเจอแต่มนุษย์สายพันธุ์อบายมุข เล่นหวย เล่นไพ่ เล่นไฮโล กินเหล้าขาว เจอมนุษย์สายพันธุ์ยักษ์ ตบตีกัน ด่ากัน เจอมนุษย์สายพันธุ์ใจง่าย ตัวกระเปี๊ยกก็มีลูกมีเมีย มนุษย์สายพันธุ์อย่างนี้อย่าให้มีในตัวของเรา
เราต้องพัฒนาสายพันธุ์ใหม่ พวกนั้นมันเป็นสายพันธุ์เก่า มันตกยุคไปแล้ว แต่ที่จริงมันก็เป็นบาปของเราส่วนหนึ่งที่เราเกิดมาแล้วเห็นแต่คนอย่างนี้ บางคนโชคร้ายแม้แต่พ่อแม่ของเราก็เป็นอย่างนี้
ให้เรามาปรับปรุงตัวเราเองให้เป็นมนุษย์สายพันธุ์ใหม่ เพราะเราทุกคนนั้นทำได้ เราจะไม่เอาความขี้เกียจ ความขี้คร้าน อบายมุข ไม่เอาบาปไม่เอากรรม มาใส่ตัวใส่ใจของเรา ให้เราดีใจ ภูมิใจว่าเดินทางมาถูกต้องแล้วที่มาอยู่วัดแล้วตั้งใจประพฤติปฏิบัติ ให้นำธรรมะไปใช้ในชีวิตของเราทุกวันทุกเวลา ไม่ตั้งตนอยู่บนความประมาท
ที่ผ่านมาก็ให้ผ่านไป ช่างหัวมัน ทิ้งไป เอาใหม่ เริ่มต้นใหม่ เรามาเต็มสเต็มเซลล์ให้ตัวของเราใหม่ เพื่อให้เรามีเซลล์ที่สมบูรณ์
การกระทำคำพูดและความคิดเป็นธรรมะโอสถ เป็นสิ่งที่ดีที่สุด ขอให้ยึดเอาศีลเอาธรรม เอาธรรมวินัย เอาคุณงามความดีไว้ ชีวิตของเราก็จะเป็นคนที่ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ชีวิตนี้ก็จะเข้าสู่กระแสมรรคผลพระนิพพาน เป็นมนุษย์สายพันธุ์ใหม่ที่สมบูรณ์...
พระธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ที่องค์พ่อแม่ครูอาจารย์เมตตาให้นำมาบรรยาย
วันเสาร์ที่ ๑๗ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๕๕
