ในปี พ.ศ. ๒๕๕๒ ผมได้รับมอบหมายจากท่านผู้ว่าราชการจังหวัดตาก นายคมสัน เอกชัย (ปัจจุบันท่านเป็นผู้ว่าฯชลบุรี) ให้จัดทำหลักสูตรการฝึกอบรมแกนนำชาวบ้านตามโครงการพัฒนาราษฎรชาวไทยภูเขา จังหวัดตาก และหลังจากการฝึกอบรมแล้ว โครงการนี้ได้รับคัดเลือกเป็นBest practiceของกระทรวงมหาดไทย
๑. ความสัมพันธ์เชิงเหตุ-ผล แบ่งออกเป็น ๖ หน่วยการเรียนรู้เพื่อให้บรรลุผลัพธ์ "ชุมชนพัฒนา ประชาชนเป็นสุข"
๒. การแปลงกรอบแนวคิดให้เป็นการบูรณาการของกลุ่มการเรียนรู้ที่มีความสัมพันธ์เชิงซ้อนเชื่อมสัมพันธ์กันเป็นชั้นๆ (Layer) ตามแนวคิดเชิงระบบโดยมีหน่วยการเรียนรู้ (Module1) อยู่ชั้นในสุดล้อมรอบด้วยModuleถัดไปเรื่อยๆ
๑. เป็นการเรียนรู้ในการพัฒนาบุคคลให้มีศักยภาพในการทำงานร่วมกับผู้อื่นในชุมชนได้อย่างมีความสุข ใช้แนวคิด INNE ของ UNDP คือ
- Environment ช่วยส่งเสริมปรับปรุงสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการพัฒนาบุคคล ทีม เครือข่ายและชุมชน
๒. เป็นการเรียนรู้โดยเน้นกระบวนการจัดการความรู้ (Knowledge Management) คือการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง (Learning by Doing) จากประสบการณ์ของผู้รู้ที่ปฏิบัติจริง ไม่เน้นการบรรยายในห้องเรียน เน้นฝึกอบรมอย่างสนุกสนาน
- กำหนดการอบรมเป็น 6 รุ่นๆละประมาณ 110 คน จาก 65 หมู่บ้าน ทางสำนักงานจังหวัดเป็นผู้รับผิดชอบเรื่องคัดเลือกคนและหมู่บ้านที่เข้าประชุมในแต่ละรุ่น (แต่ในหมู่บ้านเดียวกันให้มาพร้อมกันทั้ง 10 คน)
- กำหนดสถานที่ฝึกอบรมที่ศูนย์ฯดอยมูเซอ วันที่ 12 พฤษภาคม ขึ้นรถตู้ที่ศาลากลางจังหวัด 9 โมงเช้า (สำนักงานจังหวัดตาก รับผิดชอบ)
- กำหนดช่วงเวลาอบรม 3 วัน 3 คืนต่อ 1 รุ่น
- รุ่นแรก ช่วง 25-28 พฤษภาคม 2552 ส่วนรุ่น 2-6 ให้ทีมงานวิทยากรกระบวนการกลุ่มกำหนดวันแล้วประสานกับสำนักงานจังหวัดตาก (คุณวิบูลย์) ให้แจ้งประสานหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง
- ทีมวิทยากรกระบวนการส่งรายชื่อวิทยากร ส่วนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทางสำนักงานจังหวัดตากจะส่งหนังสือให้หัวหน้าส่วนราชการแจ้งรายชื่อวิทยากรให้
ตารางการฝึกอบรมในแต่ละรุ่น
วันแรก 14.00-17.00 น. ลงทะเบียน-เข้าที่พัก
17.00-18.00 น. รับประทานอาหารเย็น
18.00-19.00 น. พักผ่อนตามอัธยาศัย
19.00-21.00 น. กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์-ละลายพฤติกรรม
วันที่สอง 07.00-08.00 น. รับประทานอาหารเช้า
08.00-09.00 น. กิจกรรมเตรียมความพร้อม
09.00-10.00 น. พิธีเปิด-ชี้แจงการฝึกอบรม
10.00-12.00 น. กิจกรรมAIC (M1)
12.00-13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน
13.00-17.00 น. กิจกรรมAIC (M2)
17.00-19.00 น. รับประทานอาหารเย็น-พักผ่อนตามอัธยาศัย
19.00-21.00 น. กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์
วันที่สาม 07.00-08.00 น. รับประทานอาหารเช้า
08.00-12.00 น. กิจกรรม AIC (M6)
12.00-13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน
13.00-17.00 น. กิจกรรมฐานการเรียนรู้ (M3และM5)
17.00-18.00 น. รับประทานอาหารเย็น
18.00-19.00 น. พักผ่อนตามอัธยาศัย
19.00-21.00 น. กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์-ละลายพฤติกรรม
วันที่สี่ 07.00-08.00 น. รับประทานอาหารเช้า
08.00-12.00 น. กิจกรรมฐานการเรียนรู้ (M4)
12.00-13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน
13.00-14.00 น. สรุปบทเรียนและประเมินผล
14.00 น. ปิดการฝึกอบรม เดินทางกลับภูมิลำเนา
วิธีการในการฝึกอบรม
๑. วิทยากรกระบวนการ รับผิดชอบการฝึกอบรมในภาพรวม เป็นพี่เลี้ยงและผู้ประสานงานหลักในระหว่างการฝึกอบรม
๒. M1, M2, M6 เน้นใช้กระบวนการกลุ่ม กลุ่มสัมพันธ์และกิจกรรมAIC เพื่อให้เกิดการระเบิดจากภายใน การทำงานพัฒนาชุมชน การจัดทำโครงการบุคคลและโครงการพัฒนาหมู่บ้านของกลุ่ม
๓. M3, M4, M5 เน้นใช้การเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติโดยใช้ฐานความรู้ โดยกำหนดหัวข้อหรือประเด็นการเรียนรู้ที่สำคัญและเหมาะสมกับแกนนำชาวบ้าน ให้ส่งหัวข้อหรือประเด็นการเรียนรู้ให้สำนักงานจังหวัดตากภายในวันที่ 12 พฤษภาคม 2552
๔. สำนักงานจังหวัดเป็นผู้ประสานงานกลางในการฝึกอบรม สนับสนุนงบประมาณและวัสดุอุปกรณ์การฝึกอบรม (หน่วยงานส่งความต้องการให้ สนจ.ตาก)
๕. ขอครูบนพื้นที่สูงร่วมเป็นล่าม โดยทางวิทยากรกระบวนการจะประสานกับทางสำนักงานจังหวัดตาก
